Nowe badanie Banku Anglii rzuca światło na przyczyny gwałtownego wzrostu inflacji w strefie euro po pandemii Covid-19. Analiza pokazuje, że za większość skoku cen odpowiadały czynniki przejściowe, jednak kluczową rolę w podniesieniu długoterminowego trendu inflacyjnego odegrały wstrząsy po stronie podaży wewnątrz samej Unii Gospodarczej i Walutowej.
- Badanie Banku Anglii rozdziela wpływ na inflację na czynniki trwałe (trend) i przejściowe (luka inflacyjna).
- Aż 85% powojennego skoku inflacji w strefie euro wyjaśniają przejściowe szoki popytowe, zarówno globalne, jak i krajowe.
- Do podniesienia długoterminowego trendu inflacyjnego do około 3% w 2022 r. przyczyniły się głównie wewnętrzne szoki podażowe w państwach strefy euro.
Nowe spojrzenie na źródła inflacji
Analitycy Banku Anglii w najnowszym raporcie przeanalizowali dynamikę inflacji w strefie euro po pandemii, stosując zaawansowane metody ekonometryczne. Kluczowym elementem badania było oddzielenie wpływu szoków trwałych, które kształtują długoterminowy trend cen, od szoków przejściowych, odpowiadających za krótkoterminowe odchylenia od tego trendu. Model uwzględniał również zmienną zmienność danych oraz ekstremalne obserwacje, charakterystyczne dla okresu pandemii i wojny w Ukrainie.
Główne wnioski: popyt przejściowy, podaż trwała
Wyniki badania przeczą części dotychczasowych ustaleń i wskazują na wyraźny podział odpowiedzialności za wzrost cen. Okazuje się, że szoki popytowe – zarówno te o źródłach globalnych, jak i wewnętrznych dla strefy euro – przejawiały się niemal wyłącznie w przejściowym komponencie inflacji, zwanym luką inflacyjną. To one są odpowiedzialne za oszałamiające 85% postcovidowego skoku cen.
Z drugiej strony, autor badania, Clemente Pinilla-Torremocha, wskazuje, że to wewnętrzne szoki podażowe (np. problemy w łańcuchach dostaw, niedobory siły roboczej w poszczególnych krajach) przedostały się do tzw. trwałego komponentu inflacji. W praktyce oznacza to, że wpłynęły one na podniesienie podstawowego, długoterminowego trendu inflacyjnego, który w 2022 roku osiągnął poziom około 3%.
Implikacje dla polityki pieniężnej
Rozróżnienie między szokami trwałymi i przejściowymi ma kluczowe znaczenie dla banków centralnych, w tym dla Europejskiego Banku Centralnego (EBC). Przejściowe szoki popytowe mogą wymagać innej reakcji polityki monetarnej niż szoki podażowe, które podnoszą trend inflacyjny i mogą wymusić dłużej utrzymujące się zaostrzenie polityki pieniężnej. Zrozumienie geograficznego źródła szoków (globalne vs. krajowe) również pomaga w ocenie, na ile dany region może samodzielnie wpływać na swoją dynamikę cen.
Pełne szczegóły metodologii i wszystkie dane zawiera oficjalny dokument roboczy Banku Anglii, dostępny na stronie internetowej instytucji.
Źródło: Bank of England (BoE) / bankofengland.co.uk