Rząd Wielkiej Brytanii ogłosił szczegóły planowanego porozumienia z UE w sprawie sanitarnych i fitosanitarnych (SPS) środków. Jego celem jest ograniczenie biurokracji i kosztów w handlu z Unią Europejską. Oznacza to szerokie dostosowanie brytyjskiego prawa dotyczącego bezpieczeństwa żywności, zdrowia zwierząt i roślin do regulacji obowiązujących w UE. Zmiany dotkną wielu sektorów gospodarki, od rolnictwa i przetwórstwa spożywczego po producentów opakowań i środków ochrony roślin.
- Wielka Brytania zobowiązała się do dostosowania kluczowych przepisów z zakresu bezpieczeństwa żywności, zdrowia zwierząt i roślin do standardów unijnych, aby ułatwić handel.
- Zmiany wpłyną na praktycznie wszystkie ogniwa łańcucha żywnościowego, od producentów rolnych, przez przetwórców, po importerów i eksporterów, wymagając od nich dostosowania procedur, etykietowania lub składu produktów.
- Rząd zapowiada publikację szczegółowych wytycznych dla biznesu po zakończeniu negocjacji oraz rozważa okresy przejściowe dla sektorów, które będą miały największe trudności z wdrożeniem nowych zasad.
Cel porozumienia i zakres zmian
Głównym założeniem nowego porozumienia między Wielką Brytanią a Unią Europejską jest redukcja formalności i barier w handlu towarami rolnymi i spożywczymi. Aby to osiągnąć, Zjednoczone Królestwo zamierza przywrócić bliską harmonizację swojego prawa z unijnymi przepisami sanitarnymi i fitosanitarnymi. Obejmuje to nie tylko bezpieczeństwo żywności i pasz, ale także szersze kwestie, takie jak oznakowanie żywności, standardy marketingowe, produkcja ekologiczna, a także regulacje dotyczące pestycydów i produktów biobójczych.
Rząd podkreśla, że w wielu obszarach rozbieżności, które powstały po brexicie, były niewielkie, więc zmiany często będą polegać na zastąpieniu obecnych brytyjskich przepisów ich zaktualizowanymi, unijnymi odpowiednikami. Skala koniecznych dostosowań będzie się jednak różnić w zależności od sektora.
Kluczowe obszary dostosowań dla biznesu
Ogłoszone przez rząd zestawienie wskazuje konkretne dziedziny prawa, które zostaną objęte porozumieniem. Ma to pomóc firmom w przygotowaniu się do nadchodzących zmian.
Bezpieczeństwo żywności i informacja konsumencka
Producenci, sprzedawcy detaliczni oraz firmy importowo-eksportowe muszą się spodziewać zmian w przepisach ogólnego prawa żywnościowego. Dostosowanie dotyczyć będzie m.in. zasad analizy ryzyka, identyfikowalności (traceability) oraz informacji kierowanych do konsumentów na etykietach, w tym oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych.
Zdrowie zwierząt i roślin
Znaczne zmiany czekają sektor hodowlany i rolniczy. Dostosowanie do unijnych ram zdrowia zwierząt wpłynie na systemy nadzoru, identyfikacji, rejestracji i przemieszczania zwierząt żywych oraz produktów pochodzenia zwierzęcego. W obszarze zdrowia roślin nastąpi powrót do unijnych paszportów roślin, co ma umożliwić zniesienie kontroli na granicy GB-UE. Ponownie wprowadzony ma zostać też system notyfikacji przywozu roślin wysokiego ryzyka z UE.
Środki ochrony roślin i produkty biobójcze
Producenci i dystrybutorzy pestycydów oraz produktów biobójczych (np. środków dezynfekujących) będą musieli dostosować się do unijnych procesów autoryzacji substancji aktywnych i dopuszczania produktów do obrotu. Rolnicy i ogrodnicy będą zobowiązani do przestrzegania unijnych najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów w żywności.
Kontrole urzędowe i graniczne
Jedną z najbardziej odczuwalnych zmian dla handlu ma być dostosowanie zasad kontroli urzędowych. Oznacza to zniesienie części kontroli sanitarnych i fitosanitarnych na granicy między Wielką Brytanią a Unią Europejską, a także dla przepływów z Wielkiej Brytanii do Irlandii Północnej. Kontrole przywozu z reszty świata pozostaną, a ich częstotliwość zostanie zharmonizowana z praktyką UE.
Co dalej? Negocjacje i okresy przejściowe
Przedstawiona lista aktów prawnych ma charakter wstępny i może ulec zmianie po zakończeniu negocjacji z Unią Europejską. Rząd zapowiada, że po finalizacji rozmów opublikuje szczegółowe, praktyczne wytyczne dla przedsiębiorców, wyjaśniające, jakie konkretne działania będą musieli podjąć.
Wspólne Porozumienie z maja 2025 roku zakłada, że w niektórych obszarach Wielka Brytania zachowa własne regulacje, np. dotyczące dobrostanu zwierząt czy wspierania nowych technologii. Szczegóły tych wyjątków są przedmiotem negocjacji. Rząd rozważa również wprowadzenie ukierunkowanych, tymczasowych rozwiązań dla tych sektorów, dla których wdrożenie zmian przed wejściem w życie porozumienia będzie największym wyzwaniem.
Źródło: Department for Environment, Food & Rural Affairs / gov.uk