Najnowszy raport brytyjskiej Rady ds. Wymiaru Sprawiedliwości wobec Młodzieży (Youth Justice Board) ujawnia niepokojący wzrost przestępstw seksualnych popełnianych przez nieletnich oraz powszechność molestowania w szkołach. Eksperci podkreślają kluczową rolę wczesnej prewencji, edukacji i wsparcia, wskazując na destrukcyjny wpływ treści online i traumy z dzieciństwa.
- Liczba udowodnionych przestępstw seksualnych popełnionych przez dzieci w Anglii i Walii wzrosła w ostatnich latach o 47%, a w ciągu minionego roku o dalsze 6%.
- Molestowanie seksualne i nadużycia z użyciem zdjęć są powszechnie zgłaszane przez dziewczęta w środowisku szkolnym i rówieśniczym.
- Eksperci wskazują, że klucz do zmiany to wczesna interwencja, programy szkolne uczące zdrowych relacji oraz praca z chłopcami nad kwestionowaniem szkodliwych norm płciowych.
Niepokojące statystyki i skala zjawiska
Opublikowany właśnie pakiet dowodowy „Harmful Sexual Behaviour, Misogyny and Violence Carried Out by Children” przynosi wstrząsające dane. W okresie 2023-24 odnotowano niemal 50-procentowy skok liczby udowodnionych seksualnych wykroczeń popełnianych przez nieletnich. Autorzy raportu zastrzegają, że wzrost ten może częściowo wynikać z lepszego zgłaszania incydentów, skuteczniejszego wykrywania i zmian w systemie sądownictwa. Nie zmienia to jednak faktu, że problem jest poważny i wymaga pilnej reakcji. Badania pokazują, że molestowanie seksualne i tzw. „image-based abuse” (np. rozsyłanie intymnych zdjęć bez zgody) to doświadczenie wielu dziewcząt w brytyjskich szkołach.
Złożone przyczyny: od traumy po algorytmy
Dokument wskazuje na splot czynników prowadzących do szkodliwych zachowań seksualnych wśród młodzieży. Wśród nich są doświadczenia traumatyczne z wczesnego dzieciństwa, przemoc czy wykorzystanie, których sami młodzi sprawcy mogli być ofiarami. Ogromną, nową rolę odgrywa środowisko cyfrowe.
Destrukcyjny wpływ internetu
Ponad jedna czwarta (27%) dzieci przyznaje, że widziała w sieci groźby lub obrazy napaści seksualnej. Co trzecie (33%) natrafiło na treści zachęcające do przemocy wobec kobiet i dziewcząt. Średni wiek pierwszego kontaktu z pornografią to około 13 lat, ale niektóre dzieci spotykają się z nią już w szkole podstawowej. Taka ekspozycja może wypaczać rozumienie zgody, kształtować nierealistyczne oczekiwania w relacjach i zwiększać ryzyko zachowań opartych na przymusie i nękaniu.
Dzieci, które krzywdzą, często same potrzebują pomocy
Stephanie Roberts-Bibby, dyrektor naczelna Youth Justice Board, podkreśla dwoistą naturę problemu. „Dzieci, które przejawiają szkodliwe zachowania seksualne, wciąż są dziećmi. Wiele z nich samo doświadczyło nadużyć, traumy lub wykorzystania. Skuteczna reakcja musi zarówno zająć się wyrządzoną krzywdą, jak i wspierać dziecko w odejściu od zachowań przestępczych” – mówi. Raport przypomina, że większość dzieci przejawiających takie zachowania nie popełnia przestępstw seksualnych w dorosłym życiu, zwłaszcza gdy otrzyma odpowiednie, specjalistyczne wsparcie.
Kluczowa rola prewencji i edukacji
Eksperci są zgodni, że nie można polegać wyłącznie na reakcji systemu sprawiedliwości karnej po fakcie. Fundamentem są działania zapobiegawcze. Szkoły odgrywają tu kluczową rolę poprzez programy uczące o zdrowych relacjach, szacunku i znaczeniu świadomej zgody. Istotna jest także praca z chłopcami nad kwestionowaniem szkodliwych wzorców męskości oraz wzmacnianie umiejętności reakcji świadków (tzw. „bystander intervention”). Nie do przecenienia jest rola zaufanych dorosłych – rodziców, nauczycieli, pracowników młodzieżowych – w wczesnym wychwytywaniu niepokojących sygnałów i prowadzeniu otwartych rozmów.
Pilna potrzeba dalszych badań
Mimo pogłębionej analizy, raport wskazuje na poważne luki w brytyjskiej bazie dowodowej. Brakuje szczegółowych danych o tym, które konkretnie interwencje i programy są najskuteczniejsze w zapobieganiu szkodliwym zachowaniom wśród dzieci. Youth Justice Board wzywa do dalszych badań i ewaluacji, aby wzmocnić podstawy naukowe dla działań profilaktycznych i terapeutycznych w całym systemie.
Źródło: Youth Justice Board / gov.uk