Brytyjski rząd zapowiada głębokie reformy systemu wsparcia dla dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi i niepełnosprawnościami (SEND). Kluczową zmianą ma być wprowadzenie obowiązkowych Indywidualnych Planów Wsparcia (ISP) dla ponad miliona uczniów, którzy obecnie nie mają prawnie egzekwowalnych praw. To część dziesięcioletniej strategii mającej położyć kres “walce” rodziców o pomoc dla swoich dzieci.
* Obecne **Plany Edukacji, Zdrowia i Opieki (EHCP)** zostaną zachowane i ulepszone dla dzieci wymagających najbardziej złożonego wsparcia, z gwarancją, że nikt nie straci obecnie otrzymywanej pomocy.
* Reformy, wsparte inwestycjami liczącymi miliardy funtów, mają na celu budowę bardziej inkluzywnego systemu, gdzie wsparcie jest “dostępne rutynowo, bez walki”.
Koniec systemu “jeden rozmiar dla wszystkich”
Ministerstwo Edukacji (DfE) przedstawiło Białą Księgę, która ma zreformować “zepsuty” system SEND. Według rządu, obecny model, zaprojektowany dziesięć lat temu dla niewielkiej grupy dzieci, zawiódł, zmuszając rodziny do “walki o każdą piątkę” o zapisane na papierze prawa, podczas gdy edukacja i życie dzieci cierpiały. Nowe plany mają przekształcić system tak, aby każde dziecko było “dostrzeżone, wysłuchane i włączone”.
Indywidualne Plany Wsparcia (ISP) – nowe prawo dla każdego dziecka z SEND
Najważniejszą zmianą jest wprowadzenie prawnym wymogiem tworzenia Indywidualnych Planów Wsparcia dla wszystkich uczniów ze zidentyfikowanymi specjalnymi potrzebami. Plany te będą oparte o krajowe ramy wysokiej jakości interwencji, dostosowywane przez nauczycieli i specjalistów znających dziecko najlepiej. Rząd zapowiada, że wsparcie określone w ISP – takie jak terapia logopedyczna czy nauczanie w małych grupach – będzie łatwo dostępne dzięki wielomiliardowym inwestycjom w usługi.
Ulepszone EHCP i “potrójna blokada” ochronna
Dla dzieci wymagających bardziej intensywnego lub złożonego wsparcia niż to, które szkoła może rutynowo zapewnić, zachowane i ulepszone zostaną dotychczasowe Plany Edukacji, Zdrowia i Opieki (EHCP). Będą one oparte o nowe, ustandaryzowane “Pakiety Wsparcia Specjalistycznego”, mające poprawić jakość i spójność pomocy w całym kraju.
Aby uspokoić obawy rodzin, rząd wprowadza tzw. “potrójną blokadę” ochron przejściowych:
- Każde dziecko, które ma miejsce w szkole specjalnej w 2029 roku, zachowa je do końca edukacji, jeśli tego zapragnie.
- Przejście dzieci z EHCP w szkołach głównego nurtu na nowy system ISP rozpocznie się nie wcześniej niż w 2030 roku, i tylko przy naturalnej zmianie etapu edukacji (np. przejście z primary do secondary).
- ISP dla dzieci przechodzących z EHCP będą gotowe jeszcze przed zmianą systemu, aby uniknąć przerw w wsparciu.
Oznacza to, że żadne dziecko obecnie w 3 klasie lub starsze nie będzie musiało przejść na ISP przed ukończeniem szkoły średniej, chyba że rodzice tego zechcą.
Szersze reformy i miliardowe inwestycje
Biała Księga zakłada zmiany na każdym poziomie systemu, wsparte znaczącym finansowaniem. Wśród zapowiedzi są:
- £200 milionów na szkolenia nauczycieli i personelu wspierającego w zakresie najnowszych metod pracy z SEND.
- £1.6 miliarda tzw. grantu na inkluzję, który ma sfinansować w każdej szkole sprawdzone programy, jak wsparcie logopedyczne.
- £3.7 miliarda na stworzenie ponad 60 000 dodatkowych miejsc specjalistycznych, tak by z czasem każda szkoła średnia mogła mieć własną “bazę inkluzyjną”.
- £1.8 miliarda na program “Eksperci pod ręką”, zapewniający szkołom lepszy dostęp do psychologów edukacyjnych i innych specjalistów.
Planowane jest także zdigitalizowanie EHCP i ISP, aby zmniejszyć biurokrację, oraz wzmocnienie procesu składania skarg i mediacji.
Reakcje środowiska: optymizm i czujność
Przedstawiciele środowisk edukacyjnych i rzecznicy praw dzieci przyjęli plany z ostrożnym optymizmem. Paul Whiteman z National Association of Head Teachers (NAHT) przyznał, że dokument “zawiera fundamenty udanego nowego podejścia”, podkreślając kluczową rolę odpowiedniego finansowania.
Rzecznik Praw Dziecka, Dame Rachel de Souza, powiedziała, że rodziny “słusznie będą zaniepokojone”, ale jest to szansa na odbudowę zaufania i system, który oferuje dzieciom większe ambicje. Zaznaczyła, że zgodnie z planami “żadne dziecko nie powinno obawiać się utraty wsparcia”.
Pepe Di’Iasio z Association of School and College Leaders (ASCL) pochwalił ambicje rządu, wskazując, że priorytetem jest wczesna interwencja i budowa wsparcia w szkołach głównego nurtu. Amanda Allard z Rady ds. Dzieci Niepełnosprawnych zwróciła uwagę, że rodzice z zadowoleniem przyjmą obowiązkowe ISP, ale będą chcieli zrozumieć, jak będzie działać rozliczalność szkół z ich realizacji.
Szczegółowe informacje na temat proponowanych reform, w tym pełną treść Białej Księgi, można znaleźć na oficjalnej stronie rządu Wielkiej Brytanii.
Źródło: Department for Education / gov.uk