Rząd brytyjski nałożył czasowy zakaz wywozu cennej terakotowej rzeźby psa autorstwa Anne Damer, pionierki brytyjskiej rzeźby. Decyzja ma dać krajowym instytucjom kultury szansę na zebranie środków i zatrzymanie tego unikatowego dzieła w kraju.
* Dzieło, przedstawiające psa rasy maltańczyk, jest rzadkim, doskonale zachowanym przykładem sztuki animalistycznej z 1795 roku i wycenione jest na 635 tysięcy funtów.
* Brytyjskie muzea i galerie mają czas do 29 kwietnia 2026 roku, aby zebrać fundusze i nabyć rzeźbę, zanim trafi ona za granicę.
Ochrona dziedzictwa narodowego
Ministerstwo Kultury, Mediów i Sportu zdecydowało o odroczeniu decyzji w sprawie licencji eksportowej dla terakotowej rzeźby “Shock Dog”. Tymczasowy zakaz wywozu, obowiązujący do 29 kwietnia 2026 roku, ma na celu umożliwienie brytyjskim instytucjom publicznym zebranie niezbędnych funduszy i nabycie tego obiektu. Jest to standardowa procedura stosowana wobec dzieł uznanych za o szczególnym znaczeniu dla narodowego dziedzictwa kulturowego.
Anne Damer – pionierka rzeźby
Autorka dzieła, Anne Seymour Damer (1748-1828), uznawana jest za pierwszą kobietę, która zdobyła znaczącą pozycję w dziedzinie rzeźby w Wielkiej Brytanii. Przez ponad trzy dekady, od 1784 do 1818 roku, była honorową wystawczynią w Królewskiej Akademii Sztuk, gdzie prezentowała ponad 30 swoich prac. Zyskała uznanie zarówno jako portrecistka ludzi, jak i zwierząt, a historycy sztuki uważają ją za pierwszą specjalistkę w tworzeniu rzeźb domowych pupili.
Niezwykły “Shock Dog”
Rzeźba przedstawia psa rasy maltańczyk, popularnego w XVIII-wiecznej Brytanii, gdzie określano go mianem “shock dog”. Dzieło, wykonane z terakoty w 1795 roku, ma wymiary 30 na 38 na 31 centymetrów i jest sygnowane przez artystkę. Eksperci podkreślają jego wyjątkowy realizm, ekspresję i doskonały stan zachowania. Rzeźba stanowi rzadki, materialny przykład szerszej brytyjskiej tradycji artystycznej, koncentrującej się na portretowaniu ukochanych zwierząt.
Głosy w sprawie
Minister kultury, baronessa Twycross, podkreśliła, że Anne Damer była prekursorką w swojej dziedzinie i wyraziła nadzieję, że brytyjska instytucja będzie w stanie zatrzymać rzeźbę w kraju dla przyszłych pokoleń. Niezależny Komitet ds. Eksportu Dzieł Sztuki uznał, że “Shock Dog” spełnia kluczowe kryteria narodowego znaczenia ze względu na wybitny związek z historią, walory estetyczne oraz wartość dla badań nad twórczością Damer i rozwojem portretu zwierzęcego.
Szansa dla instytucji
Rekomendowana cena zakupu rzeźby została ustalona na 635 tysięcy funtów. Instytucje publiczne mogą składać oferty w ramach tzw. prywatnej umowy sprzedaży, która często pozwala na nabycie obiektu po korzystniejszej cenie. Po upływie pierwszego okresu odroczenia, właściciele będą mieli 15 dni roboczych na rozpatrzenie ewentualnych ofert. W przypadku podpisania wstępnej umowy, rozpocznie się dodatkowy, czteromiesięczny okres na finalizację transakcji.
Szczegółowe informacje dotyczące procedury i kryteriów wywozu dóbr kultury można znaleźć na oficjalnych stronach rządowych.
Źródło: Department for Culture, Media and Sport / gov.uk