Innowacyjne partnerstwo finansowe między rządem Wielkiej Brytanii a południowoafrykańskimi instytucjami wspiera rozwój rolnictwa w prowincji Mpumalanga. Model tzw. blended finance ma na celu pobudzenie inwestycji, dywersyfikację gospodarki regionu zależnego od węgla i stworzenie nowych miejsc pracy w ramach sprawiedliwej transformacji w kierunku niskoemisyjnej przyszłości.
- Rząd Wielkiej Brytanii, we współpracy z lokalnymi partnerami, wdraża w Mpumalanga innowacyjny model finansowania mieszanego (blended finance), który ma przyciągnąć prywatny kapitał do sektora rolnego.
- Dwa pilotażowe gospodarstwa – Zwagershoek (cytryny) i Afrikan Farms (jabłka) – otrzymały wsparcie na rozwój, co ma doprowadzić do stworzenia setek nowych miejsc pracy w regionie.
- Inicjatywa ma być przykładem skalowalnego modelu, który pomoże zdywersyfikować gospodarkę Mpumalangi w okresie transformacji energetycznej.
Finansowanie mieszane jako klucz do transformacji
W prowincji Mpumalanga, której gospodarka historycznie opierała się na przemyśle węglowym, transformacja w kierunku gospodarki niskoemisyjnej stwarza zarówno wyzwania, jak i szanse. Aby zbudować nowe ścieżki rozwoju, niezbędne jest przyciągnięcie inwestycji w alternatywne sektory, takie jak rolnictwo. Odpowiedzią na tę potrzebę ma być model finansowania mieszanego (ang. blended finance), w którym publiczne fundusze, w tym przypadku z Wielkiej Brytanii, służą zmniejszeniu ryzyka dla prywatnych inwestorów, zachęcając ich do angażowania kapitału w obiecujące, ale wstępnie komercyjne projekty.
Lisa Weedon, zastępczyni brytyjskiego wysokiego komisarza w RPA, podkreśla zaangażowanie Zjednoczonego Królestwa we wspieranie południowoafrykańskiej transformacji. Dzięki temu modelowi, we współpracy z lokalnymi partnerami, testowane są innowacyjne rozwiązania mające na celu pobudzenie inwestycji i dywersyfikację gospodarki Mpumalangi.
Pilotażowe projekty z realnym wpływem na rynek pracy
Działania są realizowane przez organizację non-profit TechnoServe we współpracy z południowoafrykańskimi instytucjami finansującymi rolnictwo: Agri Finance Facility (AFF) oraz Hortfin. Obecnie wsparcie otrzymały dwa konkretne gospodarstwa, które stanowią przykład potencjału tej współpracy.
Gospodarstwo Zwagershoek: od stabilizacji do ekspansji
Położona w Hazyview farma Zwagershoek, uprawiająca cytrusy na ziemi należącej do lokalnej wspólnoty (Sandford Community Trust), dzięki wsparciu AFF i rządu brytyjskiego stabilizuje swoją działalność. Inwestycje w lepsze zarządzanie uprawami, nowoczesny sprzęt i infrastrukturę nawadniającą pozwalają na przygotowanie gruntu pod ekspansję. W drugiej fazie projektu farma ma zostać powiększona z obecnych 51 do 200 hektarów. Szacuje się, że sama ta rozbudowa może zapewnić utrzymanie nawet 500 osobom.
„Wsparcie znacząco wzmocniło nasze zdolności zarządcze i wysiłki na rzecz tworzenia miejsc pracy” – mówi Hendrik Alberts, dyrektor zarządzający Zwagershoek. – „Tylko w ostatnim sezonie zbiorów zatrudnialiśmy od 100 do 120 osób. Dalsza ekspansja pozwoli nam jeszcze bardziej przyczynić się do regionalnego łańcucha wartości i gospodarki eksportowej RPA”.
Afrikan Farms: rodzinny biznes wkracza na ścieżkę wzrostu
Drugim beneficjentem jest w pełni czarnoskóra, rodzinna firma agrobiznesu Afrikan Farms, która w okolicach Amersfoort uprawia jabłonie. Dzięki współpracy rządu brytyjskiego z Hortfin i organizacją Hortgro, opracowano plan rozwoju gospodarstwa z obecnych 4 do 19 hektarów w latach 2026-2029. Ta faza ma stworzyć 85 nowych miejsc pracy. Jeśli w dalszej perspektywie farma osiągnie docelowe 50 hektarów, możliwe będzie utworzenie dodatkowych 174 etatów.
„Produkcja jabłek to dla nas sposób na dywersyfikację strumieni dochodów” – komentuje Mariette Kotze, p.o. dyrektora generalnego Hortfin. – „Przejście w pełni komercyjny model przyniesie znaczące tworzenie miejsc pracy i długoterminową stabilność”.
Model do powielenia
Partnerzy inicjatywy podkreślają, że jej celem jest nie tylko pomoc pojedynczym gospodarstwom, ale stworzenie sprawdzonego, powtarzalnego modelu inwestycyjnego. Ma on zachęcić innych inwestorów do angażowania się w rozwój zrównoważonego rolnictwa w regionach przechodzących transformację.
„Afrikan Farms pokazuje, jak ustrukturyzowana współpraca i finansowanie mieszane mogą przekształcić przedkomercyjne gospodarstwo w gotowy na eksport model komercyjny, który przyciąga dalsze inwestycje” – mówi Melanie Machingawuta z TechnoServe. Wspólna konkluzja jest taka, że tego typu partnerstwo, oparte na współpracy, wsparciu technicznym i integracji z rynkiem, jest skalowalnym narzędziem sprzyjającym integracyjnemu wzrostowi w kluczowym dla RPA momencie transformacji.
Więcej informacji na temat inicjatyw rządu brytyjskiego można znaleźć na oficjalnych stronach internetowych.
Źródło: Foreign, Commonwealth & Development Office / gov.uk