Najnowsze dane brytyjskiej agencji zdrowia publicznego wskazują, że w 2025 roku liczba zgłoszonych przypadków gruźlicy w Anglii utrzymała się na stabilnym poziomie w porównaniu z rokiem poprzednim. Mimo to choroba pozostaje poważnym wyzwaniem dla zdrowia publicznego, szczególnie wśród osób urodzonych poza Wielką Brytanią oraz w społecznościach dotkniętych ubóstwem.
- W 2025 roku w Anglii odnotowano 5424 przypadki gruźlicy, co oznacza jedynie nieznaczny spadek o 1,1% w porównaniu z 2024 rokiem.
- Ponad 80% wszystkich zachorowań dotyczy osób urodzonych poza Wielką Brytanią. Choroba jest również silnie powiązana z obszarami deprywacji.
- Eksperci podkreślają, że gruźlica jest uleczalna, i apelują o świadomość objawów, takich jak kaszel trwający dłużej niż 3 tygodnie, gorączka czy nocne poty.
Sytuacja epidemiologiczna: stabilizacja po pandemii
Według wstępnych danych za 2025 rok, w Anglii zgłoszono 5424 przypadki gruźlicy (TB). To wartość zbliżona do tej z 2024 roku, kiedy odnotowano 5487 zachorowań. Wskaźnik zapadalności wynosi obecnie 9,4 przypadków na 100 tysięcy mieszkańców. Choć jest to poziom wyższy niż przed pandemią COVID-19 (8,36 w 2019 r.), to wciąż znacznie poniżej szczytowego wyniku z 2011 roku, który wynosił 15,6 na 100 tysięcy.
Kto jest najbardziej narażony?
Dane wyraźnie wskazują na nierówny rozkład zachorowań. W 2025 roku aż 81,6% wszystkich przypadków TB dotyczyło osób urodzonych poza Wielką Brytanią, co jest trendem utrzymującym się od lat. Wśród osób urodzonych w UK, gruźlica częściej występuje u osób bezdomnych, borykających się z uzależnieniami od narkotyków lub alkoholu oraz mających kontakt z wymiarem sprawiedliwości.
Choroba pozostaje również silnie skorelowana z ubóstwem i koncentruje się w dużych obszarach miejskich. W ujęciu regionalnym największy procentowy wzrost zachorowań odnotowano na północnym wschodzie Anglii, a największy spadek – w regionie West Midlands.
Objawy i droga zakażenia
Gruźlica, będąca obecnie wiodącą na świecie przyczyną zgonów z powodu pojedynczego czynnika zakaźnego, to bakteryjna infekcja atakująca najczęściej płuca. Do typowych objawów aktywnej postaci płucnej należą:
- Kaszel utrzymujący się dłużej niż 3 tygodnie, często z odkrztuszaniem plwociny.
- Podwyższona temperatura ciała.
- Nocne poty.
- Utrata apetytu i spadek masy ciała.
Choroba może również zaatakować inne części ciała, jak węzły chłonne czy stawy. Do zakażenia dochodzi poprzez długotrwały, bliski kontakt z osobą chorą na aktywną postać płucną, która rozprzestrzenia bakterie w drobnych kropelkach podczas kaszlu.
Apel ekspertów i działania systemu
Dr Esther Robinson, szefowa jednostki ds. gruźlicy w UKHSA, podkreśla: „Nie każdy uporczywy kaszel z gorączką jest spowodowany grypą czy COVID-19. Gruźlica jest chorobą, której można zapobiegać i którą można wyleczyć. Jeśli przyjechałeś do Anglii z kraju, gdzie TB jest częstsza, bądź świadomy jej objawów, aby móc szybko się przebadać i poddać leczeniu u lekarza rodzinnego”.
System ochrony zdrowia w Anglii wdraża różne środki zapobiegawcze. Obejmują one obowiązkowe badanie w kierunku infekcyjnej gruźlicy płuc dla osób ubiegających się o wizę na pobyt dłuższy niż 6 miesięcy, przyjeżdżających z krajów o wysokiej zachorowalności. Dla wykrycia tzw. gruźlicy utajonej (bezobjawowej), która może uaktywnić się po latach, funkcjonują też programy testowania i leczenia dla nowo przybyłych w regionach o wyższej zapadalności.
Trwają prace nad nowym, krajowym planem działania na lata 2026-2031, który ma skupić się na poprawie prewencji, wykrywalności i kontroli gruźlicy, ze szczególnym uwzględnieniem redukcji nierówności zdrowotnych.
Źródło: UK Health Security Agency / gov.uk