Podczas 68. sesji Komisji ONZ ds. Statusu Kobiet (CSW) Wielka Brytania wraz z szeroką koalicją 30 państw zaapelowała o zdecydowany opór przed globalnym trendem cofania praw kobiet i dziewcząt. Wspólne oświadczenie podkreśla, że postęp ostatnich dekad jest zagrożony i wzywa do przekształcenia równości z deklaracji na papierze w rzeczywistość.
- Wielka Brytania i 30 innych krajów ONZ, w tym wiele państw europejskich, wystosowały wspólny apel o obronę praw kobiet przed rosnącym “backlashem”.
- Mimo historycznych postępów, takich jak podwojenie liczby kobiet w parlamentach czy spadek śmiertelności matek, obserwuje się spowolnienie, zatrzymanie, a nawet odwrócenie tych zdobyczy.
- Oświadczenie wskazuje kluczowe obszary działania: walkę z przemocą (także w sieci), zapewnienie udziału kobiet w polityce i gospodarce oraz dostęp do opieki zdrowotnej, w tym bezpiecznej aborcji.
Koalicja na rzecz postępu
W imieniu Zjednoczonego Królestwa oraz 30 innych członków Organizacji Narodów Zjednoczonych przemawiał ambasador James Kariuki, chargé d’affaires Wielkiej Brytanii przy ONZ. W gronie sygnatariuszy znalazły się m.in. Australia, Kanada, Francja, Niemcy, Japonia, kraje nordyckie, Meksyk, Ukraina oraz liczne państwa europejskie, w tym Polscy sąsiedzi: Słowacja i Słowenia. Ta szeroka koalicja podkreśla międzynarodowy charakter wyzwań związanych z równouprawnieniem.
Postęp pod presją
W oświadczeniu uznano znaczące osiągnięcia od czasu przyjęcia Deklaracji Pekińskiej w 1995 roku. Wskazano na podwojenie udziału kobiet w parlamentach, edukację milionów dziewcząt, spadek liczby małżeństw dzieci i okaleczania żeńskich narządów płciowych oraz poprawę dostępu do planowania rodziny. Zdaniem sygnatariuszy postęp ten miał transformacyjny wpływ na życie kobiet, a także na rozwój społeczeństw i gospodarek.
Jednak zdaniem autorów apelu, te zdobycze są dziś realnie zagrożone. “Jesteśmy świadkami reakcji. Spowolnienia, zastoju, a nawet odwrócenia zdobyczy, które osiągnęliśmy” – brzmi fragment oświadczenia. Podkreślono, że autonomia kobiet i dziewcząt bywa ograniczana, a ochronę prawną osłabia się, podczas gdy przemoc i dyskryminacja nie ustają.
Kluczowe pola walki o równość
Apel wskazuje konkretne obszary, w których konieczne jest pilne działanie, aby zapewnić kobietom realny dostęp do sprawiedliwości.
Przeciwdziałanie przemocy we wszystkich formach
Sygnatariusze określają przemoc wobec kobiet i dziewcząt jako “międzynarodowy stan wyjątkowy”. Podkreślają, że nie jest ona nieunikniona, lecz możliwa do powstrzymania. Wezwano do działań na rzecz zapobiegania przemocy seksualnej związanej z konfliktami, wspierania ocalałych i zwalczania stygmatyzacji. Zwrócono również uwagę na nowe, transgraniczne formy przemocy online, od nękania w sieci po głębokie fałszerstwa tworzone przez sztuczną inteligencję (AI deepfakes).
Pełny udział w życiu publicznym i gospodarczym
“Żadne społeczeństwo nie może być sprawiedliwe, jeśli kobiety i dziewczęta nie mają głosu w decyzjach kształtujących ich życie” – głosi oświadczenie. Wzywa się w nim do wspierania udziału kobiet w polityce, rządzie i społeczeństwie obywatelskim, a także do zapewnienia im pełnego, równego i znaczącego udziału w budowaniu pokoju. Równocześnie apeluje się o angażowanie mężczyzn i chłopców jako sojuszników, którzy również korzystają na równości płci.
Podkreślono, że uczciwe społeczeństwo musi umożliwiać kobietom i dziewczętom bezpieczny i wolny udział w gospodarce poprzez dostęp do lepszych miejsc pracy, edukacji i przywództwa ekonomicznego.
Prawa reprodukcyjne i zdrowotne
W dokumencie wyraźnie zaznaczono, że dostęp do sprawiedliwości jest niemożliwy bez prawa do decydowania o własnym ciele i życiu. Państwa wezwano do zapewnienia bezpiecznego dostępu do antykoncepcji, opieki okołoporodowej i niezbędnych usług zdrowotnych dla wszystkich kobiet i dziewcząt, “w tym prawa do bezpiecznej aborcji”.
Apel do społeczności międzynarodowej
Końcowa część oświadczenia to bezpośrednie wezwanie skierowane do wszystkich państw członkowskich ONZ. Sygnatariusze apelują o “opór przed tym cofaniem się i opowiedzenie się za postępem w zakresie pełnego poszanowania praw człowieka wszystkich kobiet i dziewcząt”. Cel jest jasny: sprawić, by równość nie była tylko listą zobowiązań w uzgodnionym tekście, ale stała się rzeczywistością.
Źródło: Foreign, Commonwealth & Development Office / gov.uk