Brytyjski rząd ogłosił nową, rozszerzoną strategię walki z oszustwami, która ma na celu rozbicie międzynarodowych gangów i lepszą ochronę obywateli przed tym najpowszechniejszym przestępstwem w kraju. Kluczowym elementem planu jest nowe Centrum Zwalczania Przestępczości Online (Online Crime Centre), które rozpocznie działalność w kwietniu.
• Nowa jednostka połączy siły policji, służb specjalnych, banków, operatorów telekomunikacyjnych i gigantów technologicznych, by blokować oszukańcze wiadomości, konta i strony internetowe „na skalę”.
• Strategia zakłada też większe wsparcie dla ofiar, wykorzystanie sztucznej inteligencji do wykrywania oszustw oraz zacieśnienie międzynarodowej współpracy, ponieważ ponad dwie trzecie ataków pochodzi z zagranicy.
Nowe centrum: wspólny front sektora publicznego i prywatnego
Ogłoszona strategia ma być odpowiedzią na industrializację oszustw, gdzie przestępcy wykorzystują nowe technologie do masowych ataków. Według danych, co 14. dorosły mieszkaniec Wielkiej Brytanii i co czwarta firma padły ofiarą oszustwa, co rocznie kosztuje gospodarkę ponad 14 miliardów funtów.
Nowe Centrum Zwalczania Przestępczości Online ma być przełomem. Jego zadaniem będzie stworzenie jednolitego obrazu globalnych sieci przestępczych dzięki natychmiastowej wymianie danych między policją a firmami posiadającymi kluczowe informacje. W praktyce centrum ma identyfikować i zamykać konta bankowe, numery telefonów oraz strony internetowe i profile w mediach społecznościowych, z których korzystają zorganizowane grupy przestępcze.
Miedzynarodowy wymiar walki z oszustwami
Ponad dwie trzecie oszustw, których ofiarą padają Brytyjczycy, jest organizowanych zza granicy. Rząd wskazuje na tzw. „ośrodki oszustw” (scam compounds) działające w Azji Południowo-Wschodniej, Afryce Zachodniej, Europie Wschodniej, Indiach i Chinach. Nowa strategia kładzie nacisk na zacieśnienie współpracy międzynarodowej.
Minister ds. Oszustw, Lord Hanson, podkreślił, że celem jest „zamykanie kanałów, z których korzystają oszuści, niezależnie od tego, skąd działają”. Umowy o współpracy z Nigerią i Wietnamem mają już przynosić efekty w postaci aresztowań i likwidacji ośrodków. Brytyjski minister spraw wewnętrznych ma promować globalne przywództwo w tej walce na nadchodzącym szczycie w Wiedniu.
Technologia w służbie prawa: AI i „haczykowe” chatbota
Strategia zakłada również wzmocnienie możliwości technologicznych służb. Władze planują wspierać wykorzystanie sztucznej inteligencji do szybszego wykrywania nowych wzorców oszustw i blokowania podejrzanych przelewów bankowych. Innowacyjnym pomysłem jest także użycie tzw. „scam-baiting chatbots” – specjalnych botów, które mają wchodzić w interakcję z oszustami, by zdobywać na nich informacje wywiadowcze i doprowadzać do ich zatrzymania.
Wsparcie dla ofiar i szybsze ściganie sprawców
Nowy plan ma nie tylko utrudniać życie przestępcom, ale także pomagać poszkodowanym. Zostanie wprowadzona „Karta Praw Ofiar Oszustw” (fraud victims charter), która ustali krajowe standardy obsługi, w tym czas reakcji służb i minimalny poziom wsparcia. Sieć wyspecjalizowanych policjantów „PROTECT” ma zapewniać ukierunkowaną pomoc osobom najbardziej narażonym na oszustwa w całym kraju.
Rząd rozważa również reformy mające na celu przyspieszenie procesów sądowych w sprawach o oszustwa oraz zaostrzenie kar finansowych. W przyszłości Centrum Zwalczania Przestępczości Online ma zostać zintegrowane z nową Krajową Służbą Policyjną, która przejmie wiodącą rolę w krajowej walce z tym przestępstwem.
Reakcja sektora prywatnego i organizacji
Strategia spotkała się z szerokim poparciem przedstawicieli sektora bankowego, telekomunikacyjnego i technologicznego. Firmy takie jak Lloyds Banking Group, NatWest, VodafoneThree, Virgin Media O2, Google i Meta wyraziły zadowolenie z nacisku na współpracę międzysektorową i dostrzegają w nowym centrum szansę na skuteczniejsze zakłócanie działalności przestępczej.
Organizacje pozarządowe, jak The Children’s Society, zwracają uwagę, że strategia to szansa na lepsze rozpoznanie i wsparcie dzieci wykorzystywanych przez gangi do popełniania oszustw, które powinny być traktowane jako ofiary, a nie sprawcy.
Źródło: Home Office / gov.uk