Brytyjska Komisja ds. Organizacji Charytatywnych (Charity Commission) zakończyła kilkuletnie dochodzenie w sprawie Sri Guru Singh Sabha w Slough. Regulator wydał organizacji formalne ostrzeżenie w związku z powtarzającymi się opóźnieniami w składaniu sprawozdań finansowych. Jednocześnie urzędnicy stwierdzili, że wyświetlane w świątyni tablice z napisem “Khalistan” nie naruszają prawa charytatywnego, gdyż odnoszą się do aspektu religijnego w wierze sikhijskiej.
• Dochodzenie, rozpoczęte w 2019 roku, dotyczyło także zarzutów o działalność polityczną związaną z wyświetlaniem tablic z napisem “Khalistan”. Komisja uznała, że w tym konkretnym przypadku napis ma znaczenie religijne i nie stanowi naruszenia.
• Pomimo zamknięcia sprawy, gurdwara musiała wdrożyć plan naprawczy, który obejmował m.in. usprawnienie zarządzania, wprowadzenie polityki ochrony oraz lepszą kontrolę nad gotówkowymi darowiznami.
Dochodzenie w sprawie zarządzania i finansów
Sprawa przeciwko Sri Guru Singh Sabha, organizacji charytatywnej prowadzącej gurdwarę (sikhijską świątynię) w Slough, została wszczęta pod koniec 2019 roku. Głównym przedmiotem dochodzenia były obawy dotyczące zarządzania oraz rzekomej działalności politycznej. Regulator szczegółowo przeanalizował kwestie finansowe i ustalił, że organizacja wielokrotnie z opóźnieniem składała swoje obowiązkowe sprawozdania roczne za lata finansowe 2017, 2019, 2021, 2022 i 2024.
Audytorzy zwracali także uwagę na nieprawidłowości w samych dokumentach za lata 2022 i 2024, wskazując na potrzebę wprowadzenia lepszych kontroli przy wpłatach gotówkowych oraz właściwego systemu księgowego. W odpowiedzi na te ustalenia, w grudniu 2024 roku Komisja przedstawiła zarządcom świątyni plan naprawczy.
Plan naprawczy i oficjalne ostrzeżenie
Plan działania nakazywał trustee’om (zarządcom) poprawę dokumentu statutowego organizacji, wprowadzenie polityki ochrony osób korzystających ze świątyni (safeguarding) oraz bezwzględne terminowe dostarczanie sprawozdań finansowych w przyszłości. Organizacja wdrożyła zalecenia, co pozwoliło regulatorowi na zamknięcie sprawy.
Mimo to, Komisja uznała, że wieloletnie zaniedbania w zakresie sprawozdawczości finansowej stanowią “naruszenie zaufania lub obowiązku i/lub inne wykroczenie lub nierzetelne zarządzanie”. Z tego powodu, 4 marca 2026 roku, wydała organizacji oficjalne ostrzeżenie (Official Warning). Joshua Farbridge, szef działu wizytacji i inspekcji w Komisji, podkreślił, że zarządcy mają prawny obowiązek terminowego rozliczania się i bycia transparentnymi wobec społeczeństwa.
Kontrowersje wokół tablic “Khalistan”
Równoległym wątkiem dochodzenia była skarga dotycząca wyświetlania na terenie gurdwary tablic z napisem “Khalistan”. Ponieważ dla części społeczności sikhijskiej pojęcie to wiąże się z ideą niepodległego państwa, pojawiły się zarzuty o prowadzenie przez świątynię niedozwolonej działalności politycznej.
Regulator przeprowadził w tej sprawie szerokie konsultacje z ekspertami, przedstawicielami społeczności oraz politykami. Po dogłębnej analizie stwierdzono, że “Khalistan” ma istotne znaczenie teologiczne w sikhizmie. W ocenie Komisji, tablice w Slough zawierały jedynie samo słowo, bez dodatkowych haseł czy obrazów nawołujących do zmian politycznych.
W konsekwencji uznano, że ich wyświetlanie mieści się w religijnych celach statutowych organizacji. Komisja jednoznacznie zaznaczyła, że promowanie stworzenia Khalistanu jako niepodległego państwa byłoby działalnością polityczną, niedopuszczalną dla zarejestrowanej organizacji charytatywnej w Anglii i Walii. W tym konkretnym przypadku takiej działalności nie stwierdzono.
Podsumowanie i perspektywy na przyszłość
Joshua Farbridge skomentował, że sprawa była złożona i delikatna, a jej rozstrzygnięcie ma na celu zapewnienie jasności innym organizacjom religijnym. Dodał, że dzięki podjętym działaniom naprawczym, gurdwara w Slough może “ruszyć do przodu z silniejszej pozycji”.
Decyzja regulatora zamyka wieloletni etap niepewności dla społeczności skupionej wokół świątyni, jednocześnie stawiając jasne wymagania co do przejrzystości finansowej, które obowiązują wszystkie zarejestrowane organizacje charytatywne w Wielkiej Brytanii.
Źródło: Charity Commission / gov.uk