Premier Wielkiej Brytanii, Keir Starmer, w przemówieniu z 10 Downing Street przedstawił stanowisko rządu wobec trwającego od trzech tygodni konfliktu z Iranem oraz zapowiedział pakiet środków mających na celu złagodzenie jego ekonomicznych skutków dla brytyjskich rodzin. Podkreślił, że kluczowe jest zakończenie wojny, która napędza wzrost kosztów życia, oraz ogłosił nowe formy pomocy, w tym przedłużenie tarczy energetycznej.
- Premier Keir Starmer zapowiedział pięciopunktowy plan wsparcia w obliczu kryzysu, w tym przedłużenie limitu na rachunki za energię do końca czerwca oraz dalsze obniżkę podatku akcyzowego na paliwo.
- Rząd deklaruje, że nie zostanie wciągnięty w szerszą wojnę, skupiając się na ochronie obywateli, dyplomacji i współpracy z sojusznikami w celu przywrócenia żeglugi w Zatoce Perskiej.
- Starmer bronił swojej kontrowersyjnej decyzji o nieprzyłączeniu się do ofensywy przeciwko Iranowi, twierdząc, że opiera się ona na chłodnej ocenie brytyjskiego interesu narodowego i unikaniu lekkomyślnego angażowania wojsk.
Strategia rządu: ochrona, dyplomacja, stabilizacja
W swoim wystąpieniu premier Starmer wyłożył trzy główne filary brytyjskiego podejścia do konfliktu na Bliskim Wschodzie. Po pierwsze, ochrona obywateli w regionie – do tej pory do Wielkiej Brytanii powróciło już ponad 92 tys. osób, a siły zbrojne, w tym trzy eskadry myśliwców, chronią bazy i sojuszników przed atakami. Po drugie, Wielka Brytania, choć podejmuje działania obronne, nie da się wciągnąć w szerszą wojnę. Po trzecie, rząd dąży do szybkiego zakończenia konfliktu, które jest kluczowe dla przywrócenia stabilności i powstrzymania irańskiego zagrożenia dla sąsiadów oraz międzynarodowej żeglugi.
Starmer podkreślił, że przedłużająca się wojna bezpośrednio uderza w portfele Brytyjczyków, zakłócając globalne dostawy ropy, gazu i nawozów, co winduje ceny. Zapowiedział, że wraz z sojusznikami pracuje nad planem przywrócenia wolności żeglugi w cieśninie Ormuz, co jest niezbędne dla ustabilizowania rynków.
Pomoc dla gospodarstw domowych: pięć punktów wsparcia
Uznając niepokój obywateli, premier szczegółowo opisał działania rządu mające na celu bezpośrednie wsparcie finansowe.
1. Limit na rachunki za energię
Rząd przedłużył obowiązywanie limitu cen energii dla przeciętnego gospodarstwa domowego do końca czerwca, co ma przynieść oszczędność około 117 funtów. Dodatkowo, najbardziej wrażliwi społecznie otrzymają tzw. zniżkę na ciepły dom (Warm Homes Discount) w wysokości 150 funtów. Premier zapowiedział także wydanie kierunku prawnego dla firm energetycznych, aby w całości przekazały one klientom oszczędności wynikające z budżetu z zeszłego roku.
2. Obniżka akcyzy na paliwo i transparentność cen
Obniżka podatku akcyzowego na paliwo zostanie przedłużona co najmniej do września. Wprowadzono również narzędzie „cheap fuel finder”, które zmusza stacje benzynowe do publikowania aktualnych cen, ułatwiając kierowcom znalezienie najtańszej opcji. Starmer zaznaczył, że podatek od nadmiernych zysków firm naftowo-gazowych, który sam postulował w 2022 roku, zostanie utrzymany, aby zapobiec czerpaniu korzyści z kryzysu.
3. Wsparcie dla użytkowników oleju opałowego
Rząd przeznaczy 53 miliony funtów na natychmiastowe wsparcie dla najbardziej narażonych gospodarstw domowych korzystających z oleju opałowego, po doniesieniach o anulowaniu zamówień i drastycznych podwyżkach cen. Zapowiedziano również wzmocnienie regulacji tego rynku.
4. Długoterminowe bezpieczeństwo energetyczne
Premier podkreślił, że jedynym trwałym rozwiązaniem jest uniezależnienie się od międzynarodowych rynków paliw kopalnych. Rząd kontynuuje inwestycje w czystą brytyjską energię (warte 90 mld funtów) oraz reformy mające na celu przyspieszenie budowy nowych elektrowni jądrowych.
5. Dążenie do zakończenia wojny
Starmer stwierdził wprost, że najszybszym sposobem na obniżenie kosztów życia jest zakończenie konfliktu w Zatoce Perskiej, co pozostaje kluczowym celem dyplomacji brytyjskiej.
Obrona decyzji: „To nie jest przywództwo, to podążanie”
W ostatniej części przemówienia premier odniósł się do krytyki swojej decyzji o nieprzyłączeniu się do ofensywy militarnej przeciwko Iranie. Oparł swoją obronę na zasadach, które – jak mówił – wyznawał już podczas debaty o wojnie w Iraku w 2003 roku. Zasady te to: podejmowanie decyzji w oparciu o spokojną ocenę interesu narodowego oraz wysyłanie żołnierzy tylko na podstawie jasnych podstaw prawnych i dobrze przemyślanego planu.
„Są tacy, którzy dwie tygodnie temu podjęliby inną decyzję. Wciągnęliby Wielką Brytanię na oślep w tę wojnę (…) bez planu, jak się z niej wydostać. To nie jest przywództwo, to podążanie” – stwierdził Starmer. Jego zdaniem, prawdziwe przywództwo polega na staniu twardo przy brytyjskim interesie, niezależnie od presji.
Źródło: Prime Minister’s Office, 10 Downing Street / gov.uk