Rząd Wielkiej Brytanii rozpoczyna konsultacje w sprawie nowych przepisów, które mają przyspieszyć podłączenie do krajowej sieci energetycznej kluczowych inwestycji, takich jak centra danych dla sztucznej inteligencji czy nowoczesne zakłady przemysłowe. Plan ma na celu wyeliminowanie spekulacyjnych wniosków, które zapychają kolejki i opóźniają realizację projektów nawet o 15 lat.
- Kolejka wniosków o przyłączenie do sieci przesyłowej wzrosła o 460% w ciągu zaledwie pół roku, głównie przez projekty spekulacyjne.
- Nowe przepisy mają priorytetowo traktować strategiczne inwestycje, w tym tzw. Strefy Wzrostu AI, huby ładowania EV i zielony przemysł.
- Reformy zakładają zaostrzenie warunków dla developerów, m.in. poprzez wyższe wymagania finansowe, oraz publikację rządowej listy projektów o kluczowym znaczeniu.
Problem: gigantyczny wzrost kolejki i wieloletnie opóźnienia
System przyłączeń do brytyjskiej sieci przesyłowej boryka się z poważnym przeciążeniem. Jak podaje rząd, tylko w ciągu sześciu miesięcy do czerwca 2025 roku liczba zgłoszeń wzrosła o oszałamiające 460%. Eksperci wskazują, że duża część tych wniosków ma charakter spekulacyjny – są to projekty, które często nie mają realnych szans na szybką realizację, ale blokują miejsce w kolejce. Skutkiem są opóźnienia sięgające nawet 15 lat dla firm, które są gotowe do inwestycji i mogą stworzyć miejsca pracy.
Rozwiązanie: priorytetyzacja i zaostrzenie zasad
Aby uporządkować ten chaos, ministerstwo energii ogłosiło konsultacje w sprawie reform. Ich celem jest przede wszystkim przyspieszenie procesu dla projektów uznanych za strategiczne dla gospodarki i transformacji ekologicznej.
Kluczowe elementy reformy
Planowane zmiany koncentrują się na trzech głównych filarach. Po pierwsze, regulator rynku energii Ofgem ma wkrótce zaproponować zaostrzenie warunków pozostawania w kolejce. Mogą to być wyższe kaucje lub opłaty dla developerów, które będą pobierane, jeśli nie dotrzymają kluczowych kamieni milowych. Ma to zniechęcić do składania wniosków „na zapas”.
Po drugie, rząd zamierza publikować oficjalną listę projektów o znaczeniu strategicznym. Będą one miały pierwszeństwo w dostępie do zwalniającej się lub nowo tworzonej mocy w sieci. Na liście tej znajdą się m.in. wspomniane Strefy Wzrostu AI, gdzie centra danych mogą liczyć na priorytetowe traktowanie i nawet na obniżki rachunków za prąd.
Po trzecie, zmieniony ma zostać sam proces przyłączania centrów danych, tak aby lepiej zbalansować ambicje rozwoju AI z możliwościami systemu energetycznego. Będzie to np. promowało lokalizowanie takich obiektów w pobliżu istniejących węzłów sieci o dużej przepustowości, co ograniczy potrzebę kosztownych i czasochłonnych nowych inwestycji infrastrukturalnych.
Szerszy kontekst: czystsza energia i modernizacja sieci
Reformy dotyczące tzw. „popytowej” strony sieci (czyli dużych odbiorców energii) idą w ślad za podobnymi działaniami po stronie „podażowej”. W ciągu ostatniego roku operator systemu energetycznego (NESO) oczyścił kolejkę projektów czystej energii, skracając ją o ponad połowę. Dzięki temu możliwe jest odblokowanie nawet 40 miliardów funtów rocznych inwestycji prywatnych.
Równolegle rząd realizuje największą od dekad modernizację krajowej sieci elektroenergetycznej. Ma to na celu przyspieszenie przejścia na czystą energię, zwiększenie bezpieczeństwa dostaw i w dłuższej perspektywie obniżenie rachunków dla odbiorców.
Przedstawiciele branży, w tym operatorzy centrów danych, wyrażają poparcie dla działań mających na celu odsianie projektów nierealnych i przyspieszenie tych gotowych do realizacji. Podkreślają, że niezawodna infrastruktura cyfrowa i energetyczna jest fundamentem nowoczesnej gospodarki.
Szczegółowe informacje na temat konsultacji rządowych będą dostępne na oficjalnej stronie gov.uk.
Źródło: Department for Energy Security and Net Zero / gov.uk