Podczas 61. sesji Rady Praw Człowieka ONZ grupa państw, w tym Wielka Brytania, wyraziła głębokie zaniepokojenie raportem wskazującym na drastyczne pogorszenie bezpieczeństwa i praw człowieka w Sudanie Południowym w 2025 roku. Wśród najpoważniejszych zarzutów znalazły się nowe duże konflikty, bombardowania lotnicze, masowe przesiedlenia oraz celowe ataki na cywilów.
• Raport komisarzy ONZ ujawnia szczególnie alarmujące zjawiska, takie jak przymusowy werbunek chłopców i powszechne stosowanie przemocy seksualnej przez wszystkie strony konfliktu.
• Eksperci ostrzegają, że aresztowania opozycji i ingerencje w wymiar sprawiedliwości zagrażają procesowi pokojowemu i mogą uniemożliwić wiarygodne wybory planowane na 2026 rok.
Katastrofa humanitarna i łamanie praw człowieka
Najnowszy raport przedstawiony Radzie Praw Człowieka ONZ w Genewie rysuje wstrząsający obraz sytuacji w Sudanie Południowym. Dokument wskazuje na odnowienie konfliktu na dużą skalę oraz bezprecedensowe naloty w kilku stanach kraju. Skutkiem tych działań są masowe przesiedlenia ludności oraz ciągłe ataki wymierzone bezpośrednio w cywilów. Zdaniem autorów raportu, wszystkie strony zaangażowane w konflikt dopuszczają się poważnych naruszeń.
Szczególnie niepokojące praktyki wojenne
Wśród najbardziej niepokojących zarzutów wymienia się przymusowy werbunek chłopców i młodych mężczyzn do sił zbrojnych oraz powszechne stosowanie przemocy seksualnej jako narzędzia wojny. Te działania, potępione przez społeczność międzynarodową, prowadzą do dalszej eskalacji cierpienia ludności i pogłębiają traumę całego społeczeństwa.
Zagrożenia dla procesu pokojowego i wyborów
Raport zwraca również uwagę na działania wewnętrzne, które destabilizują kraj. Aresztowania i procesy sądowe przywódców opozycji, a także ingerencje w niezawisłość sądownictwa i próby podważenia tzw. Odnowionego Porozumienia Pokojowego, erodują porządek konstytucyjny. Zdaniem grupy państw, w tym Wielkiej Brytanii, takie działania są sprzeczne z organizacją wiarygodnych, pokojowych i inkluzywnych wyborów, które są planowane na 2026 rok.
Brak postępu w sprawiedliwości przejściowej
Dokument podkreśla brak przejrzystości, odpowiednich środków i prawdziwej woli politycznej w kwestii ustanowienia instytucji sprawiedliwości przejściowej. Szczególnie pilna jest potrzeba powołania tzw. Sądu Hybrydowego, który miałby zająć się systemową bezkarnością za zbrodnie popełnione podczas konfliktu. Odnowione Porozumienie pozostaje jedyną obecną podstawą legitymacji władz przejściowych.
Apel społeczności międzynarodowej
W oświadczeniu zaapelowano do wszystkich stron konfliktu o natychmiastowe zaprzestanie wrogich działań, zapewnienie swobodnego dostępu pomocy humanitarnej oraz przestrzeganie międzynarodowego prawa humanitarnego. Grupa państw wezwała także do pełnego odnowienia mandatu Komisji ONZ ds. Sudanu Południowego, uznając jej pracę za niezbędną dla monitorowania sytuacji i ochrony ludności.
Źródło: Foreign, Commonwealth & Development Office / gov.uk