Po czterech dekadach pytań i niedomówień, brytyjski rząd oficjalnie rozpoczął niezależne śledztwo w sprawie gwałtownych wydarzeń z 18 czerwca 1984 roku przy koksowni Orgreave. Incydent, znany jako “bitwa pod Orgreave”, był jednym z najbardziej zapalnych momentów podczas strajku górników. Śledztwo ma na celu ustalenie pełnej prawdy i zapewnienie przejrzystości.
- Rząd uruchomił niezależne śledztwo w sprawie starć policji ze strajkującymi górnikami w Orgreave w 1984 roku, które zaowocowały dziesiątkami aresztowań i kontuzji.
- Komisja, pod przewodnictwem biskupa Sheffield, ma zbadać planowanie działań policji, przebieg wydarzeń oraz późniejsze śledztwa i procesy, które upadły po zdyskredytowaniu dowodów.
- Kluczowym elementem prac będzie utworzenie publicznego, cyfrowego archiwum ujawnionych dokumentów, a w skład zespołu weszli eksperci od prawa, historii, policji i związków zawodowych.
Długo wyczekiwane śledztwo wreszcie się zaczyna
Od dzisiaj, 26 marca, niezależna komisja śledcza oficjalnie rozpoczyna prace. Jej głównym zadaniem będzie dotarcie do historycznych materiałów i ich ujawnienie, aby możliwe było zrozumienie pełnego obrazu wydarzeń sprzed niemal 40 lat. W dniu “bitwy pod Orgreave” doszło do masowych starć, w wyniku których aresztowano 95 osób, a wiele odniosło obrażenia. Aresztowani zostali oskarżeni o rozruchy i nielegalne zgromadzenie, jednak wszystkie zarzuty zostały później oddalone, gdy dowody policyjne uznano za niewiarygodne.
Zakres prac i kluczowe pytania
Opublikowane zasady działania komisji precyzują, na czym skupią się jej prace. Śledztwo ma zbadać trzy główne obszary.
Planowanie i przygotowania
Pierwszym jest analiza planowania i przygotowań podjętych przez policję oraz władze rządowe przed demonstracją 18 czerwca 1984 roku, w tym proces decyzyjny w dniach poprzedzających incydent.
Przebieg wydarzeń i ich konsekwencje
Drugi obszar to dokładne zbadanie samego przebiegu wydarzeń w Orgreave, ich bezpośrednich następstw oraz długotrwałego wpływu na poszkodowanych, ich rodziny i całe społeczności, a także na narrację publiczną.
Losy aresztowanych i postępowania prawne
Po trzecie, komisja prześledzi, co stało się z osobami aresztowanymi, w tym decyzje o postawieniu zarzutów i późniejsze procesy sądowe, które zakończyły się fiaskiem.
Przejrzystość priorytetem. Powołano ekspercki zespół
Na życzenie kampanierów, przejrzystość ma być fundamentem całego procesu. Dlatego jednym z efektów prac komisji będzie utworzenie publicznie dostępnego, cyfrowego archiwum wszystkich ujawnionych dokumentów. Aby zapewnić bezstronność i merytoryczność śledztwa, powołano czteroosobowy panel ekspercki wspierający przewodniczącego, biskupa Pete’a Wilcoxa. W jego skład weszli:
Wendy Williams CBE – była prokurator i inspektor ds. policji, autorka głośnego raportu w sprawie skandalu Windrush, która zapewni wiedzę na temat zarządzania policją.
Baroness Mary Bousted – była szefowa związku zawodowego nauczycieli, która wniesie doświadczenie w zakresie strategii i działania związków zawodowych.
Dr Joanna Gilmore – prawniczka z Uniwersytetu w Yorku, ekspertka od prawa porządku publicznego i badaczka strajku górników z lat 1984-85.
Dr Angie Sutton-Vane – historyczka specjalizująca się w archiwach policyjnych i rozliczaniu historycznym.
Głosy ze strony rządu i związków
Minister ds. policji i przestępczości, Sarah Jones, podkreśliła, że śledztwo ma w końcu przynieść odpowiedzi, na które górnicy i ich bliscy czekali przez ponad 40 lat. Zapewniła, że prace będą niezależne i kompleksowe. Przewodniczący komisji, biskup Wilcox, przyznał, że jest świadom ogromnych oczekiwań i zobowiązał się do przeprowadzenia rzetelnego i możliwie szybkiego śledztwa. Z kolei Krajowy Związek Górników (NUM) wyraził zadowolenie z rozpoczęcia prac i zadeklarował pełną współpracę, wyrażając nadzieję, że ujawnienie prawdy pozwoli poszkodowanym odzyskać spokój.
Źródło: Home Office / gov.uk