Ponad 2000 naukowców z pięciu krajów anglojęzycznych współpracuje w ramach jednego z najstarszych i najbardziej zaawansowanych sojuszy badawczo-rozwojowych na świecie. Wspólnota “Pięciu Oczu” (Five Eyes) od blisko 70 lat łączy potencjał naukowy w dziedzinie obronności i bezpieczeństwa, a kluczową rolę w tych wysiłkach odgrywa brytyjska agencja rządowa Dstl.
- Sojusz naukowy “Pięć Oczu” (FVEY S&T) zrzesza specjalistów z Wielkiej Brytanii, USA, Kanady, Australii i Nowej Zelandii od prawie siedmiu dekad.
- W ramach współpracy realizowanych jest setki projektów – od badań podstawowych po testy prototypów – które mają wzmacniać zdolności operacyjne i strategiczne państw sojuszniczych.
- Brytyjski ośrodek Dstl odgrywa kluczową rolę w koordynacji wysiłków Zjednoczonego Królestwa, organizując m.in. spotkania najwyższego szczebla i prowadząc wspólne eksperymenty.
Sojusz z tradycją: 70 lat współpracy naukowej
Grupa “Pięć Oczu” w obszarze nauki i technologii (FVEY S&T) to wyjątkowe forum współpracy, którego korzenie sięgają zimnej wojny. Przez dziesięciolecia Australia, Kanada, Nowa Zelandia, Wielka Brytania i Stany Zjednoczone wspólnie pracują nad rozwiązaniami dla najpilniejszych wyzwań w dziedzinie obronności. Dziś w setkach wspólnych przedsięwzięć uczestniczy ponad 2000 naukowców, którzy prowadzą zaawansowane analizy, badania, rozwój technologii, testy oraz demonstracje prototypów.
Struktura i zarządzanie współpracą
Każde z pięciu państw członkowskich reprezentowane jest przez tzw. “Principal” – głównego doradcę naukowego, który wyznacza strategiczną wizję i kierunki działań. Ze strony brytyjskiej funkcję tę pełni profesor Tim Dafforn, Główny Doradca Naukowy w Ministerstwie Obrony (MOD). To na tym szczeblu zapadają kluczowe decyzje dotyczące przyszłości sojuszu.
Kluczowa rola brytyjskiego Dstl
Brytyjska Agencja Naukowo-Technologiczna Obronności i Bezpieczeństwa (Dstl) jest filarem udziału Zjednoczonego Królestwa w sojuszu. Personel Dstl obsadza większość stanowisk brytyjskich w grupach zarządzających i panelach technicznych. To właśnie projekty prowadzone przez tę agencję w dużej mierze definiują, w jaki sposób Wielka Brytania realizuje swoje zobowiązania wobec partnerów. Dstl zapewnia także zaplecze badawcze, organizując dla sojuszników eksperymenty, próby poligonowe i szkolenia.
Spotkanie na szczycie w Portsdown West
We wrześniu 2025 roku Dstl gościło doroczne spotkanie głównych doradców naukowych państw “Pięciu Oczu”. W ośrodku w Portsdown West zebrało się blisko 40 wysokich rangą delegatów, w tym wszyscy krajowi “Principals” oraz ich zastępcy. Była to jedyna okazja w tamtym roku, by całe kierownictwo naukowe sojuszu mogło osobiście omówić postępy, uzgodnić nowe kierunki strategiczne i przeprowadzić warsztaty problemowe. Celem takich spotkań jest wspólna innowacja i wypracowywanie nowych podejść naukowo-technicznych, które pozwolą sprostać najważniejszym wyzwaniom obronnym.
Współpraca w ramach FVEY S&T to nie tylko dzielenie się wiedzą, ale także budowanie i utrzymywanie kluczowych kompetencji oraz zdolności, które będą miały fundamentalne znaczenie dla bezpieczeństwa sojuszu zarówno dziś, jak i w przyszłości. Szczegółowe informacje na temat działalności i struktur można znaleźć w oficjalnych komunikatach brytyjskiego rządu.
Źródło: Ministry of Defence / gov.uk