Przedstawicielka Wielkiej Brytanii przy ONZ zaapelowała o kontynuację unijnego dialogu między Kosowem a Serbią jako klucz do stabilności regionu. W swoim wystąpieniu w Radzie Bezpieczeństwa Jennifer MacNaughtan poruszyła także kwestię uznania niepodległości Kosowa, postępów w procesie wyborczym oraz konieczności strategicznej reformy misji ONZ w Kosowie (UNMIK) w obliczu cięć budżetowych.
- Wielka Brytania wzywa Kosowo i Serbię do rozwiązywania sporów poprzez unijny dialog i wdrażania istniejących porozumień, podkreślając, że uznanie niepodległości Kosowa jest zgodne z prawem międzynarodowym i służy stabilności.
- Wysoko oceniono pokojowy przebieg ubiegłorocznych wyborów oraz powrót serbskich burmistrzów do gmin w północnym Kosowie, wzywając jednocześnie do pociągnięcia do odpowiedzialności sprawców ataków w Banjska i na siły KFOR.
- W związku z presją na budżet ONZ, Wielka Brytania opowiada się za strategicznym przeglądem roli i finansowania misji UNMIK, tak by była ona “zwinniejsza i bardziej efektywna”, co wiąże się z proponowaną redukcją budżetu o 8,6%.
Stanowisko Wielkiej Brytanii ws. Kosowa i Serbii
Podczas posiedzenia Rady Bezpieczeństwa ONZ poświęconego Kosowu, przedstawicielka Zjednoczonego Królestwa, Jennifer MacNaughtan, wyraziła niezmienne poparcie dla euroatlantyckich aspiracji Kosowa oraz jego rozwoju jako demokracji obejmującej różne grupy etniczne. MacNaughtan przypomniała, że Wielka Brytania była jednym z pierwszych państw, które uznały niepodległość Kosowa, i wezwała pozostałe kraje członkowskie ONZ, które tego jeszcze nie zrobiły, by przyłączyły się do większości. Powołała się przy tym na opinię doradczą Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości z 2010 roku, stwierdzającą, że deklaracja niepodległości Kosowa nie naruszała prawa międzynarodowego.
Postępy i wyzwania na arenie wewnętrznej
Przedstawicielka UK pozytywnie oceniła pokojowy przebieg wyborów samorządowych i parlamentarnych w zeszłym roku, w tym udział społeczności serbskiej, oraz powstanie nowego rządu. Zaapelowała o szybkie wyłonienie prezydenta zgodnie z konstytucją. Za krok w dobrym kierunku uznano także powrót serbskich burmistrzów do gmin z serbską większością w północnej części kraju. Zachęcono ich do skoncentrowania się na praktycznym zarządzaniu i współpracy z centralnymi instytucjami w Prisztinie.
Wezwanie do odpowiedzialności za przemoc
W swoim wystąpieniu MacNaughtan poruszyła także bolesne kwestie przeszłości. Ponad dwa lata po ataku w Banjska, wezwała Serbię do podjęcia działań na rzecz redukcji napięć i pociągnięcia do odpowiedzialności sprawców, w tym Milana Radoičicia. Równocześnie zaapelowała o rozliczenie ataków na personel sił KFOR i policji kosowskiej z maja 2023 roku.
Dialog i przyszłość misji UNMIK
Kluczowym elementem wystąpienia był apel o kontynuację i pełne wdrażanie porozumień w ramach unijnego dialogu między Kosowem a Serbią. Za konstruktywne kroki ku budowaniu zaufania uznano utworzenie Wspólnej Komisji ds. Osób Zaginionych oraz porozumienie w sprawie implementacji prawa o cudzoziemcach.
Jednocześnie, wobec rosnącej presji na budżety ONZ, Wielka Brytania zaapelowała o skierowanie zasobów tam, gdzie przynoszą największy efekt. Stwierdzono, że warunki w Kosowie są nie do porównania z sytuacją z 1999 roku. W związku z tym zaproponowano strategiczny przegląd roli, zadań i finansowania misji UNMIK, który ma pomóc w jej dostosowaniu do obecnych realiów. Proponowana redukcja budżetu o 8,6% ma służyć zwiększeniu efektywności i sprawieniu, by misja była “zwinniejsza i bardziej celowa”.
Źródło: Foreign, Commonwealth & Development Office / gov.uk