Brytyjski urząd ds. standardów w edukacji, Ofsted, ogłosił istotne zmiany w systemie inspekcji lokalnych służb opieki społecznej nad dziećmi. Nowe zasady, które zaczną obowiązywać od kwietnia 2026 roku, mają lepiej odzwierciedlać reformy sektora i priorytety, takie jak wsparcie rodzin oraz walka z nielegalnymi domami opieki. Najbardziej widoczną zmianą jest zniesienie jednej, zbiorczej oceny końcowej dla całej lokalnej placówki.
• Inspekcje będą się teraz skupiać na czterech osobnych obszarach: pomocy i ochronie, opiece nad dziećmi, wsparciu dla opuszczających pieczę oraz wpływie przywództwa.
• Nowe ramy inspekcji kładą większy nacisk na utrzymanie dziecka w rodzinie, współpracę międzyagencjalną oraz zwalczanie nielegalnych, niezarejestrowanych domów opieki.
Nowy system oceny: koniec jednej etykiety
Najważniejszą zmianą, potwierdzoną już w listopadzie ubiegłego roku po konsultacjach społecznych „Big Listen”, jest rezygnacja z nadawania lokalnym władzom jednej, ogólnej oceny w skali od „niewystarczający” do „wybitny”. Zamiast tego inspektorzy będą wydawać cztery osobne oceny praktyczne. Trzy z nich będą dotyczyć kluczowych obszarów działania: jakości „pomocy i ochrony” dzieciom, opieki nad „dziećmi w pieczy zastępczej” oraz wsparcia dla „młodzieży opuszczającej pieczę”. Czwarta ocena będzie mierzyć „wpływ przywództwa” na jakość usług.
Ta zmiana ma na celu dostarczenie bardziej szczegółowego i konstruktywnego obrazu funkcjonowania służb, zamiast sprowadzania ich pracy do jednej etykiety, która mogła być nadmiernie uproszczona.
Jak będzie wyglądać nowy proces inspekcji?
Zniesienie zbiorczej oceny pociąga za sobą również zmianę częstotliwości i rodzaju wizyt kontrolnych. Ich intensywność będzie zależała od wyników w czterech nowych kategoriach.
Władze lokalne, które otrzymają ocenę „dobry” lub „wybitny” za wpływ przywództwa oraz co najmniej w dwóch obszarach praktycznych, zazwyczaj przejdą jedną wizytę skupioną („focused visit”), a następnie krótką inspekcję. Te, które będą „wymagać poprawy” w zakresie przywództwa lub w co najmniej dwóch obszarach praktycznych, mogą spodziewać się dwóch wizyt skupionych, a potem standardowej, pełnej inspekcji. Natomiast ocena „niewystarczający” w dowolnym z praktycznych obszarów skutkować będzie wizytami monitorującymi, a następnie standardową kontrolą.
Priorytety nowych ram: rodzina, współpraca, bezpieczeństwo
Zaktualizowane ramy inspekcji ILACS są ściśle powiązane z ogólnokrajowymi reformami opieki społecznej oraz nowym narodowym programem działań. Głównymi filarami są:
Wsparcie rodzinne i sieci rodzinne
Inspekcje będą w większym stopniu oceniać, jak lokalne władze wspierają rodziny, aby – tam, gdzie to bezpieczne – dzieci mogły pozostać w domach. Priorytetem ma być wzmacnianie sieci rodzinnych i zapobieganie umieszczaniu dzieci poza rodziną.
Skuteczna współpraca między instytucjami
Ofsted będzie przyglądać się, jak różne służby – od opieki społecznej przez edukację po policję i służbę zdrowia – współpracują ze sobą na rzecz dobra dziecka. Doceniana ma być także współpraca pracowników socjalnych z praktykami o różnych kwalifikacjach.
Walka z nielegalnymi domami opieki
Nowe ramy kładą szczególny nacisk na problem nielegalnych, niezarejestrowanych domów opieki dla dzieci. Inspektorzy będą kwestionować władze lokalne na temat korzystania z takich placówek i wymagać od nich konkretnych planów zaprzestania tej praktyki, która naraża dzieci na ryzyko krzywdy.
To nie koniec zmian: konsultacje w 2026 roku
Ogłoszone zmiany to tylko etap przejściowy. Ofsted zapowiedział, że latem 2026 roku rozpocznie szerokie konsultacje z dziećmi, profesjonalistami i lokalnymi liderami w sprawie całkowicie odnowionych ram inspekcji usług dla dzieci i rodzin. Nowy, kompleksowy system ma zostać wprowadzony w 2027 roku. Ma on stanowić rozwinięcie i udoskonalenie zasad, które zaczną obowiązywać w kwietniu przyszłego roku.
Szef inspektoratu, Sir Martyn Oliver, podkreślił, że doświadczenia i postępy dzieci są sercem ich pracy, a zmiany mają zapewnić, by inspekcje odzwierciedlały kierunek reform w opiece społecznej.
Źródło: Department for Education / gov.uk