Wielka Brytania zaapelowała do Rosji o podjęcie konkretnych, wiarygodnych kroków w ramach OBWE w celu zwiększenia przejrzystości działań wojskowych i zapobiegania niebezpiecznym błędnym obliczeniom. Wystąpienie brytyjskiego doradcy polityczno-wojskowego w Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie było nawiązaniem do wydarzeń sprzed pełnoskalowej inwazji na Ukrainę.
* Zaznaczył, że takie postępowanie, w połączeniu z obecną skalą aktywności militarnej, stwarza poważne ryzyko eskalacji i nieporozumień.
* Wielka Brytania zadała Rosji bezpośrednie, praktyczne pytanie o to, jakie konkretne kroki jest gotowa podjąć w ramach OBWE, aby zwiększyć przejrzystość i zmniejszyć ryzyko.
Lekcja z przeszłości: zapewnienia bez pokrycia
Ankur Narayan, brytyjski doradca polityczno-wojskowy, w swoim wystąpieniu w Forum Współpracy w Dziedzinie Bezpieczeństwa OBWE odniósł się do wydarzeń sprzed lutego 2022 roku. Przypomniał, że 26 stycznia 2022 roku Rosja poinformowała Forum o wspólnych ćwiczeniach wojskowych z Białorusią, twierdząc, że nie przekraczają one progów wymagających notyfikacji. Kiedy inne państwa wyrażały obawy, Rosja je bagatelizowała, nazywając je “histerią” i stanowczo zaprzeczając planom inwazji.
Gdy państwa członkowskie uruchomiły procedury redukcji ryzyka przewidziane w Dokumencie Wiedeńskim OBWE, aby wyjaśnić sytuację związaną z nadzwyczajną koncentracją wojsk, Rosja była nieobecna na wszystkich obowiązkowych spotkaniach. Zdaniem Wielkiej Brytanii ten schemat – “zapewnienia bez przejrzystości” i unikanie dialogu w ramach ustalonych mechanizmów – jest niebezpieczny i nie może się powtórzyć.
OBWE jako forum zarządzania ryzykiem
Wielka Brytania podkreśliła, że traktuje Forum Współpracy w Dziedzinie Bezpieczeństwa jako platformę do praktycznego zarządzania ryzykiem eskalacji, a nie jedynie do wymiany retoryki. Wskazano, że było ono wykorzystywane w przeszłości do zadawania Rosji klarownych pytań, np. po incydentach związanych z naruszeniami przestrzeni powietrznej sojuszników NATO w ubiegłym roku. Na te pytania, dotyczące intencji i działań zapobiegawczych, Wielka Brytania wciąż czeka na odpowiedź.
Bezpośrednie wezwanie do działania
W obliczu obecnych, szeroko zakrojonych aktywności wojskowych, Londyn skierował do Moskwy konkretne, przyszłościowe pytanie: “Jakie praktyczne kroki Rosja jest gotowa podjąć w ramach OBWE, aby poprawić przejrzystość i zmniejszyć ryzyko błędnych obliczeń wynikających z działań wojskowych na dużą skalę lub długotrwałych?”
Brytyjski przedstawiciel zaznaczył, że wiarygodne zarządzanie ryzykiem eskalacji zależy od szczerych odpowiedzi i wykazania woli korzystania z mechanizmów redukcji ryzyka w dobrej wierze. Zaoferował nawet rosyjskiej delegacji czas na konsultacje z Moskwą, aby udzielić precyzyjnej odpowiedzi.
Wystąpienie to wpisuje się w szersze, konsekwentne stanowisko Wielkiej Brytanii w OBWE, które obejmuje wzywanie Rosji do zaprzestania nielegalnej wojny przeciwko Ukrainie oraz wykorzystywanie dostępnych forów dyplomatycznych do minimalizowania ryzyka niekontrolowanej eskalacji.
Źródło: Foreign, Commonwealth & Development Office / gov.uk