Brytyjski rząd zapowiedział szereg zmian w systemie standardów życia publicznego, mających na celu odbudowę zaufania po ostatnich skandalach. Zapowiedzi obejmują m.in. nowe prawo umożliwiające odbieranie tytułów szlacheckich zdyskredytowanym parom oraz zaostrzenie zasad dotyczących powołań ministerialnych i komunikacji w administracji.
- Rząd pracuje nad ustawą, która umożliwi pozbawienie tytułów szlacheckich parów, którzy splamili reputację Izby Lordów. Peter Mandelson ma zostać usunięty z Tajnej Rady.
- Zapowiedziano przegląd zasad dotyczących ujawniania interesów finansowych przez ministrów oraz zasad lobbingu. Rząd rozważy też zakaz tzw. “drugich etatów” dla posłów, z wyjątkiem np. utrzymywania licencji zawodowej.
- W odpowiedzi na ujawnione dokumenty w sprawie Jeffreya Epsteina, rząd zobowiązał się do publikacji wszystkich istotnych materiałów, a te, których ujawnienie mogłoby zagrozić bezpieczeństwu, trafią do parlamentarnego Komitetu Wywiadu i Bezpieczeństwa.
Reakcja na skandale i zapowiedź zmian kulturowych
W wystąpieniu w Izbie Gmin, Główny Sekretarz Skarbu przedstawił plan działań rządu, będący odpowiedzią na szokujące opinie publiczną ujawnienia dotyczące relacji byłego ministra, Petera Mandelsona, z skazanym przestępcą seksualnym Jeffreyem Epsteinem. Rząd podkreśla, że poza zmianami proceduralnymi, konieczna jest szersza zmiana kultury władzy, która zbyt długo pozwalała wpływowym osobom unikać odpowiedzialności.
Konkretne propozycje legislacyjne i proceduralne
Wśród kluczowych zapowiedzi znalazło się potwierdzenie prac nad ustawą, która na stałe umożliwi odbieranie tytułów szlacheckich parom, którzy swoim zachowaniem przynoszą ujmę Izbie Lordów. Rząd potwierdził również, że Peter Mandelson zostanie usunięty z grona członków Tajnej Rady (Privy Council).
Zmienione zostaną także procedury powoływania na stanowiska ministerialne, w tym dyplomatyczne, które wiążą się z dostępem do ściśle tajnych materiałów. Kandydaci będą musieli pozytywnie przejść proces weryfikacji bezpieczeństwa narodowego, zanim ich nominacja zostanie ogłoszona.
Większa przejrzystość finansów i lobbingu
Rząd zadeklarował ścisłą współpracę z nowo powołaną Komisją ds. Etyki i Integralności. Zapowiedziano przegląd obecnych zasad deklarowania i publikowania interesów finansowych przez ministrów oraz wysokich rangą urzędników. Rozważane jest wprowadzenie regularnie publikowanych formularzy ujawnień finansowych lub innych dodatkowych środków zwiększających przejrzystość.
Pod lupę zostanie wzięty również system zapewniania przejrzystości w zakresie lobbingu. Rząd przyznał, że ujawnienia z tzw. “akt Epsteina” pokazały, jak łatwo było przekazywać wrażliwe informacje kanałami nieoficjalnymi, i zobowiązał się do strategicznego przeglądu zasad korzystania z prywatnych kanałów komunikacji (jak prywatne e-maile) w sprawach rządowych.
Koniec z “drugimi etatami” i reforma Izby Lordów
Rząd wyraził poparcie dla zasady zakazu tzw. “drugich etatów” dla członków parlamentu, z bardzo wąskimi wyjątkami, takimi jak utrzymanie uprawnień zawodowych. Zapowiedziano współpracę z parlamentarnym Komitetem ds. Standardów, który obecnie prowadzi śledztwo w tej sprawie.
Równolegle rząd zwróci się do Komitetu ds. Postępowania Izby Lordów o rozszerzenie prac nad kodeksem postępowania w wyższej izbie parlamentu, w tym nad zasadami dotyczącymi lobbingu przez parów.
Zobowiązanie do publikacji dokumentów
Odnośnie do rezolucji Izby Gmin wzywającej do publikacji dokumentów związanych z sprawą, rząd potwierdził, że pracuje nad jak najszybszym udostępnieniem wszystkich istotnych materiałów. Dokumenty, których publikacja mogłaby – zdaniem rządu – zaszkodzić bezpieczeństwu narodowemu lub stosunkom międzynarodowym, zostaną przekazane parlamentarnemu Komitetowi Wywiadu i Bezpieczeństwa. Premier zlecił już Sekretarzowi Gabinetu koordynację tej kwestii z Komitetem.
Źródło: Cabinet Office / gov.uk