Na jednym z najbardziej złożonych obiektów jądrowych na świecie, w brytyjskim Sellafield, trwa cicha rewolucja. Kluczowym narzędziem w procesie utrzymania i likwidacji obiektów stała się nowa technologia o nazwie Camdroid, która do przeprowadzania inspekcji w trudno dostępnych miejscach wykorzystuje… kamerę ze smartfona. Rozwiązanie ma przyspieszać prace, zwiększać bezpieczeństwo i generować znaczące oszczędności.
• Technologia dostarcza kolorowy, wysokorozdzielczy obraz w czasie rzeczywistym, skracając czas inspekcji do około 10 minut i pozwalając zaoszczędzić nawet 10 000 funtów na jednym badaniu.
• Rozwój Camdroid to efekt współpracy w ramach programu Game Changers. Obecnie trwają testy w środowiskach promieniotwórczych, a w przyszłości technologia ma być stosowana w innych obiektach i gałęziach przemysłu.
Wyzwanie: niedostępne przestrzenie w obiekcie jądrowym
Kompleks Sellafield, kluczowy dla brytyjskiego programu zarządzania odpadami nuklearnymi i likwidacji obiektów jądrowych, składa się z dziesiątek budynków i instalacji. Wiele krytycznych elementów infrastruktury, takich jak wnętrza zbiorników czy przestrzenie techniczne, znajduje się w miejscach wyjątkowo trudno dostępnych dla ludzi. Dotarcie do nich często wymaga skomplikowanych procedur, a niektóre obszary dostępne są wyłącznie przez niewielkie otwory techniczne. Tradycyjne metody inspekcji, oparte na przestarzałym sprzęcie, oferowały czarno-biały obraz o niskiej rozdzielczości, były mało elastyczne i podatne na awarie.
Rozwiązanie: potęga smartfona w szczelnej obudowie
Odpowiedzią na te wyzwania jest Camdroid – kompaktowe, specjalistyczne urządzenie, którego serce stanowi zaawansowana kamera znana z nowoczesnych smartfonów. Zamknięta jest w pojedynczej, odpornej jednostce wraz z diodami LED i elastyczną końcówką, którą można precyzyjnie sterować. Całość jest na tyle mała, że przechodzi przez porty o średnicy 19 milimetrów, a na wysięgnikach o długości 1,5 lub 2 metry dociera do miejsc niedostępnych dla człowieka.
Operator, podglądając obraz na żywo z kamery, może zdalnie regulować ostrość, jasność oświetlenia i obracać głowicą. Zintegrowana konstrukcja minimalizuje ryzyko uszkodzenia czy rozłączenia się komponentów podczas pracy.
Korzyści: od bezpieczeństwa po oszczędności
Wdrożenie Camdroid przynosi wymierne korzyści na wielu polach. Przede wszystkim, dostarcza ono szczegółowych, kolorowych zdjęć i nagrań wideo, co pozwala na dokładniejszą niż kiedykolwiek ocenę stanu technicznego instalacji. To z kolei przekłada się na lepsze, oparte na twardych danych, planowanie prac konserwacyjnych i przyszłej likwidacji obiektów.
Efektywność i oszczędności są kolejnym atutem. Inspekcja, która wcześniej zajmowała godziny, dziś trwa średnio 10 minut. Szacuje się, że każde takie badanie pozwala zaoszczędzić około 10 000 funtów, głównie dzięki skróceniu czasu pracy i zwiększonej niezawodności sprzętu. W samym tylko Zakładzie Przeróbki Paliwa (Fuel Handling Plant) planowane jest jeszcze 12 inspekcji z użyciem Camdroid, co przełoży się na oszczędność rzędu 120 000 funtów.
Najważniejszym aspektem pozostaje bezpieczeństwo. Technologia ogranicza konieczność fizycznej obecności personelu w potencjalnie niebezpiecznych lub trudno dostępnych strefach, minimalizując ich ekspozycję na ryzyko.
Droga rozwoju i przyszłość projektu
Camdroid nie jest produktem komercyjnym, ale owocem współpracy w ramach brytyjskiego programu innowacji nuklearnych „Game Changers”. Jego rozwój, trwający od około trzech lat, był możliwy dzięki zaangażowaniu takich podmiotów jak Sellafield Ltd, Laboratorium Narodowe Wielkiej Brytanii (UKNNL) oraz firmy z sektora zaawansowanych technologii.
Po fazie studiów wykonalności i testów w środowisku nieaktywnym, obecnie trwają demonstracje aktywne w rzeczywistych warunkach promieniotwórczych na terenie Sellafield. To kluczowy krok w walidacji technologii. W planach jest rozszerzenie jej użycia na kolejne obiekty, udoskonalanie konstrukcji na podstawie feedbacku operatorów oraz opracowywanie dodatkowych narzędzi i modułów, które poszerzą zakres zastosowań Camdroid nie tylko w energetyce jądrowej, ale także w innych gałęziach przemysłu.
Źródło: Nuclear Decommissioning Authority / gov.uk