Najnowszy raport brytyjskiego urzędu nadzoru szkolnego Ofsted ujawnia, że postępy edukacyjne dzieci pozostających pod opieką lokalnych władz (tzw. children in care) często zależą od “loterii” – miejsca zamieszkania i praktyk konkretnego samorządu. Mimo ogromnego zaangażowania wielu szkół i college’ów, brak spójnych, krajowych standardów oraz specjalistycznych szkoleń dla nauczycieli utrudnia wyrównywanie szans tej szczególnie wrażliwej grupy uczniów.
- Raport Ofsted wskazuje na “efekt loterii” – poziom wsparcia dla dziecka w opiece zależy od tego, pod jakim samorządem lokalnym (local authority) się znajduje, co prowadzi do nierówności.
- Szkoły i college wykazują się dużą elastycznością i zaangażowaniem, ale brakuje im spójnych wytycznych, środków oraz ciągłego szkolenia kadry w zakresie traumy i specyficznych potrzeb tych uczniów.
- Urząd rekomenduje ujednolicenie krajowych standardów, obowiązkowe plany edukacyjne (PEP) dla młodzieży powyżej 16. roku życia oraz lepszą współpracę między placówkami a opieką społeczną.
Efekt loterii i znikające wsparcie po 16-tce
Badanie, przeprowadzone w roku akademickim 2024/25, pokazuje, że dostęp do kluczowych zasobów, takich jak dodatkowe fundusze (Pupil Premium Plus) czy wsparcie tzw. szkół wirtualnych (virtual schools), bywa bardzo różny w zależności od samorządu lokalnego, pod którego opieką znajduje się dziecko. To tworzy nierówny start życiowy dla ponad 81 tysięcy dzieci w opiece w Anglii.
Kolejnym poważnym problemem jest wygaszanie formalnego wsparcia dla starszej młodzieży. Jak zauważyli przedstawiciele college’ów, spotkania w sprawie Indywidualnego Planu Edukacyjnego (Personal Education Plan – PEP) często nie są kontynuowane po ukończeniu 16. roku życia. To ogranicza nadzór i pomoc w kluczowym momencie przejścia w dorosłość, narażając młodych ludzi na wypadnięcie z systemu edukacji.
Pozytywne przykłady zaangażowania szkół
Raport podkreśla jednak ogromny wysiłek, jaki wkładają placówki edukacyjne. Dyrektorzy i nauczyciele w odwiedzonych szkołach i college’ach wykazywali się głębokim zrozumieniem sytuacji życiowej każdego podopiecznego. Wprowadzali elastyczne podejście, dostosowując politykę szkoły do wyzwań emocjonalnych i behawioralnych, z jakimi mierzą się dzieci z doświadczeniem opieki zastępczej.
Skuteczność tego wsparcia była najwyższa tam, gdzie kadra przeszła specjalistyczne szkolenia, szczególnie z zakresu wpływu traumy na rozwój i naukę. Budowanie trwałych, opartych na zaufaniu relacji oraz skupienie się na rozwoju społecznym i emocjonalnym okazywało się równie ważne jak wsparcie akademickie w formie korepetycji czy zajęć w małych grupach.
Rekomendacje: większa spójność i lepsze szkolenia
Ofsted w swoim raporcie formułuje szereg konkretnych rekomendacji, mających na celu poprawę sytuacji. Wśród nich znajduje się wezwanie do wprowadzenia ujednoliconych, krajowych standardów dotyczących formatu PEP, przyznawania funduszy oraz działania szkół wirtualnych, co ma wyeliminować opóźnienia i nierówności.
Kluczowa jest też ciągła, a nie jednorazowa, specjalistyczna edukacja dla nauczycieli i pracowników szkół. Raport wskazuje również na pilną potrzebę usprawnienia współpracy i komunikacji między szkołami, college’ami, opiekunami zastępczymi, pracownikami socjalnymi a samorządami. Wymiana informacji o potrzebach dziecka powinna być szybsza i bardziej efektywna.
Sir Martyn Oliver, Główny Inspektor Jej Królewskiej Mości, skomentował, że choć raport pokazuje fantastyczną pracę części placówek, potrzebne jest bardziej spójne, krajowe podejście do wsparcia ze strony samorządów. Zapewnił, że kwestia pomocy dzieciom najbardziej wrażliwym jest priorytetem i „złotą nitką” nowych ram inspekcji edukacyjnych Ofsted, wprowadzonych w listopadzie 2025 roku.
Źródło: Ofsted / gov.uk