Rząd Wielkiej Brytanii ogłosił nowy pakiet środków mających na celu zwiększenie bezpieczeństwa studentów i pracowników szkół wyższych. Inicjatywy mają pomóc uniwersytetom w skuteczniejszym zwalczaniu ekstremizmu, nękania i zastraszania, jednocześnie chroniąc wolność słowa i debaty akademickiej.
* Powstanie nowy system zgłaszania nieprawidłowości dla pracowników uczelni oraz Karta Spójności Kampusu, współtworzona ze studentami.
* Aktualizowane wytyczne mają pomóc uczelniom w zarządzaniu wydarzeniami z udziałem zewnętrznych mówców, tak by wolność słowa nie przeradzała się w mowę nienawiści lub wsparcie dla terroryzmu.
Wzmocniony nadzór i nowe narzędzia
Ogłoszony pakiet ma na celu wsparcie uniwersytetów w realizacji ich obowiązku prawnego, zwanego Prevent duty, który zobowiązuje je do przeciwdziałania wciąganiu osób w terroryzm. Office for Students (OfS), regulator szkolnictwa wyższego, zintensyfikuje monitorowanie, jak uczelnie wywiązują się z tych zobowiązań. W przypadkach poważnych zaniedbań, regulator będzie mógł interweniować, nakładając sankcje, a w skrajnych sytuacjach – wykreślając daną instytucję z rejestru.
Rząd zapowiedział również, że pracuje nad przekształceniem OfS w ciało przyjmujące anonimowe zgłoszenia od pracowników uczelni. Dzięki temu personel akademicki, który nie czuje się bezpiecznie, by zgłosić nieprawidłowości wewnętrznie, będzie mógł zrobić to bezpośrednio u regulatora.
Równowaga między bezpieczeństwem a wolnością słowa
Kluczowym elementem nowych działań jest aktualizacja wytycznych dotyczących organizacji wydarzeń z udziałem zewnętrznych prelegentów. Mają one pomóc administracji uczelni w przeprowadzaniu oceny ryzyka, gdy zaproszony gość może przekroczyć granice wolności słowa, angażując się w aktywność nielegalną lub nawołując do terroryzmu.
Jak podkreśliła minister edukacji Bridget Phillipson, uniwersytety często odzwierciedlają napięcia obecne w szerszym społeczeństwie. „Wiemy, że nasze instytucje ciężko pracują, by wspierać studentów i przestrzegać prawa, ale kluczowe jest, by mogły kontynuować politykę zerowej tolerancji dla tych, którzy nawołują do nienawiści lub wciągają studentów w terroryzm” – stwierdziła. Dodała, że celem jest zapewnienie bezpieczeństwa, przy jednoczesnej ochronie otwartej debaty, która jest centralną wartością życia akademickiego.
Karta Spójności i rosnące wyzwania
Kolejnym elementem planu jest opracowanie we współpracy ze środowiskiem studenckim „Karty Spójności Kampusu”. Ma ona określać jasne oczekiwania dotyczące zachowania, wzajemnego szacunku i wspólnych wartości w życiu uniwersyteckim.
Działania te wpisują się w szerszy rządowy „Plan Działań na rzecz Spójności Społecznej”. Ich wprowadzenie następuje w kontekście rosnącej liczby incydentów na tle nienawiści oraz ekstremistycznej retoryki. Jak wynika z oficjalnych danych, liczba zgłoszeń w ramach programu Prevent wzrosła w ciągu ostatniego roku o ponad jedną czwartą, co odzwierciedla zarówno rosnące ryzyko, jak i większe wysiłki na rzecz identyfikacji osób narażonych na radykalizację.
Źródło: Department for Education / gov.uk