Przywódcy dziesięciu państw tworzących Wspólne Siły Ekspedycyjne (JEF) spotkali się w Helsinkach, aby zacieśnić współpracę wojskową w obliczu regionalnych wyzwań. Kluczowymi tematami szczytu było wzmocnienie partnerstwa z Ukrainą, obrona północnych obszarów morskich Europy oraz przeciwdziałanie hybrydowym zagrożeniom, w tym rosyjskiej “flocie cieni”.
- Szczyt JEF w Helsinkach zaowocował deklaracją dalszego, ambitnego wsparcia dla Ukrainy, w tym poprzez udział jej żołnierzy w dużych ćwiczeniach JEF LION w tym roku.
- Państwa JEF zobowiązały się do wzmocnienia swojej roli w obronie kluczowych regionów: Arktyki, Północnego Atlantyku i Morza Bałtyckiego, co ma wspierać także północną flankę NATO.
- Liderzy uznali za pilną potrzebę inwestycji w zdolności do wykrywania i zwalczania dronów oraz wzmocnienia współpracy w przeciwdziałaniu wojnie hybrydowej i zagrożeniom morskim.
Partnerstwo z Ukrainą przechodzi na wyższy poziom
Podczas spotkania w Helsinkach liderzy państw JEF potwierdzili wolę dalszego rozwijania wzmocnionego partnerstwa z Ukrainą, zapoczątkowanego w zeszłym roku w Oslo. Zdalnie w obradach uczestniczył prezydent Wołodymyr Zełenski. Uznano dotychczasowe postępy i obopólne korzyści tej współpracy, zapowiadając jej dalsze pogłębienie.
Jednym z konkretnych przejawów tego partnerstwa będzie aktywny udział ukraińskich jednostek w planowanej na ten rok serii ćwiczeń JEF LION. Strony zamierzają także intensyfikować wymianę doświadczeń z zakresu nowoczesnej wojny, obrony totalnej i innowacji technologicznych.
Ochrona północnej flanki: Bałtyk, Arktyka i Atlantyk
Szczególną uwagę na szczycie poświęcono strategicznemu znaczeniu regionów północnych. Państwa JEF uznały obszar Morza Bałtyckiego, Wysokiej Północy i Północnego Atlantyku za kluczowy, wzajemnie powiązany obszar swoich zainteresowań i odpowiedzialności.
JEF ma pełnić rolę “pomostu” między operacjami narodowymi a działaniami NATO, a także być narzędziem szybkiej reakcji w sytuacjach kryzysowych poniżej progu artykułu 5 Traktatu Północnoatlantyckiego. W tym kontekście przywódcy pozytywnie przyjęli zdalny udział premiera Kanady w obradach.
Wzmocnienie odstraszania i walka z zagrożeniami hybrydowymi
Liderzy JEF zobowiązali się do zwiększenia aktywności odstraszającej w czasie pokoju oraz do ścisłej koordynacji z NATO w razie kryzysu. Wśród priorytetów znalazło się także przeciwdziałanie hybrydowym formom walki, w tym zagrożeniom ze strony tzw. rosyjskiej “floty cieni” – statków wykorzystywanych do omijania sankcji.
Uczestnicy szczytu wymienili również poglądy na temat rosnącej liczby incydentów z udziałem obcych bezzałogowych statków powietrznych. Podkreślono pilną potrzebę inwestycji w zdolności do ich wykrywania i przechwytywania oraz zbadania możliwości wspólnej reakcji. Poruszono także kwestię bezpieczeństwa morskiego na szlakach handlowych, podkreślając jego znaczenie dla dobrobytu i bezpieczeństwa zbiorowego.
Źródło: Prime Minister’s Office, 10 Downing Street / gov.uk