Podczas posiedzenia Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) brytyjski ambasador Neil Holland odrzucił zarzuty Rosji, jakoby to państwa zachodnie doprowadziły do kryzysu organizacji. W swojej wypowiedzi wskazał, że to agresja Rosji na Ukrainę, odmowa współpracy w ramach mechanizmów OBWE oraz przetrzymywanie jej pracowników podważają fundamenty instytucji.
- Ambasador Wielkiej Brytanii przy OBWE, Neil Holland, odparł rosyjskie twierdzenia, że Zachód zniszczył organizację, wskazując na jawne pogwałcenie jej zasad przez Rosję, w tym aneksję Krymu i pełnoskalową inwazję.
- Holland podkreślił, że to Rosja systematycznie odmawiała dialogu w ramach mechanizmów OBWE przed inwazją, unikała spotkań i blokowała dostęp obserwatorów do okupowanych terytoriów Ukrainy.
- Brytyjski dyplomata zaapelował o uwolnienie trzech ukraińskich pracowników OBWE, zatrzymanych przez Rosję w 2022 roku, oraz wezwał do zakończenia agresji i powrotu do dialogu opartego na faktach i prawie międzynarodowym.
Odpowiedź na rosyjskie oskarżenia
W odpowiedzi na oświadczenie rosyjskiego MSZ, w którym Moskwa oskarżyła państwa zachodnie o odejście od zasad założycielskich i „zniszczenie” OBWE, ambasador Holland stwierdził, że te twierdzenia są nieprawdziwe. Zaznaczył, że to jedno państwo-strona – Rosja – jest odpowiedzialne za poważne i powtarzające się naruszenia tych zasad.
Pogwałcenie zobowiązań Helsińskich
Dyplomata przypomniał, że Akt Końcowy z Helsinek i inne zobowiązania OBWE jasno stanowią o powstrzymaniu się od groźby lub użycia siły, poszanowaniu suwerenności i integralności terytorialnej oraz pokojowym rozwiązywaniu sporów. Działania Rosji, począwszy od aneksji Krymu w 2014 roku, poprzez pełnoskalową inwazję w 2022 roku, a skończywszy na trwających atakach na cywilów i infrastrukturę, stanowią według niego wyraźne pogardzenie dla tych zobowiązań.
„Oskarżanie innych o porzucenie zasad OBWE, podczas gdy samemu prowadzi się wojnę agresji, jest hipokryzją” – stwierdził Holland.
Odmowa współpracy ze strony Rosji
Ambasador odniósł się również do rosyjskiej narracji, jakoby Moskwę „wypchnięto” z frameworku OBWE. Wyjaśnił, że przed inwazją państwa członkowskie aktywnie korzystały z mechanizmów, takich jak Dokument Wiedeński czy Odnowiony Dialog ds. Bezpieczeństwa Europejskiego, aby angażować Rosję i zwiększać przejrzystość.
„Faktem jest, że Rosja wielokrotnie odmawiała zaangażowania, unikała spotkań i szerzyła fałszywe narracje” – powiedział. Dodał, że Rosja nadal odmawia dostępu do tymczasowo okupowanych terytoriów Ukrainy, utrudniając mandatowe działania OBWE, w tym monitorowanie sytuacji humanitarnej.
Sprawa uwięzionych pracowników OBWE
Jednym z najbardziej jaskrawych przykładów łamania zasad organizacji przez Rosję, według ambasadora, jest przetrzymywanie trzech jej pracowników. Vadym Golda, Maksym Petrov i Dmytro Shabanov, obywatele Ukrainy, zostali zatrzymani w kwietniu 2022 roku podczas wykonywania obowiązków służbowych na podstawie mandatu uzgodnionego przez wszystkie państwa OBWE.
„Państwo, które więzi własnych kolegów z OBWE, nie może twierdzić, że broni jej zasad” – podkreślił Holland.
Droga naprzód i stanowisko Wielkiej Brytanii
Ambasador Holland zaznaczył, że Wielka Brytania pozostaje gotowa do rzeczowego dialogu w OBWE, który musi jednak opierać się na faktach i prawie międzynarodowym. Wezwał Rosję do zaprzestania agresji, poszanowania prawa międzynarodowego oraz natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia zatrzymanych pracowników organizacji.
Zapewnił, że Wielka Brytania będzie nadal stać po stronie Ukrainy i wspierać zasady integralności terytorialnej, suwerenności oraz pokojowego załatwiania sporów, które stanowią fundament OBWE.
Źródło: Foreign, Commonwealth & Development Office / gov.uk