Rząd Wielkiej Brytanii opublikował kluczowy dokument reformujący system bezpieczeństwa materiałów budowlanych. Propozycje, zawarte w tzw. Białej Księdze, mają na celu wyeliminowanie z rynku niebezpiecznych i nieregulowanych wyrobów. Ogłoszeniu towarzyszy pierwszy roczny raport z wdrażania rekomendacji śledztwa po pożarze wieżowca Grenfell Tower, w którym zginęło 72 osoby.
- Rząd proponuje nowe, ogólne wymaganie bezpieczeństwa, które ma objąć obowiązkowymi kontrolami wszystkie materiały budowlane. Obecnie regulacjami objęta jest tylko około jedna trzecia z nich.
- Opublikowano pierwszy roczny raport dotyczący realizacji zaleceń śledztwa po Grenfell. Ponad 2100 budynków rozpoczęło lub zakończyło naprawy, a liczba kontroli i oficjalnych nakazów wzrosła o ponad 100%.
- Rząd przedłożył również projekt ustawy o memoriale Grenfell Tower, która ma zapewnić finansowanie na stworzenie i utrzymanie godnego upamiętnienia ofiar tragedii.
Rewolucja w kontroli materiałów budowlanych
Głównym elementem ogłoszonych reform jest „Biała Księga Reformy Produktów Budowlanych”. Dokument proponuje wprowadzenie ogólnego wymogu bezpieczeństwa, który będzie obowiązywał dla wszystkich wyrobów wykorzystywanych w budownictwie. Obecny system pozostawia poza ścisłą kontrolą nawet dwie trzecie produktów dostępnych na rynku. Nowe prawo ma zagwarantować, że każdy materiał, zanim trafi na plac budowy, przejdzie odpowiednie i weryfikowalne testy.
Rząd uruchomił konsultacje publiczne w tej sprawie. Ustawy wykonawcze mają zostać wprowadzone jeszcze w tym roku, a cały system wejdzie w życie tak szybko, jak pozwoli na to czas parlamentarny. Zdaniem władz, reforma nie tylko zwiększy bezpieczeństwo mieszkańców, ale także pobudzi gospodarkę i przywróci zaufanie deweloperów, co jest kluczowe dla realizacji celu budowy 1,5 miliona nowych domów.
Postępy po Grenfell: raport i pamięć
Równolegle opublikowano pierwszy roczny raport dotyczący realizacji 58 zaleceń śledztwa po pożarze Grenfell Tower z 2017 roku. Z dokumentu wynika, że ukończono już 12 rekomendacji, w tym scentralizowanie rządowych funkcji związanych z bezpieczeństwem pożarowym pod jednym ministerstwem. Do końca bieżącego roku ma zostać wdrożonych ponad 40 zaleceń, co stanowi 70% wszystkich skierowanych do rządu.
Raport odnotowuje konkretne postępy: naprawy (remediacje) rozpoczęto lub ukończono w ponad 2100 budynkach, co bezpośrednio przekłada się na bezpieczeństwo ponad 180 tysięcy mieszkańców. Lokalne organy nadzoru, dzięki rządowemu wsparciu finansowemu, wydały o 124% więcej formalnych nakazów i przeprowadziły o 140% więcej kontroli w porównaniu z okresem sprzed dofinansowania.
Osobny projekt ustawy – Grenfell Tower Memorial (Expenditure) Bill – ma na celu zapewnienie stałego finansowania dla stworzenia i długoterminowego utrzymania memorialu, drugiego miejsca spoczynku ruin wieżowca oraz archiwum i stałej ekspozycji.
Wypowiedzi polityków i dalsze kroki
Minister Mieszkalnictwa, Steve Reed, podkreślił, że tragedia Grenfell nigdy nie może się powtórzyć, a każdy ma prawo czuć się bezpiecznie w swoim domu. Zaznaczył, że choć poczyniono postępy, wciąż jest wiele do zrobienia w oparciu o lekcje z przeszłości.
Minister ds. Bezpieczeństwa Budynków, Pożarów i Demokracji, Samantha Dixon, dodała, że rząd będzie kontynuował współpracę ze społecznością lokalną, branżą i samorządami, aby wprowadzić trwałe zmiany. Wskazała, że ujawnione przez śledztwo zaniedbania odsłoniły fundamentalne problemy w standardach bezpieczeństwa produktów, budynków i ochrony przeciwpożarowej.
Tymczasowa Główna Doradczyni ds. Budownictwa, Thouria Istephan, w opublikowanym oświadczeniu zaapelowała, by nigdy nie zapomnieć o ofiarach i stale stawiać mieszkańców w centrum reform. Jej priorytetem na pozostały czas kadencji będzie wspieranie poprawy bezpieczeństwa i zmian w regulacjach.
Szerszy kontekst reform
Kluczowe postępy w szerszym programie reform obejmują m.in. powołanie niezależnego Regulatora Bezpieczeństwa Budynków, który ma zapewnić spójne podejście do przepisów i ich egzekwowania. To krok w stronę utworzenia jednego, ogólnego regulatora budowlanego – co było jedną z głównych rekomendacji śledztwa.
Wzmocniono również same przepisy budowlane, dotyczące projektowania, konstrukcji i zarządzania obiektami. Wprowadzono podnoszenie standardów zawodowych wśród inspektorów budowlanych i rzeczoznawców przeciwpożarowych, szkoląc 1200 specjalistów. Ponad 4500 mieszkańców skorzystało z programów szkoleniowych, uczących się, jak egzekwować swoje prawa wobec zarządców nieruchomości.
Śledztwo w sprawie tragedii Grenfell, prowadzone przez Metropolitan Police, pozostaje jednym z największych i najbardziej złożonych prawnie dochodzeń w historii tej formacji. Rząd deklaruje pełne wsparcie dla policji w pociągnięciu winnych do odpowiedzialności.
Źródło: Department for Levelling Up, Housing and Communities / gov.uk