WTO przed kluczowym szczytem: Wielka Brytania wzywa do pilnych reform i konkretnych decyzji

Wielka Brytania zaapelowała o skupienie się na realnych reformach i gotowych do przyjęcia porozumieniach podczas nadchodzącej ministerialnej konferencji Światowej Organizacji Handlu (WTO). Stały Przedstawiciel Zjednoczonego Królestwa przy WTO, Kumar Iyer, ostrzegł, że koszty funkcjonowania w obecnym status quo dla wielu członków zaczynają przewyższać korzyści.

Presja czasu przed konferencją w Jaunde

Podczas marcowej sesji Rady Generalnej WTO w Genewie przedstawiciel Wielkiej Brytanii, Kumar Iyer, wyraźnie określił stanowisko swojego kraju przed zaplanowaną na luty 2026 roku 14. Konferencją Ministerialną (MC14) w Jaunde. Głównym przesłaniem było wezwanie do koncentracji czasu ministrów na kwestiach, które są “dojrzałe do decyzji” i mogą realnie wpłynąć na funkcjonowanie globalnego handlu.

Iyer podziękował przewodniczącym grup negocjacyjnych za ich wysiłki, szczególnie w tak trudnych obszarach jak rolnictwo czy rybołówstwo, gdzie pozycje państw są mocno rozbieżne. Zadeklarował brytyjskie poparcie dla przedłożonych tekstów, które mają trafić pod obrady ministrów.

Reforma WTO: zmiana uporządkowana czy chaotyczna?

Kluczowym elementem wystąpienia był nacisk na pilną potrzebę reformy samej Organizacji. Brytyjski dyplomata przyznał, że choć proponowany plan działań nie jest idealny i nie zaspokaja w pełni oczekiwań wszystkich, to na podstawie szerokiego poparcia wśród członków jest “jedynym wiarygodnym sposobem” na wyjście z obecnego zastoju.

“Dla tych, którzy są zadowoleni z braku zmian, chciałbym zwrócić uwagę, że status quo nie jest tak naprawdę możliwy do utrzymania” – stwierdził Iyer. Dodał, że dla wielu krajów koszty uczestnictwa w WTO są na dobrej drodze, by przewyższyć znaczące korzyści, a dla niektórych ten punkt krytyczny mógł już nastąpić. Postawił sprawę jasno: wybór dotyczy “uporządkowanej zmiany lub chaotycznej”. Wielka Brytania zadeklarowała gotowość do rozpoczęcia prac nad planem reform już w kwietniu.

E-commerce i lekcje z przeszłości

W kontekście reformy brytyjski przedstawiciel pozytywnie odniósł się do postępów w obszarze handlu elektronicznego. Wielka Brytania jest współautorem wniosków o ustanowienie stałego moratorium na cła za transmisje elektroniczne oraz powołanie dodatkowego komitetu ds. handlu cyfrowego.

Iyer wyraził też sceptycyzm co do konieczności przygotowania tradycyjnego dokumentu końcowego szczytu (outcome document) jako miernika sukcesu. Zasugerował, że w obliczu głębokich podziałów między członkami, wartościową alternatywą może być oświadczenie przewodniczącego. Zaapelował, by uniknąć powtórki z MC13 w Abu Zabi, gdzie brak konkretów mógł prowadzić do frustracji. “Nasi ministrowie muszą skupić swój czas na sprawach, które naprawdę coś zmieniają, inaczej przekonamy się, że nasi ministrowie wycofują się z uczestnictwa w tych konferencjach” – ostrzegł.

Priorytety: IFDA i wsparcie dla najbiedniejszych

Wśród konkretnych tematów priorytetowych dla nadchodzącej konferencji brytyjski przedstawiciel wymienił Porozumienie w sprawie ułatwień w handlu inwestycyjnym dla rozwoju (IFDA), które jego zdaniem jest “dojrzałe do decyzji i włączenia do prac w Jaunde”.

Poruszył także kwestię stopniowego wycofywania specjalnych przywilejów handlowych dla krajów najsłabiej rozwiniętych (LDC), które osiągnęły odpowiedni poziom rozwoju (tzw. graduation). Wielka Brytania opowiada się za płynnym okresem przejściowym, przypominając, że jej własny system preferencji taryfowych przewiduje trzyletni okres przejściowy, a następnie dodatkowy okres wzmocnionych preferencji. Iyer przyznał, że nie wszyscy członkowie się z tym zgadzają i zachęcił do rozważenia alternatywnych rozwiązań, uwzględniających zróżnicowanie sytuacji w grupie LDC.

Źródło: Foreign, Commonwealth & Development Office / gov.uk