W Brukseli odbyło się pierwsze od czasu brexitu wysokiego szczebla spotkanie brytyjsko-unijne poświęcone współpracy kulturalnej. Jego kluczowym efektem jest ogłoszenie wspólnego finansowania na ochronę zagrożonej wojną kultury Ukrainy.
- Rząd Wielkiej Brytanii przekaże dodatkowe 250 tys. funtów na Fundusz Ochrony Dziedzictwa Kulturowego Ukrainy, a Komisja Europejska zobowiązała się do wyłożenia równej kwoty.
- Środki mają pomóc w zabezpieczaniu, konserwacji i odbudowie ukraińskich zabytków oraz dóbr kultury, które są celowo niszczone przez rosyjskie wojska.
- Spotkanie ministra kultury Iana Murraya z komisarz UE jest symbolicznym krokiem w odbudowie relacji kulturalnych po brexicie i dotyczyło także m.in. warunków pracy artystów oraz wpływu AI na kreatywne sektory.
Historyczne spotkanie po brexicie
W czwartek w Brukseli minister kultury Wielkiej Brytanii, Ian Murray, spotkał się z komisarzem UE ds. kultury. Było to pierwsze takie wysokie spotkanie branżowe od czasu szczytu UE-Wielka Brytania w maju ubiegłego roku. Wydarzenie ma symboliczne znaczenie dla odnowienia dialogu i współpracy pomiędzy stronami po wyjściu Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej.
Głównym tematem rozmów były wspólne priorytety w sektorze kultury i kreatywnym, w tym kwestie warunków pracy twórców, współpracy międzynarodowej oraz wyzwań związanych z rozwojem sztucznej inteligencji w przemyśle kreatywnym.
Wspólny front w obronie ukraińskiej tożsamości
Najkonkretniejszym owocem spotkania jest deklaracja wspólnego finansowania ochrony ukraińskiego dziedzictwa. Rząd brytyjski ogłosił nową dotację w wysokości 250 tysięcy funtów na rzecz Funduszu Ochrony Dziedzictwa Kulturowego Ukrainy. Kwota ta zostanie natychmiast zdublowana przez Komisję Europejską, co łącznie da pół miliona funtów na ten cel.
„Nasze wspólne zaangażowanie na rzecz wspierania ukraińskiego dziedzictwa kulturowego to potężny symbol tego, jak możemy współpracować, by wspólnie wspierać międzynarodową współpracę kulturalną” – powiedział minister Ian Murray.
Długofalowe wsparcie Wielkiej Brytanii
Nowa dotacja nie jest pierwszą inicjatywą Londynu w tej sprawie. Wcześniej, podczas duńskiej prezydencji w Radzie UE, minister Murray zapowiedział już 200 tysięcy funtów pomocy doraźnej. Łączna pomoc Zjednoczonego Królestwa dla Ukrainy od początku pełnoskalowej inwazji wynosi 21,8 miliarda funtów i obejmuje wsparcie militarne, humanitarne oraz gospodarcze.
Ochrona kultury stanowi część szerszego partnerstwa między krajami. W ubiegłym roku podpisano „100-letnie partnerstwo UK-UA”, które zacieśnia współpracę w dziewięciu kluczowych obszarach, w tym właśnie w kulturze, obronności i gospodarce.
Dlaczego to ważne?
Ukraińskie zabytki, muzea, miejsca kultu i archiwa są świadomie atakowane przez rosyjskie siły. Eksperci i organizacje międzynarodowe, w tym UNESCO, od dawna alarmują, że działania te stanowią celową próbę wymazania ukraińskiej tożsamości narodowej i historii. Wspólna inicjatywa brytyjsko-unijna ma na celu fizyczne zabezpieczenie tych dóbr przed zniszczeniem oraz wsparcie procesów dokumentacji i przyszłej odbudowy.
Spotkanie w Brukseli pokazuje, że pomimo politycznych różnic po brexicie, kwestie fundamentalne – jak obrona wspólnych wartości i ochrona dziedzictwa ludzkości przed barbarzyńskimi działaniami – pozostają przestrzenią do ścisłej współpracy między Wielką Brytanią a instytucjami europejskimi.
Źródło: Department for Culture, Media and Sport / gov.uk