Brytyjski rząd i wymiar sprawiedliwości zawarły historyczne porozumienie o rekordowym finansowaniu. Jego celem jest umożliwienie sądom karnym pracy na maksymalnych obrotach, co ma przyspieszyć rozpatrywanie spraw i zmniejszyć zaległości. To część szerszego planu modernizacji systemu sprawiedliwości.
- Sądy koronne (Crown Courts) otrzymają nieograniczone finansowanie na dni rozpraw w nadchodzącym roku budżetowym, by mogły pracować na pełnej mocy.
- To część bezprecedensowego, trzyletniego porozumienia finansowego o wartości 2,785 mld funtów, które obejmuje także sądy cywilne i imigracyjne.
- 287 mln funtów zostanie przeznaczone na remonty i cyfryzację budynków sądowych, a rząd zapowiada szersze wdrażanie nowych technologii, w tym sztucznej inteligencji.
Nieograniczone dni rozpraw w sądach karnych
Rząd i władza sądownicza w Anglii i Walii uzgodniły, że w przyszłym roku finansowym (2026/27) sądy koronne otrzymają fundusze na nieograniczoną liczbę dni, w których mogą odbywać się rozprawy. Oznacza to, że każdy taki sąd będzie mógł rozpatrywać sprawy tak często, jak tylko pozwolą na to jego moce przerobowe, bez ograniczeń budżetowych. Podobnie, sądy magistrackie (magistrates’ courts) mają być finansowane na poziomie najwyższej możliwej wydajności operacyjnej.
Jak podkreślił wicepremier i minister sprawiedliwości David Lammy, celem jest jak najszybsze uporanie się z zaległościami w sądach, które powodują “niedopuszczalne opóźnienia” dla ofiar przestępstw. Rząd deklaruje, że dziedziczył system “na skraju załamania”.
Historyczne, trzyletnie porozumienie i inwestycje w infrastrukturę
Porozumienie ma charakter przełomowy nie tylko ze względu na kwotę – 2,785 miliarda funtów na przyszły rok – ale także na horyzont czasowy. Po raz pierwszy rząd i sądownictwo uzgodnili stabilne zobowiązania finansowe na trzy lata z góry (do roku budżetowego 2028/29). Ma to dać systemowi długoterminową stabilność konieczną do planowania i wdrażania reform.
Znaczna część środków, bo 287 milionów funtów, ma zostać zainwestowana w samą infrastrukturę sądownictwa. Pieniądze te zostaną przeznaczone na niezbędne remonty budynków sądowych oraz ich cyfrową modernizację, co ma “wprowadzić system sądowniczy w XXI wiek”.
Modernizacja i reformy kluczem do sukcesu
Sam zastrzyk finansowy, jak przyznaje minister Lammy, nie rozwiąże wszystkich problemów. Dlatego inwestycje mają iść w parze z pragmatycznymi reformami i cyfryzacją. Rząd wskazuje, że współczesne śledztwa są coraz bardziej złożone, a 90% wszystkich przestępstw pozostawia ślady cyfrowe. Nowe technologie generują też nowe rodzaje przestępczości.
Ogłoszenie o finansowaniu zbiegło się z prezentacją wizji modernizacji systemu sprawiedliwości przez wicepremiera. Zapowiedział on szersze wykorzystanie sztucznej inteligencji i innych rozwiązań cyfrowych w sądach. Nowe fundusze mają również wspierać reformy zaproponowane w niezależnym przeglądzie sądów karnych, w tym potencjalne wprowadzenie rozpraw z udziałem wyłącznie sędziego (bez ławy przysięgłych) w niektórych kategoriach spraw.
Wzmocnienie innych obszarów wymiaru sprawiedliwości
Rekordowe finansowanie nie dotyczy tylko sądów karnych. Izba ds. Imigracji i Azylu (Immigration and Asylum Chamber) ma otrzymać fundusze na 26 000 dni rozpraw, co stanowi wzrost o ponad 3000 dni w porównaniu z poprzednim rokiem. Ma to pomóc w zmniejszeniu narastającej liczby spraw azylowych. Dodatkowe inwestycje mają również trafić do sądów cywilnych.
Szczegółowe informacje na temat porozumienia finansowego można znaleźć w oficjalnych komunikatach Ministerstwa Sprawiedliwości.
Źródło: Ministry of Justice / gov.uk