Od soboty, 6 kwietnia, w życie weszły historyczne zmiany w brytyjskim prawie pracy. Miliony pracowników zyskały dostęp do płatnego zwolnienia lekarskiego od pierwszego dnia choroby oraz do urlopu rodzicielskiego i ojcowskiego bez konieczności przepracowania okresu kwalifikacyjnego. Rząd określa te reformy jako “najważniejszą modernizację praw pracowniczych od pokolenia”.
- Chorobowe od dnia pierwszego: Zniesiono obowiązek czekania do czwartego dnia choroby. Pracownicy będą otrzymywać Statutory Sick Pay (SSP) od pierwszego dnia nieobecności.
- Urlop ojcowski od pierwszego dnia pracy: Nowi ojcowie i partnerzy zyskali prawo do urlopu ojcowskiego bez konieczności przepracowania 26 tygodni. Szacuje się, że z tej zmiany skorzysta 32 tys. osób rocznie.
- Bezpłatny urlop rodzicielski bez okresu kwalifikacji: 1,5 miliona pracujących rodziców w UK nie musi już czekać roku, aby skorzystać z prawa do niepłatnego urlopu rodzicielskiego (Unpaid Parental Leave).
Koniec z pracą w chorobie
Najważniejsza zmiana dotyczy płatności Statutory Sick Pay. Do tej pory pracownicy musieli czekać trzy dni (tzw. “waiting days”) zanim zaczęli otrzymywać świadczenie. Od 6 kwietnia SSP przysługuje od pierwszego dnia niezdolności do pracy. Świadczenie będzie wypłacane w wysokości niższej z dwóch kwot: 123,25 funtów tygodniowo lub 80% średniego tygodniowego wynagrodzenia pracownika. Rząd szacuje, że zmiana ta przyniesie pracownikom w całym Zjednoczonym Królestwie dodatkowo około 400 milionów funtów rocznie.
Minister ds. Praw Pracowniczych, Kate Dearden, podkreśliła, że celem reformy jest wyeliminowanie sytuacji, w której osoby chore “ciągną się do pracy, bo nie mogą sobie pozwolić na utratę dniówki”. Zdaniem rządu, umożliwienie pracownikom pełnego odpoczynku i rekonwalescencji bez obawy o utratę dochodu powinno skrócić czas absencji chorobowych, zwiększyć produktywność i ograniczyć rozprzestrzenianie się infekcji w miejscach pracy.
Wsparcie dla rodzin od pierwszego dnia zatrudnienia
Reforma znosi również bariery czasowe w dostępie do urlopów rodzinnych. Prawo do płatnego urlopu ojcowskiego (Statutory Paternity Leave) przysługuje teraz od pierwszego dnia nowej pracy. To znacząca zmiana dla osób, które zmieniają pracę w okresie oczekiwania na dziecko lub krótko po jego narodzinach.
Ponadto, wprowadzono nowe prawo do urlopu ojcowskiego dla osieroconego partnera (Bereaved Partner’s Paternity Leave). Przysługuje on po śmierci matki dziecka lub głównego opiekuna adoptowanego dziecka. To rozwiązanie, wywalczone m.in. przez kampanię Aarona Horseya i organizację charytatywną Gingerbread, ma na celu wsparcie rodzin w najtrudniejszym momencie.
Szerszy kontekst reform i nowa agencja
Wszystkie te zmiany są częścią ustawy Employment Rights Act, która ma objąć ponad 18 milionów pracowników w Wielkiej Brytanii. Oprócz praw chorobowych i rodzicielskich, ustawa wzmacnia także ochronę w przypadku zwolnień grupowych, upraszcza proces uznawania związków zawodowych oraz wzmacnia ochronę sygnalistów.
7 kwietnia rozpoczęła działalność nowa Fair Work Agency (Agencja Godnej Pracy), która połączyła trzy dotychczasowe agencje. Jej zadaniem ma być skuteczniejsze i sprawniejsze egzekwowanie praw pracowniczych. Szczegółowe informacje na temat jej działania dostępne są na oficjalnej stronie gov.uk.
Równolegle, większe firmy (powyżej 250 pracowników) mają od początku kwietnia możliwość publikowania dobrowolnych planów działania obok danych o różnicach w wynagrodzeniach ze względu na płeć. Plany te mogą również obejmować działania wspierające pracowników doświadczających menopauzy.
Źródło: Department for Business and Trade / gov.uk