Brytyjska gospodarka wciąż zmaga się z niskim tempem wzrostu produktywności, a najnowsza, szczegółowa analiza danych na poziomie poszczególnych firm potwierdza długotrwały trend spadku dynamiki biznesowej. Urząd Statystyk Narodowych (ONS) opublikował właśnie aktualne wnioski, które rzucają nowe światło na to, jak poszczególne przedsiębiorstwa radzą sobie w obecnych warunkach.
- Analiza danych z poziomu pojedynczych firm (mikrodanych) pokazuje, że spowolnienie wzrostu produktywności po kryzysie finansowym z 2008 roku nadal trwa i dotyka wszystkie typy przedsiębiorstw.
- Dynamika biznesowa, czyli tempo, w jakim miejsca pracy i zasoby przepływają między firmami, jest w 2024 roku niższa we wszystkich sektorach niż w 2001 roku, a więcej miejsc pracy znika z powodu upadłości firm niż powstaje w nowych.
- ONS rozwija zaawansowane narzędzia, łącznie z danymi powiązanymi pracodawca-pracownik, aby lepiej zrozumieć mechanizmy gospodarki i poprawić jakość oficjalnych statystyk ekonomicznych.
Dlaczego produktywność i dynamika firm są tak ważne?
Produktywność, często określana jako “niemal wszystko” w długim okresie dla gospodarki, mierzy, jak efektywnie wykorzystywane są zasoby, takie jak praca i kapitał. Tradycyjne wskaźniki patrzą na średnią dla całej gospodarki. Analiza mikrodanych pozwala zejść głębiej i sprawdzić, jak radzą sobie poszczególne firmy – od startupów po gigantów.
Kluczowym pojęciem jest tu “dynamika biznesowa”. Odzwierciedla ona zdrowie gospodarki, mierząc tempo tworzenia i niszczenia miejsc pracy, powstawania nowych firm i upadku starych. W dynamicznej gospodarce zasoby (pracownicy, kapitał) płynnie przepływają z firm mniej wydajnych do tych bardziej innowacyjnych i produktywnych, napędzając ogólny wzrost.
Najnowsze wnioski: trend spowolnienia się utrzymuje
Najnowsza publikacja ONS, wykorzystująca dane z badań rocznych oraz administracyjne bazy danych firm, nie przynosi optymistycznych wieści. Długoterminowy trend spowolnienia wzrostu produktywności, zapoczątkowany kryzysem finansowym, wciąż ma się dobrze.
Co istotne, spowolnienie to dotyka wszystkie kategorie firm – zarówno te o najniższej, jak i najwyższej wydajności. Największe pogorszenie tempa poprawy widać jednak wśród firm “przeciętnych”, które stanowią trzon gospodarki. Jednocześnie utrzymuje się niska dynamika biznesowa. Po raz pierwszy ONS przedstawił te dane z podziałem na branże, które pokazują, że w 2024 roku każdy sektor był mniej dynamiczny niż na początku stulecia. Bilans tworzenia miejsc pracy jest ujemny – firmy zamykające działalność likwidują więcej stanowisk niż tworzą nowo powstałe przedsiębiorstwa.
Przyszłość: mikrodane napędzają lepsze statystyki
Wnioski te byłyby niemożliwe do wyciągnięcia bez analizy szczegółowych danych firmowych. Jednak dla ONS mikrodane to nie tylko narzędzie badawcze, ale także fundament poprawy jakości samych statystyk ekonomicznych. Porównując różne dane od firm (o produkcji, zatrudnieniu, inwestycjach), urząd może weryfikować ich spójność i wiarygodność.
Obecnie trwają prace nad rozwojem tzw. powiązanych danych pracodawca-pracownik (Linked Employer-Employee Data), które wykorzystają informacje z systemu podatkowego PAYE w czasie rzeczywistym. Pozwoli to precyzyjnie śledzić przepływ pracowników między firmami, dając głębszy wgląd w dynamikę rynku pracy i wspierając udoskonalanie statystyk zatrudnienia. ONS eksploruje także możliwości łączenia innych źródeł danych, aby budować coraz pełniejszy i dokładniejszy obraz brytyjskiej gospodarki.
Szczegółowe dane i interaktywne dashboardy są dostępne na oficjalnej stronie Urzędu Statystyk Narodowych.
Źródło: Office for National Statistics (ONS) / ons.gov.uk