Wielka Brytania stawia kolejny krok w kierunku pozyskiwania energii z syntezy jądrowej (fuzji). Rządowa spółka UK Fusion Energy Ltd (UKFE) opublikowała szczegółową strategię, której celem jest zbudowanie prototypowej elektrowni fuzyjnej STEP i zdobycie wiodącej pozycji na globalnym rynku, szacowanym na biliony funtów. Projekt ma ruszyć w Nottinghamshire i jest wspierany inwestycją rządu w wysokości 1,3 mld funtów.
• Projekt, oparty na ponad 70-letnich badaniach, ma pobudzić wzrost gospodarczy, stworzyć miejsca pracy i wzmocnić bezpieczeństwo energetyczne kraju, przyciągając inwestycje do regionu East Midlands i całej Wielkiej Brytanii.
• UKFE zawarło już kluczowe partnerstwa, m.in. na budowę z konsorcjum ILIOS oraz kontrakty na zaawansowane magnesy i systemy cyfrowe, sygnalizując przejście od fazy koncepcyjnej do realizacji.
Od nauki do przemysłu: narodowa misja Wielkiej Brytanii
Opublikowana strategia UK Fusion Energy Ltd stanowi rozwinięcie szerszego rządowego planu dla sektora fuzyjnego i wyznacza konkretną ścieżkę od światowego lidera w badaniach naukowych do producenta komercyjnej energii. UKFE ma pełnić rolę narodowego integratora systemów fuzyjnych, łączącego partnerów przemysłowych, ekspertów badawczych oraz zaawansowane możliwości cyfrowe i sztucznej inteligencji. Celem jest nie tylko dostarczenie czystej energii dla przyszłych pokoleń, ale także przechwycenie znaczącej części szacowanego na nawet 12 bilionów funtów globalnego rynku fuzyjnego do 2100 roku.
Kluczowe założenia strategii i wpływ na gospodarkę
Dokument podkreśla kilka fundamentalnych filarów brytyjskiego podejścia. Opiera się ono na dziedzictwie i kompetencjach UK Atomic Energy Authority (UKAEA). Model realizacji zakłada ścisłe partnerstwo przemysłowe, gdzie konsorcjum ILIOS odpowiada za budowę, UKAEA za wiedzę fuzyjną, a firma Tokamak Energy za kluczowe technologie magnesów. Strategia kładzie też nacisk na przełomy technologiczne w dziedzinie robotyki, inżynierii cyfrowej i systemów grzewczych.
Projekt STEP ma być katalizatorem dla tzw. Trent Clean Energy Supercluster w regionie East Midlands, przyciągając inwestycje i wysokowartościowe miejsca pracy. Jego realizacja ma również wzmocnić krajowe łańcuchy dostaw i stworzyć historyczną szansę inwestycyjną dla brytyjskiego przemysłu.
Głosy kluczowych uczestników programu
Przedstawiciele rządu i przemysłu podkreślają strategiczne znaczenie inicjatywy. Minister ds. Nauki i Innowacji, Lord Vallance, stwierdził, że rząd w pełni popiera wizję UKFE, mającą przynieść Wielkiej Brytanii korzyści teraz i dla przyszłych pokoleń. Paul Methven, CEO UKFE, wskazał, że fuzja to transformacyjna szansa, a kraj jest wyjątkowo dobrze przygotowany, by ją wykorzystać dla wzmocnienia bezpieczeństwa energetycznego.
Profesor David Gann, przewodniczący STEP Fusion, podkreślił, że strategia łączy najsilniejsze brytyjskie atuty naukowe i przemysłowe. Simon Matthews z konsorcjum ILIOS nazwał projekt „jedynym takim w pokoleniu”, który przyniesie rozwój Midlands i całemu krajowi.
Konkretne postępy: kontrakty na magnesy i systemy cyfrowe
Strategii towarzyszą konkretne decyzje inwestycyjne, potwierdzające przejście do fazy realizacji. UKFE przyznało kontrakt o wartości 70 mln funtów firmie Tokamak Energy na rozwój zaawansowanych technologii magnesów nadprzewodzących. Dodatkowo, podpisano 30-milionową umowę z firmą Dassault Systèmes na wdrożenie zaawansowanej platformy cyfrowej 3DEXPERIENCE, która posłuży do zarządzania cyklem życia projektu i stworzenia jego „cyfrowego bliźniaka”.
Strategia została zaprezentowana podczas wydarzenia Fusion Fest 2026 w Londynie, koordynowanego z ogłoszeniami UKAEA i resortu energii, co podkreśla zjednoczone, narodowe podejście Wielkiej Brytanii do celu, jakim jest komercjalizacja energii fuzyjnej.
Źródło: Department for Energy Security and Net Zero / gov.uk