Rząd Wielkiej Brytanii wprowadza przełomowy, cyfrowy system śledzenia odpadów, który ma ukrócić działalność nielegalnych handlarzy. Od października 2026 roku firmy zajmujące się przetwarzaniem odpadów będą zobowiązane do prowadzenia cyfrowej ewidencji każdej przesyłki w czasie rzeczywistym. To kluczowy element rządowego planu walki z przestępczością odpadową, która rocznie kosztuje brytyjską gospodarkę około miliarda funtów.
- Co się zmieni? Obowiązkowy, cyfrowy system śledzenia odpadów zastąpi dotychczasowy, przestarzały system papierowy. Będzie obejmował wszystkie legalnie przetwarzane odpady w czasie rzeczywistym.
- Kiedy i kogo dotyczy? Nowe przepisy wejdą w życie w Anglii, Walii i Irlandii Północnej od października 2026 roku, a w Szkocji od stycznia 2027 roku. W pierwszej fazie obejmie około 12 000 legalnych składowisk i zakładów przetwarzania odpadów.
- Jaki jest cel? Zapewnienie szybszej i bardziej wiarygodnej kontroli, umożliwienie organom ścigania skuteczniejszego namierzania i zwalczania nielegalnych operatorów, oraz uproszczenie formalności dla uczciwych przedsiębiorców.
Koniec z papierową biurokracją w branży odpadowej
Od lat branża odpadowa w Wielkiej Brytanii borykała się z archaicznym, papierowym systemem raportowania. Był on nie tylko uciążliwy dla legalnie działających firm, ale przede wszystkim nieskuteczny w walce z przestępcami. Obecny system nie dostarczał organom ścigania niezbędnych, szybkich danych do budowania solidnych spraw przeciwko nielegalnym handlarzom odpadami.
Nowy, cyfrowy system ma to zmienić. Dzięki niemu każde legalne przemieszczenie odpadów będzie rejestrowane w czasie rzeczywistym, tworząc nieprzerwany łańcuch audytu. Umożliwi to szybsze identyfikowanie podejrzanych działań i pozwoli regulatorom precyzyjnie celować w tych, którzy łamią prawo.
Cyfrowa rewolucja: Testy już w kwietniu
Zanim system stanie się obowiązkowy, rząd uruchomi dobrowolną fazę testów beta. Od 28 kwietnia 2025 roku wszystkie legalne składowiska i oprogramowanie dla branży odpadowej mogą zgłosić się do testowania nowego rozwiązania. To szansa dla firm, by realnie wpłynąć na ostateczny kształt systemu przed jego pełnym wdrożeniem.
Docelowo, po etapowym rozszerzaniu, system obejmie około 100 tysięcy operatorów w całej Wielkiej Brytanii.
Głosy z branży: “Nowa broń w walce z przestępczością”
Minister ds. przyrody, Mary Creagh, nie ma wątpliwości, że zmiana jest konieczna. Podkreśliła, że “przestępczość odpadowa to niecny proceder”, a dotychczasowy papierowy system był “nieprzystosowany do celu”. Jej zdaniem, nowy cyfrowy system dostarczy władzom lepszych dowodów, by “zamykać nieuczciwych operatorów”, jednocześnie przyspieszając formalności dla uczciwych firm i redukując biurokrację.
Również branża wita nowe przepisy z nadzieją. Jacob Hayler, dyrektor wykonawczy Stowarzyszenia Usług Środowiskowych (ESA), określił to jako “kamień milowy” i “ważną broń w arsenale do walki z przestępczością odpadową”. Jego zdaniem, skutecznie wdrożony system pomoże producentom odpadów upewnić się, że współpracują z legalnymi operatorami, a regulatorom dostarczy danych do skutecznych działań.
Twardsze kary i większy budżet na egzekwowanie prawa
Nowy system to nie jedyne narzędzie w walce z nielegalnymi odpadami. W ramach szerszego planu działań (Waste Crime Action Plan), rząd przewiduje także:
- Wpisywanie punktów karnych na prawo jazdy za nielegalne wysypiska śmieci,
- Tworzenie brygad porządkowych, w których skazani za wykroczenia będą musieli odpracować swoją karę,
- Przyznanie funkcjonariuszom Agencji Środowiska (Environment Agency) uprawnień zbliżonych do policyjnych.
Na samo wzmocnienie egzekwowania prawa Agencja Środowiska otrzyma dodatkowe 45 milionów funtów w ciągu najbliższych trzech lat.
Źródło: Department for Environment, Food & Rural Affairs / gov.uk