Pomimo rosnących wydatków na cele statutowe, które w 2024 roku przekroczyły 100 miliardów funtów, sektor charytatywny w Anglii i Walii wciąż zmaga się z poważnymi napięciami finansowymi – wynika z najnowszych oficjalnych danych. Wzrostowi nakładów towarzyszy spadek liczby etatów i coraz większa zależność od wolontariuszy.
- Wydatki organizacji charytatywnych na działalność społeczną wzrosły o 5,4% do rekordowych 100 mld funtów, co oznacza realny wzrost powyżej inflacji.
- Jednocześnie 41% organizacji wydało więcej, niż zarobiło, a najmniejsze z nich funkcjonują na granicy opłacalności.
- Sektor odnotował spadek o prawie 140 tysięcy miejsc pracy, podczas gdy rola wolontariuszy, których jest już 6 milionów, staje się kluczowa.
Rekordowe wydatki i źródła finansowania
Według analizy rocznych sprawozdań organizacji charytatywnych za rok finansowy 2024, przeprowadzonej przez regulatora (Charity Commission), sektor przeznaczył na swoją misję społeczną o 5 miliardów funtów więcej niż rok wcześniej. Łączna kwota wydatków osiągnęła 100 miliardów funtów, co oznacza wzrost o 5,4% i przewyższa wzrost indeksu cen konsumpcyjnych (CPI), który w tym samym okresie wyniósł 2,5%. 90% tych środków zostało wydanych na wsparcie społeczności w Wielkiej Brytanii, a 11 miliardów funtów trafiło za granicę.
Wzrost wydatków był możliwy dzięki zwiększeniu przychodów, które wzrosły o 5,6% do 102 miliardów funtów. Kluczową rolę odegrała hojność społeczeństwa: darowizny i zapisy wyniosły 32 miliardy funtów, stanowiąc niemal jedną trzecią całkowitych dochodów. Dla małych organizacji, które stanowią większość sektora, jest to główne źródło utrzymania. Kolejne 50 miliardów funtów (49%) organizacje wygenerowały dzięki własnej działalności charytatywnej, a 10 miliardów pochodziło z innych form handlu.
Wsparcie firm i kontrakty rządowe
Analiza pokazuje również znaczące zaangażowanie biznesu. Ponad połowa (51%) organizacji o przychodach powyżej 100 tysięcy funtów rocznie otrzymała darowizny od korporacji. Obserwowany jest także stały trend wzrostowy w zakresie usług świadczonych na zlecenie władz lokalnych lub rządu centralnego. Liczba takich kontraktów wzrosła o 7% do 7 358, a ich łączna wartość sięgnęła 11 miliardów funtów. Organizacje grantodawcze przyznały natomiast granty o łącznej wartości 17,84 miliarda funtów, z czego 12 miliardów trafiło do innych organizacji pozarządowych.
Druga strona medalu: presja finansowa i spadek zatrudnienia
Mimo imponujących liczb, dane po raz trzeci z rzędu potwierdzają trudną sytuację finansową w wielu częściach sektora. Choć marża między dochodami a wydatkami dla całego sektora poprawiła się do 1 miliarda funtów (z pięcioletniego minimum 700 milionów w 2023), to wciąż nie wróciła do poziomów sprzed pandemii. Szczególnie trudna jest sytuacja małych organizacji.
Podczas gdy 57% organizacji odnotowało wyższe przychody niż wydatki, to aż 41% wydało więcej, niż zarobiło. Co czwarta organizacja o przychodach 10 tysięcy funtów lub mniej zaledwie “wychodzi na zero”, co podkreśla ich kruchość finansową. W przeciwieństwie do innych grup dochodowych, gdzie odsetek takich przypadków jest niższy niż 1%.
Niepokojącym sygnałem jest także spadek zatrudnienia. W 2024 roku sektor, który ogółem zatrudnia 1,6 miliona osób w prawie 50 tysiącach organizacji, odnotował o 139 725 mniej etatów niż rok wcześniej. Tę lukę w coraz większym stopniu wypełniają wolontariusze. W 2024 roku na jednego płatnego pracownika przypadało 3,8 wolontariusza (wzrost z 3,5:1 w 2023). Pomocy wolontariuszy w realizacji misji korzystało około 70% organizacji, a ich łączna liczba przekroczyła 6 milionów.
Wezwanie do czujności i planowania
David Holdsworth, dyrektor generalny Charity Commission, komentując dane, podkreślił ogromny społeczny i ekonomiczny wkład organizacji charytatywnych, ale także wyraźnie wskazał na wyzwania. “Liderzy organizacji w całym kraju wciąż mówią nam, że są pod ogromną presją finansową. Ma to ciągły wpływ na ich zdolność do działania, co dotkliwie odczuwają społeczności, którym służą” – stwierdził.
Zalecił również zarządom organizacji (trustees) czujność i wczesne planowanie. “Jedną z najważniejszych rzeczy, jaką mogą zrobić zarządy, jest planowanie i reagowanie na wszelkie ‘wczesne sygnały ostrzegawcze’, aby zarządzać finansami, dopóki mają jeszcze szeroki wachlarz opcji” – dodał. Regulator zachęca do korzystania ze swojego internetowego zestawu narzędzi finansowych, który zawiera m.in. test kondycji finansowej.
Źródło: Charity Commission / gov.uk