Wielka Brytania wraz z grupą państw zabiegała o przedłużenie mandatu niezależnej komisji ds. praw człowieka w Sudanie Południowym, wskazując na pogarszającą się sytuację w tym kraju. W oświadczeniu w Radzie Praw Człowieka ONZ w Genewie brytyjska ambasadorka wymieniła liczne doniesienia o poważnych naruszeniach, w tym atakach na cywilów i przemoc seksualną.
• Decyzja zapadła w kontekście alarmujących doniesień o odnowieniu konfliktu na dużą skalę i masowych naruszeniach praw człowieka.
• Wielka Brytania podkreśliła kluczową rolę komisji w dokumentowaniu zbrodni i wezwała do powrotu do realizacji porozumienia pokojowego.
Mandat komisji przedłużony w atmosferze kryzysu
Podczas 61. sesji Rady Praw Człowieka ONZ w Genewie przyjęto rezolucję w sprawie Sudanu Południowego. Projekt, przedstawiony przez grupę państw w składzie: Albania, Irlandia, Norwegia i Wielka Brytania, przedłuża o kolejny rok działalność Komisji Praw Człowieka ONZ w tym najmłodszym państwie świata. Decyzja zapadła w obliczu nowych doniesień o eskalacji przemocy.
Brytyjskie oświadczenie: lista poważnych zarzutów
Przemawiająca w imieniu grupy państw brytyjska ambasadorka ds. praw człowieka, Eleanor Sanders, przedstawiła ponury obraz sytuacji. Wskazała na dowody odnowionego konfliktu na dużą skalę oraz coraz więcej relacji o poważnych naruszeniach i nadużyciach. Wśród nich wymieniła:
Przestępstwa przeciwko ludności cywilnej
• Ataki i bombardowania lotnicze wymierzone w cywilów.
• Powszechne zabójstwa pozasądowe oraz arbitralne zatrzymania.
• Masową przemoc seksualną i genderową związaną z konfliktem.
Naruszenia praw dzieci i przymusowe rekrutacje
• Naruszenia praw dzieci, w tym ich porwania.
• Przymusowy werbunek do grup zbrojnych.
„Najnowsze wydarzenia są trzeźwiącym przypomnieniem, że raportowanie, monitorowanie, zabezpieczanie dowodów i sprawiedliwość okresu przejściowego pozostają kluczowymi narzędziami pociągania sprawców do odpowiedzialności” – stwierdziła Sanders, podkreślając, że Komisja odgrywa w tych obszarach krytyczną rolę.
Współpraca i hołd dla dyplomaty
W swoim przemówieniu ambasadorka Sanders wyraziła wdzięczność stałemu przedstawicielowi Sudanu Południowego przy ONZ w Genewie, ambasadorowi Dengowi, za konstruktywne rozmowy nad tekstem rezolucji. Zaapelowała również o dalszą współpracę między komisją a Odnowionym Rządem Jedności Narodowej w Sudanie Południowym, doceniając dotychczasowy dostęp przyznany zespołowi komisji w stolicy, Dżubie.
W trakcie wystąpienia oddano także hołd zmarłemu Nicholasowi Haysomowi, wybitnemu dyplomacie, który od 2021 roku pełnił funkcję Specjalnego Przedstawiciela Sekretarza Generalnego ONZ ds. Sudanu Południowego.
Wezwanie do powrotu na ścieżkę pokoju
Brytyjskie oświadczenie podkreśliło, że w obliczu tragedii w Sudanie Południowym priorytetem musi być ochrona praw człowieka. Wskazano na uzupełniające się działania: ochronę cywilów przez misję UNMISS, budowanie potencjału przez Biuro Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka oraz niezależną funkcję śledczą i monitorującą Komisji.
„Musimy wszyscy nadal dążyć do powrotu do Porozumienia Pokojowego. To jest kluczowe dla zapewnienia przyszłości, na jaką zasługują mieszkańcy Sudanu Południowego” – zaapelowała Eleanor Sanders. W imieniu grupy państw wezwała Radę do przyjęcia projektu rezolucji i głosowania za tekstem, gdyby doszło do głosowania.
Źródło: Foreign, Commonwealth & Development Office / gov.uk