Podczas kwietniowego posiedzenia Stałej Rady OBWE ambasador Wielkiej Brytanii Neil Holland stanowczo podkreślił, że wolność mediów nie jest kwestią drugorzędną, ale fundamentalnym warunkiem pokoju i bezpieczeństwa w regionie OBWE. W swoim wystąpieniu wezwał Rosję, Białoruś i inne państwa do przestrzegania zobowiązań podjętych w ramach Organizacji, zwracając szczególną uwagę na systematyczne represje wobec dziennikarzy oraz agresywną politykę informacyjną Kremla w kontekście wojny w Ukrainie.
- Kluczowa rola wolnych mediów: Wielka Brytania podkreśla, że dostęp do rzetelnych informacji i bezpieczeństwo dziennikarzy są niezbędne dla demokracji i rozliczalności władzy, a walka z dezinformacją wzmacnia odporność społeczeństw.
- Systematyczne represje w Rosji i na Białorusi: Ambasador Holland wskazał na zabójstwa, arbitralne zatrzymania i zamykanie niezależnych mediów, co – jego zdaniem – bezpośrednio umożliwia agresję zewnętrzną poprzez niszczenie krajowej kontroli i zniekształcanie debaty publicznej.
- Nowe priorytety Wielkiej Brytanii: Jako współprzewodnicząca Koalicji na rzecz Wolności Mediów (wraz z Finlandią), Wielka Brytania koncentruje się na wspieraniu mediów służących interesowi publicznemu, wpływie technologii na wolność słowa oraz ochronie dziennikarek przed specyficznymi zagrożeniami.
Wolność mediów fundamentem bezpieczeństwa
Brytyjski ambasador, Neil Holland, w swoim przemówieniu odniósł się do cytatu prezydent Mołdawii Mai Sandu, która stwierdziła, że “pokój nie może przetrwać bez integralności informacyjnej, a demokracje nie mogą przetrwać bez tych, którzy ją chronią”. Zdaniem dyplomaty, zasada ta jest aktualna dziś tak samo, jak w 1975 roku, gdy państwa OBWE po raz pierwszy zobowiązały się do poprawy transgranicznego dostępu do informacji oraz warunków pracy dziennikarzy.
Holland podkreślił, że w obliczu szybko zmieniającego się krajobrazu medialnego żaden kraj nie ma gotowych rozwiązań, ale dobrze poinformowane społeczeństwo jest znacznie bardziej odporne na dezinformację i manipulację. “Wolność mediów jest koniecznym warunkiem pokoju i bezpieczeństwa, a nie kwestią peryferyjną” – zaznaczył.
Wojna informacyjna jako narzędzie agresji
Szczególne zaniepokojenie wyrażono w związku z rosyjską agresją wobec Ukrainy. Ambasador wskazał, że środowisko informacyjne – w tym bezpieczeństwo dziennikarzy – stało się centralnym wymiarem konfliktu. Powołując się na raporty ONZ oraz Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka OBWE (ODIHR), wymienił zabójstwa, zranienia, arbitralne zatrzymania oraz inne poważne naruszenia wobec przedstawicieli mediów, a także ataki na infrastrukturę cywilną niezbędną do pracy niezależnych redakcji.
Systematyczne represje wewnętrzne
Holland stanowczo skrytykował sytuację w Rosji i na Białorusi, gdzie – jak stwierdził – mamy do czynienia z systematycznymi i celowymi represjami, mającymi na celu uciszenie opozycyjnych głosów, kryminalizację dziennikarstwa oraz likwidację niezależnych mediów. Według brytyjskiego dyplomaty, takie wewnętrzne represje bezpośrednio umożliwiają agresję zewnętrzną, ponieważ “wydrążają krajową odpowiedzialność, zniekształcają środowisko informacyjne i podważają bezpieczeństwo regionalne”. Działania te stoją w absolutnej sprzeczności z zasadami i zobowiązaniami przyjętymi przez wszystkie 57 państw uczestniczących OBWE.
Apel do innych państw regionu
Wielka Brytania wyraziła również zaniepokojenie sytuacją w Azerbejdżanie, Turcji, Gruzji i Serbii. Ambasador Holland wezwał wszystkie państwa uczestniczące OBWE do współpracy z biurem Przedstawiciela ds. Wolności Mediów oraz do ochrony wolności słowa i niezależnych mediów.
Nowe priorytety Wielkiej Brytanii w Koalicji na rzecz Wolności Mediów
Na zakończenie wystąpienia Neil Holland poinformował, że na początku 2026 roku Wielka Brytania objęła, wspólnie z Finlandią, współprzewodnictwo w Koalicji na rzecz Wolności Mediów. Priorytety na czas przewodnictwa obejmują: wspieranie mediów służących interesowi publicznemu, analizę wpływu nowych technologii na wolność mediów oraz – co szczególnie ważne – bezpieczeństwo dziennikarzy, ze szczególnym uwzględnieniem specyficznych zagrożeń, na jakie narażone są dziennikarki.
Źródło: Foreign, Commonwealth & Development Office / gov.uk