Charity Commission, brytyjski regulator organizacji charytatywnych, zakończył dochodzenie w sprawie dwóch fundacji powiązanych z objętym sankcjami rosyjskim biznesmenem, dr Wiaczesławem Kantorem. W efekcie śledztwa obie fundacje zostały zamknięte, a ich majątek, o wartości ponad 1,5 miliona funtów, został przekazany na inne cele dobroczynne.
- Brytyjski regulator organizacji charytatywnych, Charity Commission, zakończył śledztwo wobec fundacji Kantor Foundation i Kantor Charitable Foundation, uznając je za niewypłacalne po nałożeniu sankcji na ich założyciela.
- W wyniku działań likwidacyjnych ponad 1,3 miliona funtów w formie grantów oraz cenny zabytkowy skrzypiec zostały przekazane innym organizacjom pożytku publicznego.
- Dochodzenie wykazało, że założyciel fundacji dopuścił się niewłaściwego zarządzania, nie rezygnując natychmiast z funkcji zarządcy po objęciu go sankcjami i nie współpracując z regulatorem.
Dlaczego fundacje zostały zamknięte?
W kwietniu 2022 roku rząd Wielkiej Brytanii wpisał dr. Wiaczesława Kantora na listę tzw. „osób objętych sankcjami” w ramach reżimu sankcji wobec Rosji. Oznaczało to, że jakiekolwiek udostępnianie mu funduszy lub zasobów ekonomicznych w Wielkiej Brytanii stało się przestępstwem. Dr Kantor był jedynym darczyńcą, członkiem i dyrektorem firmy zarządzającej obiema fundacjami – Kantor Foundation (KF) oraz Kantor Charitable Foundation (KCF).
Charity Commission niemal natychmiast wszczęło śledztwo i zamroziło konta bankowe organizacji. W czerwcu 2023 roku regulator ogłosił, że fundacje nie są już zdolne do dalszego funkcjonowania. Decyzję uzasadniono brakiem możliwości pozyskania nowych funduszy po odcięciu od jedynego darczyńcy, brakiem zarządu po rezygnacji innych dyrektorów oraz poważnym uszczerbkiem reputacji, uniemożliwiającym zbiórkę pieniędzy lub rekrutację nowych zarządców.
Ustalenia dochodzenia i zarzuty
Regulator ustalił, że dr Kantor dopuścił się niewłaściwego zarządzania (misconduct and/or mismanagement). Głównym zarzutem było to, że nie zrezygnował natychmiastowo ze stanowiska zarządcy (trustee) po nałożeniu na niego sankcji, co jest wymogiem prawnym. Jego bierna postawa oraz brak współpracy z prowadzonym śledztwem dodatkowo pogorszyły sytuację fundacji i zostały uznane za przełom zarządzania.
„Osoba objęta sankcjami nie może prawnie pełnić funkcji zarządcy. Niepowodzenie dr. Kantora w natychmiastowym ustąpieniu, jego decyzja o ignorowaniu Komisji i brak współpracy stanowiły niewłaściwe zarządzanie” – skomentował Joshua Farbridge, szef działu zgodności w Charity Commission.
Majątek fundacji trafia do innych organizacji
W maju 2022 roku regulator wyznaczył tymczasowych zarządców (Interim Managers), których zadaniem była likwidacja fundacji. W trakcie tego procesu odkryto i odzyskano nieskładane wcześniej wnioski o ulgę Gift Aid. Po spłaceniu wszystkich zobowiązań, pozostałe środki w łącznej kwocie 1 388 000 funtów zostały rozdystrybuowane w formie grantów do innych organizacji charytatywnych, zgodnie z pierwotnymi celami fundacji.
Odzyskano również cenny instrument – skrzypce wykonane przez włoskiego lutnika Riccardo Antoniazziego, które były wypożyczone z Kantor Foundation. Instrument, wyceniony w 2019 roku na 150 810 funtów, został przekazany nieodpłatnie innej zarejestrowanej organizacji charytatywnej. Darowizna została obwarowana warunkiem, że skrzypce muszą służyć promocji edukacji muzycznej dla dobra publicznego.
Oba podmioty zostały formalnie zlikwidowane i usunięte z rejestru organizacji charytatywnych w Anglii i Walii.
Podsumowanie
Przypadek fundacji Kantora pokazuje, jak brytyjski regulator reaguje na sytuacje, w których organizacje charytatywne są powiązane z osobami objętymi międzynarodowymi sankcjami. Działania Charity Commission doprowadziły do zamknięcia niefunkcjonalnych podmiotów, ale także do efektywnego przekierowania ich znacznych zasobów na cele społeczne. Jak podkreślił Joshua Farbridge, interwencja pozwoliła, by „zamiast aktywów leżących odłogiem, sektor charytatywny otrzymał bardzo potrzebny zastrzyk ponad 1,3 mln funtów”.
Źródło: Charity Commission / gov.uk