Brytyjski urząd ds. leków weterynaryjnych (VMD) opublikował nowy raport z kontroli i działań egzekucyjnych. Dane za październik i listopad 2025 roku ujawniają niepokojące trendy, w tym skalę oszustw receptowych, rosnącą falę podrabianych preparatów na pchły oraz powtarzające się błędy w praktykach lekarsko-weterynaryjnych. W ciągu dwóch miesięcy urząd wszczął 200 nowych postępowań.
- VMD odnotował 1852 zgłoszenia oszustw receptowych od stycznia 2023 roku, a po czerwcowym alarmie dotyczącym podróbek – 7-krotny wzrost zgłoszeń nielegalnych preparatów na pchły.
- Podczas kontroli okazało się, że 18% gabinetów weterynaryjnych używało leków po upływie terminu ważności po otwarciu (tzw. broach limit), co jest wykroczeniem.
- Urząd usunął 77 nielegalnych ofert leków, a wśród nowych spraw dominują sprzedaż leków na receptę przez nieuprawnionych sprzedawców oraz oszustwa związane z receptami.
Oszustwa receptowe wciąż powszechne
Analiza VMD za pierwsze półrocze 2025 roku potwierdza, że fałszowanie recept weterynaryjnych pozostaje poważnym problemem. Od stycznia 2023 do czerwca 2025 roku urząd otrzymał łącznie 1852 zgłoszenia takich nadużyć. Aż 84% z nich dotyczyło recept, które zostały sfałszowane lub zmienione, a 16% to były całkowicie sfałszowane dokumenty. Najczęściej fałszowane recepty dotyczą leków na choroby skóry, środków przeciwzapalnych, preparatów kardiologicznych oraz środków przeciwpasożytniczych. Zmiana recepty bez zgody wystawiającego ją lekarza weterynarii jest przestępstwem.
Podrabiane preparaty na pchły – lawinowy wzrost zgłoszeń
Po czerwcowym wspólnym ostrzeżeniu VMD i Urzędu ds. Własności Intelektualnej (IPO) przed toksycznymi, podrabianymi preparatami na pchły i kleszcze sprzedawanymi online, nastąpił gwałtowny wzrost czujności. Przed czerwcem 2025 VMD posiadał historycznie zaledwie 6 zgłoszeń takich podróbek. Po opublikowaniu komunikatu liczba ta skoczyła do 49, co oznacza wzrost o 700%. Tylko między październikiem a listopadem wpłynęło 11 nowych zgłoszeń. Urząd prowadzi analizy wywiadowcze i kontaktuje się ze sprzedawcami, m.in. na platformie eBay, w celu podjęcia działań egzekucyjnych.
Nieprawidłowości w gabinetach weterynaryjnych i nie tylko
W okresie sprawozdawczym inspektorzy VMD przeprowadzili 188 kontroli u producentów, hurtowników, lekarzy weterynarii, autoryzowanych sprzedawców (SQP) oraz w firmach produkujących pasze lecznicze.
Najczęstsze uchybienia w praktykach weterynaryjnych
Niemal co piąty skontrolowany gabinet (18%) używał leków po upływie dopuszczalnego terminu po otwarciu ampułki czy fiolki (broach limit). Użycie leku po tym terminie jest niezgodne z prawem, ponieważ jego bezpieczeństwo nie zostało ocenione. Innym częstym błędem (w 21% kontroli) było nieprawidłowe lub niekompletne prowadzenie dokumentacji przy przepisywaniu i wydawaniu leków, co jest wymogiem przepisów.
Problemy w innych sektorach
U producentów pasz leczniczych inspektorzy często (w 18% kontroli) stwierdzali problemy z realizacją recept na takie pasze, a u 25% – nieprawidłowości w planach HACCP. U autoryzowanych sprzedawców (SQP) notowano błędy w kwalifikowaniu klientów kupujących małe opakowania pasz leczniczych oraz w monitorowaniu temperatury przechowywania leków. U hurtowników identyfikowano natomiast problemy z niedopełnianiem obowiązków przez wyznaczone osoby odpowiedzialne (Wholesale Qualified Persons).
Działania egzekucyjne VMD
W omawianym okresie VMD podjął szereg działań: wydano 5 nakazów zabezpieczenia (dotyczyły one głównie nielegalnie importowanych leków, w tym odrobaczydeł dla koni, preparatów na pchły i środków przeciwzapalnych), wysłano 219 listów, usunięto 77 nielegalnych ofert handlowych i zamknięto 321 spraw.
Stałym trendem pozostaje nielegalna sprzedaż leków na receptę przez nieautoryzowane sklepy internetowe i media społecznościowe. W 2024 roku odnotowano 55 takich incydentów, a w 2025 – już 52. VMD zapowiada specjalny projekt oparty na analizie wywiadowczej, aby przeciwdziałać temu zjawisku. Urząd przypomina, że sprzedaż częściowo zużytych lub pozostałych leków weterynaryjnych (np. na Facebook Marketplace czy Vinted) jest nielegalna.
Zgłaszanie nieprawidłowości
VMD zachęca do zgłaszania wszelkich podejrzeń dotyczących nielegalnego obrotu lekami dla zwierząt. Mimo że urząd nie informuje zgłaszających o wynikach poszczególnych spraw, każde zgłoszenie jest analizowane i może stanowić podstawę do wszczęcia postępowania. Raport z października-listopada 2025 jest pierwszym z serii regularnych komunikatów, które mają zwiększyć transparentność działań urzędu.
Źródło: Veterinary Medicines Directorate / gov.uk