Rząd ogłosił pionierski program decentralizacji w służbie zdrowia. W ramach pilotażu, władze w Greater Manchester i South Yorkshire zyskają bezprecedensowy wpływ na lokalną opiekę zdrowotną, a kluczową rolę odegrają tamtejsi wybrani w wyborach burmistrzowie. Ma to pomóc w walce z nierównościami zdrowotnymi i postawić na profilaktykę.
• Pilotaż ma przenieść centrum decyzyjne z Londynu do regionów, testując, czy lokalne władze lepiej rozwiążą problemy zdrowotne mieszkańców.
• Głównym celem jest radykalna zmiana modelu: z leczenia na zapobieganie chorobom, z szpitala na opiekę w społecznościach lokalnych oraz digitalizacja usług.
Nowa era: burmistrz jako szef zdrowia
Rząd uruchamia pierwszy w swoim rodzaju program, który ma na celu wzmocnienie roli samorządów lokalnych w zarządzaniu zdrowiem publicznym. W Greater Manchester i South Yorkshire powstaną nowe, hybrydowe stanowiska. Osoby je zajmujące będą jednocześnie przewodniczącymi lokalnych Zintegrowanych Rad Opieki (ICB) w ramach NHS oraz Komisarzami ds. Zdrowia przy burmistrzach. Będą one odpowiadać podwójnie – przed narodową służbą zdrowia i przed wybranymi w wyborach samorządowcami.
Jak podkreślił minister zdrowia i opieki społecznej, Wes Streeting, burmistrzowie mają często większy wpływ na czynniki kształtujące zdrowie w swoim regionie niż centralny rząd. „Andy zna Greater Manchester, a Oliver zna South Yorkshire lepiej niż urzędnicy w Whitehall” – powiedział Streeting, zapowiadając, że ten model ma zostać poddany próbie.
Lokalna wiedza kluczem do rozwiązania problemów
Głównym założeniem reformy jest przekonanie, że decyzje dotyczące zdrowia powinny być podejmowane jak najbliżej obywatela. Nowi komisarze, współpracując z radami miejskimi, NHS i organizacjami społecznymi, mają koordynować usługi i dostosowywać je do specyficznych potrzeb społeczności. Ich rola wykracza poza tradycyjną medycynę – będą mogli wpływać na szersze determinanty zdrowia, takie jak transport, mieszkalnictwo czy warunki życia.
Burmistrz Greater Manchester, Andy Burnham, nazwał ogłoszenie „kamieniem milowym w dziesięcioletniej podróży” ku decentralizacji zdrowia. Wskazał, że badania opublikowane w „The Lancet” wykazały, iż po wcześniejszych krokach w tym kierunku, oczekiwana długość życia w zdrowiu rosła w jego regionie szybciej niż gdzie indziej.
Trzy filary zmian
Komisarze mają realizować trzy fundamentalne zmiany zapisane w 10-letnim planie dla zdrowia:
1. Ze szpitala do społeczności: Przeniesienie ciężaru opieki bliżej domu pacjenta, aby odciążyć szpitale i stworzyć zintegrowaną opiekę w miejscu zamieszkania.
2. Z leczenia na zapobieganie: Skupienie się na profilaktyce i wczesnym wsparciu, by zapobiegać chorobom, zamiast je leczyć. Greater Manchester ma być „wzorcowym regionem prewencji”.
3. Z analogowego na cyfrowe: Wykorzystanie nowych technologii do transformacji jakości i dostarczania usług medycznych.
Nadzieja na zdrowsze regiony
Burmistrz South Yorkshire, Oliver Coppard, podkreślił, że dla zbyt wielu osób urodzenie się w jego regionie wciąż wiąże się z gorszym zdrowiem przez całe życie. „Decentralizacja daje nam szansę przejąć kontrolę nad własną przyszłością” – stwierdził. Jego ambicją jest, by South Yorkshire stało się najzdrowszym regionem w kraju, a nowy komisarz ma pomóc połączyć działania NHS, rad lokalnych i władz regionalnych.
Pilotaż jest elementem szerszych rządowych planów walki z nierównościami zdrowotnymi i tzw. „loterią kodów pocztowych” w dostępie do opieki. Stanowisko w Greater Manchester jest już otwarte dla aplikantów, a szczegóły dotyczące South Yorkshire mają zostać ogłoszone w najbliższym czasie.
Źródło: Department of Health and Social Care / gov.uk