Po konsultacjach z rodzicami i ekspertami, brytyjski rząd opublikował pierwsze oficjalne, oparte na dowodach naukowych wytyczne dotyczące korzystania z ekranów przez najmłodsze dzieci. Rekomendacje mają pomóc rodzinom w budowaniu zdrowych nawyków w cyfrowym świecie.
- Dzieci do 2. roku życia: Należy unikać czasu przed ekranem, z wyjątkiem wspólnych, interaktywnych aktywności z rodzicem.
- Dzieci w wieku 2-5 lat: Czas przed ekranem powinien być ograniczony do maksymalnie godziny dziennie, z unikaniem ekranów podczas posiłków i na godzinę przed snem.
- Kluczowa jest jakość i kontekst: Ważniejsze od samego limitu czasu jest wybieranie spokojnych treści oraz wspólne oglądanie i komentowanie z rodzicem.
Odpowiedź na potrzeby rodziców
Wytyczne są odpowiedzią na apele rodziców, którzy w badaniach przyznawali, że czują się zagubieni wśród sprzecznych porad dostępnych w internecie. Według danych przytoczonych przez rząd, aż 98% dwulatków w Wielkiej Brytanii korzysta z ekranów każdego dnia, a co czwarty rodzic dziecka w wieku 3-5 lat ma trudności z kontrolowaniem tego czasu. Nowe rekomendacje mają być praktycznym, pozbawionym oceniania narzędziem dla rodzin.
Szczegółowe rekomendacje
Opracowane przez panel ekspertów pod przewodnictwem Rzecznika Praw Dziecka oraz pediatry, wytyczne kładą nacisk nie tylko na ilość, ale przede wszystkim na jakość i kontekst korzystania z mediów cyfrowych.
Limity czasowe i zakazy
Dla dzieci poniżej 2. roku życia rekomenduje się unikanie czasu przed ekranem, chyba że służy on wspólnej, interaktywnej zabawie z opiekunem, która buduje więź. Dla przedszkolaków (2-5 lat) sugerowany limit to nie więcej niż 60 minut dziennie. Bezwzględnie należy unikać ekranów podczas posiłków oraz w ciągu godziny przed pójściem spać, aby nie zaburzać rytmu dobowego i procesów trawiennych.
Jakość treści i wspólne oglądanie
Eksperci podkreślają, że nie każdy czas przed ekranem jest taki sam. Dla rozwoju dziecka zdecydowanie lepsze są spokojne, dostosowane do wieku treści edukacyjne. Należy unikać szybkich, przeładowanych bodźcami filmów w stylu mediów społecznościowych oraz zabawek wykorzystujących sztuczną inteligencję. Kluczową rekomendacją jest tzw. „wspólne oglądanie” – zaangażowanie rodzica, który rozmawia z dzieckiem o tym, co widzi na ekranie, zadaje pytania i nawiązuje do treści. Taka forma jest korzystniejsza dla rozwoju poznawczego niż samodzielne korzystanie z urządzeń.
Dlaczego to ważne?
Wczesne dzieciństwo to okres kluczowy dla rozwoju mózgu – szacuje się, że około 90% jego rozwoju następuje przed 5. urodzinami. Nadmierny, samotny czas przed ekranem może „wypierać” inne, niezbędne aktywności, takie jak sen, zabawa ruchowa, kreatywna zabawa czy bezpośrednia interakcja z opiekunami. Raport organizacji Kindred Squared wskazał, że 28% dzieci zaczynających naukę w szkole (reception) nie potrafi prawidłowo obchodzić się z książką, próbując „przewijać” jej fizyczne strony jak tabletu.
Szerszy kontekst i wsparcie
Wytyczne są elementem szerszej strategii rządu dotyczącej dobrostanu dzieci w świecie cyfrowym. Będą one dostępne nie tylko online, ale również poprzez sieć tzw. „Best Start Family Hubs” – lokalnych centrów wsparcia dla rodzin, które mają być otwierane w całym kraju. Inicjatywę popiera także Dolly Parton poprzez swoją „Imagination Library”, rozdającą darmowe książki dzieciom w wybranych regionach, promując tym samym alternatywę dla ekranów w postaci czytania.
Równolegle trwają konsultacje społeczne w sprawie dalszych kroków, takich jak wprowadzenie minimalnego wieku dla korzystania z mediów społecznościowych czy nocnych restrykcji dla nieletnich.
Szczegółowe wytyczne w języku angielskim można znaleźć na oficjalnej stronie rządowej.
Źródło: Department for Education / gov.uk