Minister Zdrowia i Opieki Społecznej, Wes Streeting, przedstawił w Londynie szczegóły dalszych reform brytyjskiej służby zdrowia. W przemówieniu podkreślił postępy, takie jak spadające listy oczekujących, ale przyznał, że NHS wciąż “nie jest wystarczająco dobry”. Zapowiedział nowy, intensywny program naprawczy dla najsłabiej funkcjonujących szpitali, a także szereg inicjatyw mających dać pacjentom większą kontrolę, w tym eksperymentalny system oceny jakości usług przez kobiety. Rząd planuje również pilotażowe umowy decentralizacyjne z burmistrzami Greater Manchester i South Yorkshire.
• Pacjenci zyskają więcej władzy: planowane są testy “płatności za jakość”, gdzie pacjent oceni, czy szpital zasługuje na pełną zapłatę, a także możliwość rezygnacji z niepotrzebnych wizyt kontrolnych. W strategii zdrowia kobiet mają one dostać narzędzia do walki z “medyczną mizoginią”.
• To część szerszej 10-letniej transformacji, która obejmuje przenoszenie opieki ze szpitali do społeczności, rozwój telemedycyny (NHS Online) oraz pilotażowe przekazanie większych kompetencji w zakresie zdrowia publicznego burmistrzom Andy’emu Burnhamowi i Oliverowi Coppardowi.
Postępy i wyzwania: “Dwie prawdy” o NHS
W swoim przemówieniu minister Streeting wskazał na konkretne dane świadczące o poprawie: listy oczekujących skróciły się o 374 tys. osób od czasu objęcia urzędu przez obecny rząd i są najkrótsze od około trzech lat. Skróceniu uległy również czasy reakcji karetek oraz oczekiwania na SOR-ach. Zadowolenie pacjentów z dostępu do lekarzy rodzinnych wzrosło z około 60% do 77%.
Jednocześnie minister przyznał, że te statystyki nie opowiadają pełnej historii. Podzielił się osobistą anegdotą o przyjacielu, którego 86-letni ojciec z chorobą Parkinsona leżał na łóżku na szpitalnym korytarzu, bez wody i dzwonka nawoławczego. “NHS się poprawia, ale wciąż nie jest wystarczająco dobry” – stwierdził, podkreślając, że sukces można uznać dopiero wtedy, gdy poprawa dotrze do pacjentów w najgorzej funkcjonujących częściach kraju.
Nowy program naprawczy i walka z nierównościami
W odpowiedzi na chroniczne problemy części jednostek NHS, rząd uruchamia nowy, intensywny program odbudowy. Będzie on celował w najsłabiej radzących sobie dostawców usług, wysyłając do nich najlepszych liderów i wdrażając konieczne zmiany strukturalne. Streeting zapowiedział, że nie będzie się wahać przed podjęciem nawet najbardziej radykalnych kroków, w tym rozbicia trustu, aby przywrócić podstawowe standardy.
“Nie będziemy już dłużej przymykać oka na porażkę” – oświadczył minister. Jego zdaniem, lata złej jakości usług w niektórych regionach zrodziły w pacjentach i personelu poczucie fatalizmu, które rząd zamierza przełamać.
Władza w rękach pacjentów i wolność dla personelu
Kolejnym filarem reform ma być zwiększenie roli pacjentów. W ciągu najbliższego roku rząd rozpocznie pilotaż tzw. “patient power payments”. Pacjenci będą mogli ocenić, czy dostawca usługi zasługuje na pełną zapłatę, w oparciu o jakość otrzymanej opieki. Jako pierwszą grupę, która przetestuje ten mechanizm, minister wskazał kobiety, obiecując w nadchodzącej Strategii Zdrowia Kobiet dać im narzędzia do walki z dyskryminacją w systemie ochrony zdrowia.
Pacjenci zyskają również możliwość decydowania o konieczności wizyty kontrolnej, co ma uwolnić miliony niepotrzebnych terminów. Równolegle rozwijać się będzie telemedycyna – usługa NHS Online ma w ciągu trzech lat przeprowadzić 8,5 mln konsultacji specjalistycznych online.
Reformy dotkną także podstawowej opieki zdrowotnej. Zapowiedziano utworzenie pierwszych “Ośrodków Zdrowia Sąsiedzkiego” (Neighbourhood Health Centres), które mają oferować więcej usług bliżej domu, oraz zmianę umowy z lekarzami rodzinnymi, aby stali się liderami opieki w społecznościach.
Pilotaż decentralizacji: Burmistrzowie dostaną więcej odpowiedzialności
Jedną z najbardziej rewolucyjnych zapowiedzi są pilotażowe umowy decentralizacyjne w zakresie zdrowia publicznego z burmistrzami Greater Manchester, Andym Burnhamem, oraz South Yorkshire, Oliverem Coppardem. Ich założeniem jest, że lokalni przywódcy, lepiej znający potrzeby swojego regionu, mogą skuteczniej wydawać pieniądze i poprawiać stan zdrowia mieszkańców “od kołyski po grób”.
Nowi przewodniczący lokalnych Zintegrowanych Rad Opieki (ICB) będą działać jak “zastępcy burmistrzów ds. zdrowia”. Pilotaż ma sprawdzić, czy model zarządzania przez samorządowcy okaże się bardziej efektywny w przenoszeniu ciężaru z leczenia na profilaktykę niż konwencjonalny, scentralizowany model NHS.
Długofalowa transformacja
Wszystkie te działania wpisują się w przyjęty wcześniej 10-letni plan zdrowotny, który zakłada trzy fundamentalne zmiany: przeniesienie opieki ze szpitali do społeczności, transformację cyfrową oraz przesunięcie akcentu z leczenia na zapobieganie chorobom. Streeting podkreślił, że celem jest nie tylko naprawa NHS, ale także odbudowa społecznej wiary w to, że instytucje publiczne są w stanie się zmieniać i odpowiadać na oczekiwania obywateli.
Źródło: Department of Health and Social Care / gov.uk