Brytyjski rząd i Unia Europejska uzgodniły ramy nowego porozumienia sanitarno-fitosanitarnego (SPS), które ma uprościć i obniżyć koszty handlu produktami rolnymi i spożywczymi. Zmiany, planowane na połowę 2027 roku, dotkną szerokiego spektrum branż i będą wymagać przygotowań ze strony przedsiębiorstw.
- Nowe zasady handlu: Porozumienie ma znieść certyfikaty zdrowia eksportowego i rutynowe kontrole na granicy dla towarów z UE, ułatwiając przepływ towarów, w tym między Wielką Brytanią a Irlandią Północną.
- Kto jest objęty: Zmiany dotyczyć będą producentów rolnych, firm spożywczych, importerów, eksporterów, przewoźników, detalistów oraz dostawców nasion i środków ochrony roślin.
- Czas na przygotowania: Rząd zachęca firmy do rozpoczęcia przygotowań już teraz, mimo że szczegółowe wytyczne mają pojawić się w maju 2026 roku.
Zakres porozumienia i grupy docelowe
Porozumienie SPS obejmie handel, produkcję i przemieszczanie roślin, zwierząt oraz ich produktów. Regulacje rozciągną się także na bezpieczeństwo żywności i pasz, suplementy diety, żywność wzbogaconą, oznakowanie żywności, standardy marketingowe oraz zasady dotyczące pestycydów i biocyków.
W praktyce zmiany w różnym stopniu dotkną wielu sektorów. Do głównych grup, które powinny śledzić rozwój sytuacji, należą: rolnicy i producenci pierwotni, przedsiębiorstwa z branży spożywczej i paszowej, firmy transportowe i logistyczne, importerzy oraz eksporterzy towarów objętych SPS, producenci pestycydów, detaliści i hurtownicy, dostawcy materiału siewnego oraz lekarze weterynarii.
Harmonogram wdrażania i korzyści
Rząd planuje, aby nowe zasady zaczęły obowiązywać w połowie 2027 roku. Mimo że termin ten wydaje się odległy, władze nawołują przedsiębiorstwa z sektora rolno-spożywczego, aby rozpoczęły przygotowania jak najszybciej, nawet jeśli obecnie nie handlują z UE.
Oczekiwane korzyści są znaczące. Firmy zaoszczędzą na kosztach dokumentacji i opłatach granicznych – zniesienie certyfikatów zdrowia eksportowego (EHC) może obniżyć koszty nawet o 200 funtów za przesyłkę. Szybszy przepływ towarów, zwłaszcza świeżych produktów, wzmocni łańcuchy dostaw. Ponadto, porozumienie ma na celu ponowne otwarcie rynku UE dla niektórych brytyjskich produktów, takich jak świeże kiełbasy, wybrane skorupiaki czy ziemniaki sadzeniaki, co stworzy nowe możliwości szczególnie dla małych i średnich przedsiębiorstw.
Co to oznacza dla Twojej firmy?
Brytyjskie firmy, aby być zgodne z porozumieniem, będą musiały dostosować się do unijnych przepisów w jego zakresie. Dotyczy to zarówno przedsiębiorstw handlujących z UE, jak i tych działających wyłącznie na rynku krajowym. Może to wiązać się ze zmianami w metodach przetwarzania, certyfikacji, etykietowaniu czy systemach IT.
Rząd przyznaje, że w niektórych obszarach różnice między brytyjskimi a unijnymi przepisami są niewielkie, więc dostosowanie będzie minimalne. W innych, gdzie po wyjściu z UE nastąpiła większa dywergencja, zmiany mogą być bardziej znaczące. Szczegółowe wytyczne dla biznesu mają być publikowane od maja 2026 roku.
Przygotowania do zmian – od czego zacząć?
Rząd zaleca przedsiębiorcom podjęcie kilku prostych kroków już teraz. Przede wszystkim warto nawiązać kontakt z odpowiednią organizacją branżową, która będzie źródłem specyficznych informacji. Kluczowe jest również zrozumienie, jak zmiany mogą wpłynąć na cały łańcuch dostaw. Firmy powinny aktywnie śledzić komunikaty rządowe, na przykład zapisując się do oficjalnych list mailingowych, aby otrzymywać najnowsze informacje.
Ponadto, ministerstwo środowiska, żywności i spraw wsi (Defra) prowadzi obecnie konsultacje („Call for Information”), których celem jest zebranie opinii przedsiębiorców na temat ich potrzeb związanych z wdrożeniem nowych zasad. Udział w nich może pomóc w kształtowaniu przyszłego wsparcia i wytycznych.
Handel z krajami spoza UE
Warto zaznaczyć, że nowe porozumienie dotyczy przede wszystkim relacji z Unią Europejską. Kontrole przywozu towarów z reszty świata (Rest of World) nadal będą wymagały rutynowych inspekcji w punktach kontroli granicznej. Poziom tych kontroli ma być zbliżony do standardów stosowanych przez UE wobec importu z państw trzecich.
Źródło: Department for Environment, Food & Rural Affairs / gov.uk