Brytyjski rząd przedstawił kompleksowy plan reform systemu imigracji i azylu, który ma przywrócić “sprawiedliwość i kontrolę”. Zapowiedziane zmiany obejmują wydłużenie standardowego czasu oczekiwania na status osiedleńczy, zaostrzenie wymogów językowych, rewizję systemu azylowego oraz sankcje wizowe wobec kilku krajów. Minister Spraw Wewnętrznych Shabana Mahmood argumentowała, że obecny system jest niesprawiedliwy dla brytyjskich podatników i zachęca do nielegalnej migracji.
- Standardowy okres kwalifikujący do uzyskania statusu osiedleńczego (settled status) ma zostać wydłużony z 5 do 10 lat, z zaostrzonymi warunkami, w tym wyższym poziomem języka angielskiego.
- System azylowy ma zostać zreformowany w duchu “tymczasowej ochrony”: początkowe zezwolenie dla uchodźców skróci się z 5 do 2,5 roku, po czym ich sytuacja będzie weryfikowana.
- Rząd wprowadza sankcje wizowe dla obywateli Afganistanu, Kamerunu, Mjanmy i Sudanu oraz zawiesza ruch bezwizowy z Nikaraguą i Saint Lucia z powodu nadużyć.
Nowe zasady legalnej migracji: dłuższa droga do “settled status”
Jedną z kluczowych zmian w systemie legalnej migracji ma być wydłużenie standardowego okresu, po którym można ubiegać się o prawo do stałego pobytu. Zamiast obecnych 5 lat, standardowo będzie to 10 lat. Rząd podkreśla, że prawo do osiedlenia się na stałe w Wielkiej Brytanii musi być “zarobione, a nie automatyczne”.
Oprócz czasu, kandydaci będą musieli spełnić szereg warunków: czystą kartę kryminalną, brak długów wobec podatników, historię zatrudnienia i płacenia podatków oraz wyższe niż dotąd umiejętności posługiwania się językiem angielskim. Już od przyszłego roku osoby ubiegające się o osiedlenie będą musiały wykazać się znajomością angielskiego na poziomie zbliżonym do matury (A-Level). Rząd zaznacza, że chodzi o praktyczną znajomość języka, a nie literatury.
Planowane są jednak wyjątki. Niektóre grupy, jak lekarze, pielęgniarki czy osoby wnoszące wyjątkowo duży wkład w finanse publiczne, będą mogły ubiegać się o status osiedleńczy szybciej, nawet w ciągu 5 lat. Nowe zasady mają również objąć osoby, które przyjechały do Wielkiej Brytanii w ostatnich latach na wizy dla nisko wykwalifikowanych pracowników opieki zdrowotnej i społecznej, a które jeszcze nie uzyskały statusu osiedleńczego.
Reforma azylu: powrót do idei tymczasowej ochrony
Rząd zapowiada fundamentalną zmianę filozofii przyznawania azylu, nawiązującą do pierwotnych założeń Konwencji Genewskiej z 1951 roku. Chce, by status uchodźcy był postrzegany jako tymczasowa ochrona, a nie automatyczna droga do stałego pobytu.
W praktyce, początkowe zezwolenie na pobyt dla osób uznanych za uchodźców zostanie skrócone z 5 lat do 2,5 roku. Po upływie tego czasu każdy przypadek zostanie poddany przeglądowi. Jeśli sytuacja w kraju pochodzenia ulegnie poprawie i powrót będzie bezpieczny, status uchodźcy wygaśnie. Jeśli zagrożenie nadal istnieje, ochrona zostanie przedłużona. Ma to znieść – zdaniem rządu – silną zachętę dla migrantów do wybierania Wielkiej Brytanii jako celu, nawet jeśli minęli po drodze inne bezpieczne kraje.
Warunkowa pomoc i zachęty do dobrowolnych powrotów
Równolegle zmienione zostaną zasady przyznawania świadczeń osobom ubiegającym się o azyl. Pomoc państwa stanie się warunkowa i będzie przysługiwać tylko tym, którzy przestrzegają prawa, nie pracują nielegalnie i rzeczywiście znajdują się w sytuacji bez wyjścia. Rząd zapowiada też pilotażowy program wysokich zachęt finansowych dla rodzin, które nie otrzymały azylu, do dobrowolnego powrotu. Oferta ma wynosić do 10 000 funtów na osobę, maksymalnie 40 000 funtów na rodzinę. Argumentem jest tu ogromny koszt utrzymania takiej rodziny w hotelu dla azylantów, szacowany nawet na 158 000 funtów rocznie.
Zaostrzenie kontroli i sankcje wizowe
Minister Mahmood zapowiedziała dalsze zaostrzenie polityki wizowej wobec krajów, w których odnotowuje się wysokie nadużycia. Zawieszone zostaną wybrane ścieżki wizowe dla obywateli Afganistanu, Kamerunu, Mjanmy i Sudanu. Ponadto, zniesiony zostanie ruch bezwizowy z Nikaraguą i Saint Lucia, ponieważ – jak twierdzi rząd – stał się on “furtką” do nielegalnego wjazdu do Wielkiej Brytanii.
Rząd deklaruje również kontynuację i intensyfikację działań przeciwko gangom przemytniczym oraz zwiększenie liczby deportacji osób nieposiadających prawa do pobytu. Od objęcia urzędu przez obecny gabinet liczba wydaleń miała wzrosnąć o około jedną trzecią.
Szczegółowe informacje na temat zapowiadanych zmian w przepisach imigracyjnych można znaleźć na oficjalnej stronie rządu Wielkiej Brytanii, gov.uk.
Źródło: Home Office / gov.uk