Rząd Wielkiej Brytanii ogłosił rozpoczęcie niezależnego przeglądu, który ma zbadać przyczyny przedwczesnych zgonów wśród młodych ludzi opuszczających system opieki zastępczej. Inicjatywa jest odpowiedzią na szokujące dane, które ujawniły nieproporcjonalnie wysoką śmiertelność w tej grupie.
- Rząd powołał niezależny zespół, który przeanalizuje przypadki zgonów młodych osób po opuszczeniu pieczy zastępczej. Wyniki i rekomendacje mają zostać opublikowane jeszcze w tym roku.
- W sezonie 2024/25 odnotowano 91 zgłoszeń śmierci osób, które niedawno opuściły system opieki, przy czym większość ofiar miała między 16 a 21 lat.
- Przegląd jest częścią szerszych działań, w tym nowelizacji ustawy o dobrostanie dzieci, która ma wzmocnić wsparcie dla opuszczających pieczę zastępczą nawet do 25. roku życia.
Niepokojące statystyki i pilna reakcja
Brytyjski resort edukacji (Department for Education) przyznał, że liczba przedwczesnych zgonów wśród młodych dorosłych, którzy wychowali się w pieczy zastępczej, jest „nie do przyjęcia”. Najnowsze dane za okres 2024-2025 wskazują na 91 takich przypadków. W odpowiedzi na ten poważny problem społeczny rząd zdecydował się na głęboką analizę wybranych spraw, mającą na celu zrozumienie, co poszło nie tak i jak można było lepiej wesprzeć te osoby w kluczowym momencie przejścia w dorosłość.
Kto poprowadzi śledztwo?
Na czele niezależnego przeglądu stanęło dwoje ekspertów: Clare Chamberlain, doświadczona pracownica socjalna, oraz Ashley John-Baptiste, autor i dziennikarz, który sam dorastał w systemie opieki zastępczej. Ich zadaniem będzie nie tylko analiza dokumentacji, ale przede wszystkim wysłuchanie głosów bliskich zmarłych – rodziny i przyjaciół – aby zrozumieć, co było najważniejsze w życiu tych młodych ludzi i gdzie system zawiódł.
„Jako osoba, która dorastała w pieczy zastępczej, głęboko niepokoi mnie fakt, że tak wiele osób z podobnym doświadczeniem umiera tak wcześnie” – powiedział Ashley John-Baptiste. Clare Chamberlain dodała, że kluczowe będzie poznanie perspektywy najbliższego otoczenia, aby uzyskać pełny obraz sytuacji.
Szerszy kontekst reform
Przegląd nie jest odosobnionym działaniem, lecz elementem szerszego pakietu reform mających na celu poprawę losu dzieci i młodzieży w opiece. Kluczowym narzędziem ma być ustawa o dobrostanie dzieci i szkołach (Children’s Wellbeing and Schools Bill).
Nowe prawo nałoży na samorządy lokalne obowiązek zapewnienia tzw. wsparcia „Staying Close” („Pozostań Blisko”) osobom opuszczającym pieczę zastępczą nawet do 25. roku życia. Pomoc ta ma obejmować znalezienie mieszkania, pracy oraz ułatwiony dostęp do służby zdrowia, edukacji i poradnictwa. Ustawa wprowadzi także zasadę „korporacyjnego rodzicielstwa” dla instytucji publicznych, co zobowiąże je do uwzględniania potrzeb tej grupy przy projektowaniu usług i polityk.
Wsparcie psychiczne i trwałe relacje
Równolegle rząd zapowiada wzmocnienie pomocy psychologicznej. W grudniu 2025 roku ogłoszono trzyletni pilotaż, w ramach którego pracownicy socjalni i specjaliści NHS będą wspólnie zapewniać szybszą i lepiej skoordynowaną opiekę mentalną dzieciom w pieczy i ich rodzinom. Wnioski z przeglądu zgonów mają zostać włączone do nadchodzącego Programu Trwałych Relacji (Enduring Relationships Programme), który ma na celu budowanie i podtrzymywanie stabilnych, wspierających więzi dla dzieci w systemie opieki.
Deklaracje polityków i kolejne kroki
Minister ds. Dzieci i Rodzin, Josh MacAlister, określił sytuację jako „naprawdę szokującą”. „Zawdzięczamy każdemu dziecku w naszym systemie opieki, aby zapewnić mu sieć kochających relacji, których potrzebuje, by prosperować” – oświadczył.
Niezależni eksperci rozpoczęli pracę natychmiast. Ich pełny raport z rekomendacjami ma ukazać się jeszcze w tym roku. Równocześnie trwają prace nad usprawnieniem systemu zbierania danych o śmiertelności w tej grupie. Kolejne oficjalne statystyki są oczekiwane na wiosnę 2026 roku.
Źródło: Department for Education / gov.uk