Na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) znalazł się niezwykły ładunek – mikroskopijne nicienie. Eksperyment, opracowany przez brytyjskie uniwersytety, ma pomóc w zrozumieniu, jak długotrwałe loty kosmiczne wpływają na organizmy żywe, co jest kluczowe dla przyszłych misji na Księżyc i dalej.
- Brytyjscy naukowcy z Uniwersytetów w Exeter i Leicester wysłali na ISS eksperyment z mikroskopijnymi nicieniami, które pomogą zbadać wpływ mikrograwitacji i promieniowania kosmicznego.
- Misja ma na celu lepsze zrozumienie zagrożeń dla zdrowia astronautów podczas długich misji, takich jak planowane loty na Księżyc w ramach programu Artemis.
- Eksperyment “Petri Pod” to miniaturowe laboratorium, które przez 15 tygodni będzie wystawione na warunki panujące w otwartej przestrzeni kosmicznej, a naukowcy będą zdalnie monitorować jego przebieg z Ziemi.
Nicienie w służbie kosmicznej medycyny
Choć mogą się wydawać niepozorne, milimetrowe nicienie z gatunku C. elegans odegrać mogą kluczową rolę w przyszłości załogowych lotów kosmicznych. Eksperyment, który wystartował na pokładzie statku zaopatrzeniowego NASA z Florydy, ma na celu zbadanie, jak ekstremalne warunki kosmosu – mikrograwitacja, próżnia i wysoki poziom promieniowania – wpływają na procesy biologiczne. Organizmy te są powszechnie wykorzystywane w badaniach laboratoryjnych na Ziemi ze względu na prostą budowę i szybkie cykle życiowe, co czyni je idealnymi “astronautami testowymi”.
Przygotowania do ery Artemis i bazy na Księżycu
Misja wpisuje się w kontekst przygotowań do nowej ery eksploracji kosmosu, zapoczątkowanej przez program NASA Artemis. Przed ludzkością stoi wyzwanie długotrwałych lotów i pobytów poza niską orbitą okołoziemską. “Aby astronauci mogli bezpiecznie żyć i pracować na Księżycu przez dłuższy czas, musimy zrozumieć, jak organizm reaguje na ekstremalne warunki głębokiej przestrzeni” – tłumaczy dr Tim Etheridge z Uniwersytetu w Exeter, który kieruje projektem. Badania na nicieniach mogą pomóc zidentyfikować mechanizmy biologiczne odpowiedzialne za utratę masy mięśniowej i kostnej czy uszkodzenia DNA, co ostatecznie przełoży się na lepszą ochronę zdrowia przyszłych astronautów.
Miniaturowe laboratorium “Petri Pod”
Sercem misji jest innowacyjne urządzenie o nazwie “Petri Pod”, zaprojektowane i zbudowane przez inżynierów z Uniwersytetu w Leicester. To samodzielne laboratorium wielkości około 10x10x30 cm, mieszczące 12 komór eksperymentalnych. Każda z nich zapewnia miniaturowe środowisko podtrzymywania życia, kontrolując temperaturę, ciśnienie i dostarczając powietrze. Po okresie przygotowawczym wewnątrz stacji, urządzenie zostanie umieszczone na zewnętrznej platformie ISS, gdzie przez okres do 15 tygodni będzie narażone na pełne spektrum kosmicznych warunków. Naukowcy z Ziemi będą zdalnie monitorować stan nicieni, wykorzystując fluorescencję i miniaturowe kamery.
Znaczenie dla brytyjskiej nauki i technologii
Projekt, sfinansowany przez Brytyjską Agencję Kosmiczną (UK Space Agency), jest przykładem wiodącej roli Zjednoczonego Królestwa w dziedzinie kosmicznych nauk o życiu. Pokazuje również, że zaawansowane badania biologiczne w kosmosie można prowadzić w mniejszej skali i przy relatywnie niższych kosztach. “To zarówno interesujący, jak i wymagający instrument do zaprojektowania i zbudowania” – mówi prof. Mark Sims z Uniwersytetu w Leicester. Eksperyment toruje drogę dla przyszłych, jeszcze bardziej zaawansowanych misji badawczych.
Źródło: UK Space Agency / gov.uk