Brytyjska Komisja ds. Organizacji Charytatywnych (Charity Commission) wszczęła oficjalne, statutowe dochodzenie w sprawie funduszu powierniczego Royal Antediluvian Order of Buffaloes Grand Lodge of England Comprehensive Trust Deed. Bezpośrednią przyczyną jest długotrwały spór wewnętrzny, który – zdaniem regulatora – może stwarzać poważne ryzyko dla znacznych środków przeznaczonych na cele charytatywne.
- Regulator wszczął śledztwo z powodu obaw, że spór o własność dużych funduszy oraz chaos w zarządzie narażają majątek charytatywny.
- Organizacja od siedmiu lat nie składa wymaganych prawem sprawozdań finansowych, tłumacząc to brakiem dostępu do dokumentacji z powodu konfliktu.
- W ostatnim czasie pojawiły się dwie konkurencyjne grupy, z których każda twierdzi, że jest legalnym zarządem fundacji.
Przedmiot dochodzenia
Przedmiotem śledztwa jest fundusz charytatywny (trust) powiązany z niecharytatywnym, nieinkorporowanym stowarzyszeniem o zbliżonej nazwie – Royal Antediluvian Order of Buffaloes Grand Lodge of England (w skrócie GLE). Choć są to odrębne byty, są ze sobą powiązane. Głównym celem funduszu jest udzielanie pomocy członkom GLE oraz ich rodzinom, którzy znaleźli się w potrzebie.
Geneza problemów
Komisja po raz pierwszy zwróciła uwagę na sprawę we wrześniu 2023 roku, otwierając tzw. sprawę compliance. Bezpośrednim powodem był spór między funduszem a stowarzyszeniem GLE o prawo własności do znacznych środków finansowych. Równolegle regulator podjął dialog z ówczesnymi powiernikami (trustees) funduszu w sprawie ogólnych kwestii zarządzania oraz wieloletniego zaniedbania obowiązku składania rocznych sprawozdań finansowych.
Powiernicy tłumaczyli, że nie są w stanie przygotować wymaganych dokumentów, ponieważ niezbędne do tego księgi i zapisy są w posiadaniu drugiej strony sporu i zostały im odmówione. Mimo zaangażowania Komisji i opracowania planu naprawczego, fundusz pozostaje w zwłoce z rozliczeniami za ostatnie siedem lat.
Zaostrzenie kryzysu zarządzania
Sytuacja uległa dalszemu pogorszeniu, gdy niedawno pojawił się poważny kryzys władzy. Obecnie działają dwie konkurencyjne grupy, z których każda rości sobie prawo do bycia legalnie powołanym zarządem funduszu. Ten chaos w zarządzie dodatkowo utrudnia jakiekolwiek działania naprawcze i zwiększa ryzyko dla majątku charytatywnego.
Zakres i cel śledztwa
Statutowe dochodzenie, otwarte 28 stycznia 2026 roku, ma na celu zbadanie, w jakim stopniu osoby odpowiedzialne za fundusz wywiązują się ze swoich prawnych obowiązków. Regulator skupi się na trzech kluczowych obszarach:
Niewywiązywanie się z obowiązków finansowych
Przeanalizowane zostanie, dlaczego fundusz przez tak długi czas nie składał sprawozdań i rocznych zestawień, co jest jego podstawowym obowiązkiem prawnym.
Ochrona majątku charytatywnego
Głównym zadaniem będzie ustalenie, czy jakakolwiek część majątku funduszu została utracona lub jest zagrożona, oraz podjęcie działań w celu jego zabezpieczenia.
Zgodność z dokumentem założycielskim
Dochodzenie sprawdzi, czy fundusz jest zarządzany zgodnie ze swoim statutem (trust deed) oraz czy ten dokument jest nadal odpowiedni i spełnia swoją rolę.
Komisja podkreśla, że samo wszczęcie dochodzenia nie jest wyrokiem i nie stanowi stwierdzenia winy. Jest to formalne narzędzie prawne, które pozwala regulatorowi na dogłębne zbadanie sprawy i użycie specjalnych uprawnień w celu ochrony funduszu, jego beneficjentów i majątku. Zakres śledztwa może zostać poszerzony, jeśli w jego trakcie ujawnią się nowe okoliczności. Po zakończeniu prac Komisja opublikuje szczegółowy raport.
Więcej informacji na temat działalności Charity Commission można znaleźć na oficjalnej stronie regulatora.
Źródło: Charity Commission / gov.uk