Brytyjski rząd ogłosił znaczącą reformę zarządzania największymi i najbardziej złożonymi projektami infrastrukturalnymi i publicznymi. Od kwietnia 2026 roku portfolio tzw. głównych projektów rządowych (GMPP) zostanie radykalnie zmniejszone z ponad 200 do około 80 pozycji. Celem zmian jest skoncentrowanie centralnego wsparcia i nadzoru na inicjatywach o największym znaczeniu narodowym, co ma przyspieszyć realizację, poprawić jakość usług publicznych i zapewnić lepsze wykorzystanie pieniędzy podatników.
• Nowe, ostrzejsze kryteria wejścia do portfolio wymagają, by projekt kosztował ponad miliard funtów, wspierał najwyższy priorytet rządu i potrzebował centralnego wsparcia.
• Reforma ma na celu przyspieszenie decyzji, wyostrzenie odpowiedzialności ministerstw oraz skierowanie eksperckiej pomocy tam, gdzie jest najbardziej potrzebna.
Skupienie na tym, co najważniejsze
Narodowy Urząd ds. Infrastruktury, Strategii i Transformacji (NISTA), który przejął obowiązki dawnego Infrastructure and Projects Authority, ogłosił plan przebudowy systemu nadzoru nad kluczowymi inwestycjami. W ostatnich latach lista GMPP znacznie się rozrosła, obejmując setki projektów. Zdaniem rządu, tak szeroki zakres centralnego nadzoru stał się nieproporcjonalny i mniej efektywny.
Zmiana ma uprościć system, który – jak przyznają urzędnicy – spowalniał decyzje i rozmywał odpowiedzialność. Mniejsze, bardziej ukierunkowane portfolio pozwoli NISTA skupić swoją ekspercką wiedzę, narzędzia analityczne i wsparcie na inicjatywach naprawdę krytycznych dla kraju.
Nowe, ostrzejsze kryteria
Aby znaleźć się w odnowionym portfolio GMPP od przyszłego roku, projekt musi spełnić trzy główne warunki. Po pierwsze, musi bezpośrednio wspierać jeden z najwyższych priorytetów rządu. Po drugie, jego szacunkowy koszt w całym cyklu życia musi przekraczać miliard funtów. Po trzecie, musi to być przedsięwzięcie, które skorzysta na skupionej uwadze i wsparciu z centrum rządu.
Wyjście projektu z listy GMPP nie oznacza, że stracił on na znaczeniu. Jego realizacją, z wykorzystaniem ogólnodostępnych narzędzi i wytycznych NISTA, będą nadal zarządzać odpowiednie ministerstwa, które ponoszą pełną odpowiedzialność za dostawę.
Definicja “mega-projektów”
Po raz pierwszy rząd oficjalnie zdefiniował też kategorię “mega-projektów”. Będą to programy o transformacyjnym wpływie na gospodarkę, społeczeństwo lub bezpieczeństwo narodowe, których koszt całkowity przekracza 10 miliardów funtów, a czas realizacji zwykle przekracza 10 lat. Takie projekty będą naturalnie stanowić trzon zreformowanego portfolio GMPP.
NISTA zapowiada, że będzie angażować się w pomoc przy takich przedsięwzięciach już na najwcześniejszych etapach planowania, aby od początku były dobrze przygotowane do realizacji.
Wzmocnienie odpowiedzialności ministerstw
Kluczowym elementem reformy jest wzmocnienie odpowiedzialności departamentów rządowych i agencji wykonawczych. To one, mając głęboką wiedzę merytoryczną, będą prowadzić projekty na co dzień. Centralny urząd (NISTA) ma pełnić rolę wspierającą, doradczą i zapewniającą wgląd w najważniejsze, strategiczne inicjatywy.
Jak podkreślono, zmiany są częścią szerszego programu mającego na celu przyspieszenie dostawy inwestycji infrastrukturalnych i usług publicznych w całym Zjednoczonym Królestwie. Szczegółowa lista projektów wchodzących w skład zreformowanego portfolio GMPP jest dostępna na oficjalnej stronie gov.uk.
Źródło: HM Treasury / gov.uk