Brytyjscy naukowcy dokonali znaczącego postępu w pracach nad szczepionką, która nie wymaga przechowywania w lodówce. Preparat skierowany przeciwko tężcowi i błonicy pomyślnie przeszedł pierwszą fazę badań klinicznych, co otwiera drogę do rewolucji w globalnych programach szczepień, szczególnie w regionach o trudnym dostępie.
- Szczepionka SPVX02 przeciwko tężcowi i błonicy zachowała skuteczność po dwuletnim przechowywaniu w temperaturze 30°C, co eliminuje konieczność tzw. „łańcucha chłodniczego”.
- Technologia ma potencjał, by radykalnie zmniejszyć marnotrawstwo szczepionek (nawet o połowę według WHO) i ułatwić logistykę w krajach rozwijających się oraz w sytuacjach kryzysowych.
- Innowacja jest owocem współpracy brytyjskiej agencji rządowej UKHSA, firmy Stablepharma oraz instytutów badawczych, potwierdzając wiodącą rolę Zjednoczonego Królestwa w rozwoju szczepionek.
Koniec z „łańcuchem chłodniczym”?
Jednym z największych wyzwań współczesnej wakcynologii jest logistyka. Większość szczepionek, od momentu produkcji do podania pacjentowi, musi być nieprzerwanie przechowywana w niskiej, stabilnej temperaturze. To tzw. „łańcuch chłodniczy” (cold chain). Jego przerwanie, co często zdarza się w regionach o gorącym klimacie, słabej infrastrukturze lub podczas klęsk żywiołowych, prowadzi do utraty skuteczności preparatów i konieczności ich utylizacji. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) szacuje, że z tego powodu nawet połowa wyprodukowanych szczepionek nigdy nie trafia do osób, które ich potrzebują.
Brytyjski przełom: SPVX02
Odpowiedzią na ten globalny problem ma być opracowywana w Wielkiej Brytanii szczepionka SPVX02, skojarzony preparat przeciwko tężcowi i błonicy. Agencja Bezpieczeństwa Zdrowia Zjednoczonego Królestwa (UKHSA) we współpracy z brytyjską firmą farmaceutyczną Stablepharma przeprowadziła specjalistyczne testy laboratoryjne tego innowacyjnego produktu.
Zakończona właśnie pierwsza faza badań klinicznych na ludziach i ocena wyników przez naukowców z Centrum Rozwoju i Oceny Szczepionek UKHSA (VDEC) przyniosły obiecujące rezultaty. Okazało się, że szczepionka zachowuje swoją skuteczność bez konieczności chłodzenia, nawet po długotrwałym – dwuletnim – przechowywaniu w temperaturze sięgającej 30 stopni Celsjusza.
Dalsze etapy i globalne korzyści
Na podstawie tych pozytywnych wyników szczepionka SPVX02 kwalifikuje się do kolejnej, rozszerzonej fazy badań klinicznych. W jej ramach skuteczność preparatu zostanie porównana z już zarejestrowaną w Europie szczepionką, a testy przeprowadzone zostaną na większej grupie zdrowych ochotników w ośrodkach klinicznych w Wielkiej Brytanii.
Eksperci podkreślają, że opracowanie stabilnej termicznie szczepionki to nie tylko postęp naukowy, ale także realna szansa na bardziej sprawiedliwy i zrównoważony system opieki zdrowotnej. Może to uprościć dystrybucję, zwiększyć odporność programów szczepień, zmniejszyć ślad węglowy związany z chłodzeniem oraz – co najważniejsze – uratować życie w miejscach, gdzie dotarcie z tradycyjnymi szczepionkami było dotąd niezwykle trudne lub niemożliwe.
Głosy ze świata nauki
Dr Bassam Hallis z UKHSA wskazuje, że postęp w technologii szczepionek niewymagających chłodzenia to doskonały przykład wkładu Wielkiej Brytanii w transformację globalnego zdrowia publicznego poprzez innowacje.
Z kolei dr Karen O’Hanlon z Stablepharma podkreśla, że takie szczepionki oferują ścieżkę do bardziej odpornego i zrównoważonego systemu opieki zdrowotnej, stanowiąc rozwiązanie zarówno dla zdrowia publicznego, jak i klimatu, zwłaszcza w kontekście przygotowań na przyszłe pandemie.
Projekt, wspierany przez Innovate UK oraz Narodowy Instytut Badań Zdrowia i Opieki (NIHR), jest przykładem skutecznej współpracy brytyjskiego przemysłu biotechnologicznego, rządu i świata akademickiego dla dobra globalnego zdrowia.
Źródło: UK Health Security Agency / gov.uk