Rząd Wielkiej Brytanii ogłosił dziś wprowadzenie dwóch kluczowych zmian w finansowaniu polityki. Nowe przepisy, które wchodzą w życie z mocą wsteczną od dzisiaj, mają na celu ochronę brytyjskiej demokracji przed zagraniczną ingerencją finansową. Zmiany obejmują pułap dla darowizn od obywateli mieszkających za granicą oraz całkowity zakaz darowizn w kryptowalutach.
• Wprowadzony zostaje całkowity i natychmiastowy zakaz darowizn na rzecz partii politycznych i kandydatów w formie kryptowalut, takich jak Bitcoin.
• Decyzje te są bezpośrednią odpowiedzią na rekomendacje niezależnego przeglądu (tzw. Rycroft Review), który badał ryzyko zagranicznej ingerencji finansowej w brytyjską politykę.
Odpowiedź na zagrożenie
Ogłoszone środki stanowią natychmiastową reakcję rządu na wnioski z opublikowanego dziś niezależnego przeglądu, zleconego w grudniu 2025 roku przez ministra Steve’a Reeda. Przegląd, prowadzony przez byłego wysokiego urzędnika Philipa Rycrofta, miał na celu zbadanie luk w systemie finansowania polityki, które mogą być wykorzystane przez zagraniczne podmioty.
Rząd zobowiązał się do przyjęcia dwóch kluczowych rekomendacji tego raportu. Zmiany zostaną wprowadzone jako poprawki do obecnie procedowanej w parlamencie ustawy “Representation of the People Bill”, która już zawiera zaostrzone przepisy dotyczące przejrzystości darowizn.
Limit dla wyborców zamieszkałych za granicą
Dotychczas brytyjscy obywatele mieszkający poza krajem, ale pozostający w rejestrze wyborców, mogli przekazywać darowizny na cele polityczne bez żadnych ograniczeń kwotowych. Przegląd wykazał, że śledzenie pochodzenia funduszy z zagranicy jest znacznie trudniejsze, co stwarza ryzyko przepływu niejawnych, zagranicznych pieniędzy do brytyjskiej polityki.
W odpowiedzi na to, od dzisiaj obowiązuje roczny pułap w wysokości 100 000 funtów na wszystkie darowizny i regulowane transakcje (np. pożyczki) od tak zwanych “overseas electors”. Ma to zapobiec sytuacji, w której pojedyncze osoby niebędące rezydentami mogłyby mieć nieproporcjonalnie duży wpływ finansowy na życie polityczne w UK.
Całkowity zakaz darowizn w kryptowalutach
Drugą kluczową zmianą jest całkowity zakaz przyjmowania darowizn politycznych w formie kryptowalut. Decyzja ta ma charakter moratorium, co oznacza, że zakaz będzie obowiązywał do czasu, aż parlament i Komisja Wyborcza uznają, że regulacje dotyczące kryptowalut są na tyle solidne, by zapewnić pełną przejrzystość i możliwość śledzenia pochodzenia takich funduszy.
Raport Rycrofta wskazał, że anonimowość lub pseudonimowość transakcji kryptowalutowych utrudnia, a czasem uniemożliwia, identyfikację rzeczywistego źródła pieniędzy. To tworzy duże ryzyko dla integralności procesów wyborczych, umożliwiając “złym aktorom” potajemne finansowanie kampanii.
Dalsze kroki i konsekwencje
Zmiany mają zastosowanie retrospektywne od dnia ogłoszenia. Gdy poprawki do ustawy wejdą formalnie w życie, partie polityczne, kandydaci i posłowie będą mieli 30 dni na zwrot wszelkich nieprawidłowych darowizn, które mogłyby wpłynąć od dzisiaj. Po tym terminie możliwe będzie wszczęcie postępowania egzekucyjnego.
Rząd zapowiedział również, że rozważy pozostałe rekomendacje zawarte w przeglądzie, które obejmują m.in. wzmocnienie uprawnień Komisji Wyborczej do zbierania informacji i prowadzenia śledztw. Ogłoszone dziś działania są częścią szerszego “Planu Przeciwdziałania Wtrącaniu się w Politykę i Szpiegostwu”, koordynowanego przez ministra ds. bezpieczeństwa Dana Jarvisa.
Źródło: Department for Levelling Up, Housing and Communities / gov.uk