Najnowsze oficjalne dane brytyjskiego wymiaru sprawiedliwości dla nieletnich pokazują mieszany obraz. Z jednej strony odnotowano historycznie niską liczbę dzieci wchodzących po raz pierwszy w konflikt z prawem oraz tych trafiających do zakładów poprawczych. Z drugiej strony system boryka się z rekordowymi opóźnieniami w sądach, nadużywaniem tymczasowego aresztowania i utrzymującą się nadreprezentacją dzieci z grup etnicznych mniejszościowych.
- Liczba dzieci wchodzących po raz pierwszy do systemu sprawiedliwości spadła do rekordowo niskiego poziomu 8,1 tys., a liczba nieletnich w zakładach poprawczych wynosi zaledwie 418.
- Średni czas od popełnienia przestępstwa do zakończenia sprawy w sądzie wydłużył się do rekordowych 230 dni, co zdaniem ekspertów jest “traumą” zarówno dla dziecka, jak i ofiary.
- Pomimo ogólnego spadku przestępczości wśród nieletnich, utrzymują się poważne wyzwania, w tym nadreprezentacja dzieci czarnoskórych i mieszanych etnicznie w systemie oraz wzrost liczby przestępstw na tle seksualnym.
Pozytywne trendy: mniej dzieci w systemie
Opublikowane właśnie roczne statystyki za lata 2024/25 przynoszą dobre wieści na froncie prewencji. Liczba dzieci, które po raz pierwszy znalazły się w systemie wymiaru sprawiedliwości, spadła do około 8,1 tys., co jest najniższym odnotowanym w historii wskaźnikiem. Równie imponujący jest spadek liczby nieletnich przebywających w zakładach poprawczych – obecnie jest ich 418. Oznacza to spadek o 3% w stosunku do ubiegłego roku i aż o 60% w porównaniu z danymi sprzed dekady. Eksperci wiążą ten sukces z wdrażaniem strategii “Child First”, która kładzie nacisk na wczesną interwencję i wsparcie w społeczności lokalnej, zamiast automatycznego wciągania dzieci w machinę sądowniczą.
Ciemna strona medalu: zator w sądach i nadużycia
Statystyki ujawniają jednak druzgocące problemy wewnątrz systemu. Najbardziej niepokojący jest rekordowy czas oczekiwania na rozstrzygnięcie sprawy. Średnio od momentu popełnienia czynu do finalnej decyzji sądu mija 230 dni, czyli ponad siedem i pół miesiąca. To więcej niż w szczytowym okresie pandemii. Dla rozwijającego się dziecka to niemal wieczność, podobnie jak dla ofiary czekającej na zakończenie sprawy. Taki “zastój” opóźnia rehabilitację, uniemożliwia zadośćuczynienie i blokuje wszystkich zaangażowanych w pułapce niepewności.
Kolejnym palącym problemem jest nadużywanie tymczasowego aresztowania (remand). Dane pokazują, że aż 62% dzieci umieszczonych w areszcie tymczasowym ostatecznie nie otrzymuje wyroku pozbawienia wolności. W praktyce oznacza to, że setki dzieci doświadczają traumy pobytu w celi, mimo że sąd później uznaje, iż nie było to konieczne.
Wyzwania równościowe i nowe trendy przestępcze
Pomimo ogólnego spadku liczby aresztowań wśród nieletnich (o 2%), statystyki wskazują na niepokojące, rosnące trendy. Przez trzy lata z rzędu odnotowywany jest wzrost liczby przestępstw na tle seksualnym popełnianych przez dzieci – w ostatnim roku o 6%, do około 1,5 tys. przypadków. Eksperci zwracają uwagę na potencjalny wpływ środowiska online i dostępu do drastycznych treści.
System wciąż nie radzi sobie również z zapewnieniem równości. Chociaż liczba czarnoskórych dzieci w zakładach poprawczych spadła o 11%, nadal są one znacząco nadreprezentowane w stosunku do swojej proporcji w populacji. Szczególnie niepokoi dwukrotny wzrost odsetka dzieci o mieszanym pochodzeniu etnicznym wśród osadzonych w ciągu ostatnich dziesięciu lat. Zjawisko to wiąże się często z “adultifikacją” – postrzeganiem czarnoskórych i mieszanych etnicznie dzieci jako mniej niewinnych i bardziej winnych, co jest przejawem rasizmu systemowego.
Co dalej? Potrzeba inwestycji we wsparcie, nie w areszty
Analiza podkreśla, że kluczem do dalszej poprawy jest inwestycja we wsparcie psychologiczne, terapię traumy i stabilne, oparte na społeczności lokalnej alternatywy dla aresztu. Potwierdza to fakt, że choć ogólny wskaźnik recydywy spadł, to wśród tych nielicznych, którzy wracają do przestępstwa, częstotliwość popełnianych czynów jest najwyższa od dekady. Wskazuje to na głębokie, niezaspokojone potrzeby tych młodych ludzi.
Władze deklarują skupienie się na programach pilotażowych, takich jak ścieżki mające na celu rozwiązanie problemu nierówności etnicznych w Midlands czy wsparcie mieszkaniowe w Londynie dla chłopców z grup mniejszościowych zagrożonych aresztowaniem. Pełniejszy raport z dogłębną analizą nierówności etnicznych ma zostać opublikowany w lutym 2026 roku.
Szczegółowe statystyki i oficjalne raporty są dostępne na stronach rządowych.
Źródło: Youth Justice Board / gov.uk