Brytyjski rząd ogłosił bezprecedensowe wstrzymanie wydawania wiz studenckich obywatelom Afganistanu, Kamerunu, Mjanmy i Sudanu. Dodatkowo, obywatele Afganistanu stracą możliwość ubiegania się o wizy dla wykwalifikowanych pracowników. Decyzja, nazwana „hamulcem awaryjnym”, jest odpowiedzią na drastyczny wzrost liczby wniosków o azyl składanych przez osoby, które przyjechały do Zjednoczonego Królestwa legalnymi ścieżkami.
- Od 26 marca 2026 roku obywatele Afganistanu, Kamerunu, Mjanmy i Sudanu nie będą mogli ubiegać się o wizy studenckie sponsorowane przez brytyjskie instytucje.
- Obywatele Afganistanu stracą również dostęp do wiz dla wykwalifikowanych pracowników (Skilled Worker visa).
- Decyzja jest reakcją na skokowy, nawet kilkusetprocentowy wzrost wniosków azylowych od osób przybyłych tymi ścieżkami, co zdaniem rządu nadwyręża system i stanowi nadużycie gościnności.
Dramatyczny wzrost wniosków azylowych z legalnych dróg
Jak podaje Home Office, liczba wniosków o azyl od studentów z czterech wymienionych krajów wzrosła o ponad 470% w latach 2021-2025. Stały się one jednymi z narodowości najczęściej ubiegających się o ochronę międzynarodową po przyjeździe. Szczególnie alarmujące są dane dla Afganistanu, gdzie w pewnym okresie liczba wniosków azylowych od studentów sięgnęła 95% liczby wydanych im wiz. W przypadku Mjanmy liczba ta wzrosła szesnastokrotnie.
Równolegle zaobserwowano niepokojący trend wśród afgańskich posiadaczy wiz pracowniczych – liczba składanych przez nich wniosków o azyl zaczęła przewyższać liczbę wydawanych wiz. Łącznie, od 2021 roku, wnioski azylowe od osób, które wjechały do UK legalnie, potroiły się i stanowiły 39% ze 100 tysięcy złożonych w zeszłym roku podań.
Koszty i argumentacja rządu
Rząd podkreśla, że wielu z tych wnioskodawców korzysta następnie z pomocy socjalnej na koszt podatników. Obecnie prawie 16 tysięcy obywateli czterech objętych restrykcjami krajów otrzymuje taką pomoc, a ponad 6 tysięcy z nich przebywa w hotelach. Roczny koszt wsparcia dla azylantów w Wielkiej Brytanii przekracza 4 miliardy funtów.
Minister spraw wewnętrznych, Shabana Mahmood, w oświadczeniu stwierdziła: „Wielka Brytania zawsze będzie zapewniać schronienie osobom uciekającym przed wojną i prześladowaniami, ale nasz system wizowy nie może być nadużywany. Dlatego podejmuję bezprecedensową decyzję o odmowie wiz dla tych narodowości, które chcą wykorzystać naszą hojność. Przywrócę porządek i kontrolę naszym granicom”.
Szerszy kontekst reform migracyjnych
Ogłoszenie „hamulca wizowego” wpisuje się w szerszy pakiet zaostrzających się reform migracyjnych zapowiadanych przez rząd. Kilka dni wcześniej potwierdzono skrócenie okresu ochrony dla uchodźców z 5 do 2,5 roku, co ma zredukować czynniki przyciągające nielegalne przeprawy łodziami przez kanał La Manche.
Rząd wskazuje również na skuteczność twardej dyplomacji. Po groźbie wstrzymania wszystkich wiz dla Angoli, Namibii i Demokratycznej Republiki Konga, udało się uzyskać współpracę tych państw w zakresie przyjmowania powracających nielegalnych migrantów.
Jednocześnie władze deklarują, że po przywróceniu porządku w systemie azylowym, otworzą nowe, limitowane bezpieczne i legalne drogi migracji. Przypominają też o tradycji pomocy, wskazując, że od 2021 roku Wielka Brytania udzieliła schronienia ponad 37 tysiącom Afgańczyków w ramach programów przesiedleńczych.
Kiedy wejdą w życie nowe przepisy?
Zmiana przepisów imigracyjnych (Immigration Rules) zostanie wprowadzona 5 marca 2026 roku, a pełne wejście w życie nastąpi 26 marca 2026 roku. Oznacza to, że od tej daty nowe wnioski o sponsorowane wizy studenckie od obywateli Afganistanu, Kamerunu, Mjanmy i Sudanu oraz o wizy dla wykwalifikowanych pracowników od Afgańczyków nie będą rozpatrywane.
Źródło: Home Office / gov.uk